Paradox - Heresy (1989)

Op Metal Archives las ik zonet dat Paradox nog steeds bestaat, en inmiddels 4 ex-vocalisten, 13 ex-gitaristen, 11 ex-bassisten en 5 ex-drummers heeft. De line-up ten tijde van Heresy bestond uit Charly Steinhauer (zang en gitaar), Markus Spyth (gitaar), Matthias Schmidt (bas) en Axel Blaha (drums).
Dit album is het enige dat ik van deze band ken, maar het nodigt wel uit om wat ander materiaal van hen te beluisteren.
Zoals Trebremmit al meldt, vertelt dit album het verhaal van de vervolging van de Katharen, een geloofsgemeenschap die tegen de leer van de Rooms-Katholieke Kerk inging en de macht van de Paus niet accepteerde. Overigens handelt het nummer Montségur op Dance of Death van Iron Maiden over hetzelfde thema.

Leuk allemaal, zo'n thematisch opgezet album, maar is het eindresultaat ook goed?
Ja!
Het album heeft een mooie opbouw. Het begint met een stukje akoestisch gitaarwerk, en daar eindigt het ook mee. Daartussen 8 thrashnummers, uitgevoerd in een tempo alsof de bandleden zelf op de hielen worden gezeten door een stel moordzuchtige kruisridders. De zang is, zoals bij veel meer thrashmetalbands, vrij hoog, maar luistert prima weg. En de gitaarpartijen zijn dik in orde.
Bovendien is het album prima geproduceerd. Geen onverstaanbare zang of wat dan ook, alle instrumenten zijn goed te horen en het klinkt best vet.

Absoluut geen gedateerd album dus, dit Heresy. Jammer dat er nog maar 7 stemmen zijn. Dit album verdient veel meer luisteraars.

4.0*

-edit- Nah, was ik zo trots dat ik Montsegur van Maiden had gelinkt aan de Katharen, lees ik net op Allmusic precies hetzelfde

Toeval of niet? Gisteren zag ik de recente Poolse film Hellhole, over een geheimzinnige kloosterorde met enkele duistere geheimen, en daar doet de wat angstaanjagende maar ontzettend vette albumcover van Heresy, Paradox’ tweede langspeler, erg aan denken. Nu heb ik dit pittige plaatje de laatste weken ook wel meermaals beluisterd, dus denk ik dat we de allereerste zin in dit betoog niet-affirmatief kunnen beantwoorden.

Paradox is een Duitse thrashband uit de jaren ’80. Zij betraden destijds de voetstappen van bands als Kreator, Sodom en Destruction, met ook heel wat invloeden van over de Atlantische Oceaan natuurlijk; Metallica, Exodus en Anthrax voorop. Daarmee is de kous echter niet af, want ook naar subgenres als speed metal (wat is het nummer Pray for the Godz of Wrath anders dan een moddervette knipoog richting het iconische Agent Steel?) en heavy metal (deze stroming werd wel ‘ns NWoGTM, New Wave of German Thrash Metal, genoemd, en dan is de parallel met NWoBHM snel getrokken – in met name het riffwerk van Paradox herken ik het signatuur van de galopperende Maiden-ritmes uit de beginjaren) is lustig geluisterd, heb ik het vermoeden. Bovendien lijkt een nummer als Mystery, van het debuut, ook wat oosterse invloeden in het riffwerk te hebben.

Daarnaast bedient de band zich hier en daar, vooral op hun geweldige tweede plaat, van akoestische accenten. Het zorgt voor een geslaagde mengeling van nietsontziende agressie en een ontwikkeld gevoel voor sfeerschepping. Een belangrijk individu voor deze band was, en is nog steeds, zanger-gitarist Charly Steinhauer. Samen met drummer Axel Blaha richtte hij de band in 1986 op, en het zijn dan ook zijn, in hoedanigheid als frontman, snedige gitaarsolo’s en dragende leadvocals die maken dat die vroege platen de tand des tijds moeiteloos hebben doorstaan. Bovendien durft de stem van Steinhauer al ‘ns de hoogte in te schieten, een beetje à la John Cyriis (al mag Steinhauer, eerlijk toegegeven, diens veters niet eens strikken). Het zorgt voor een fijn contrast, als de aandacht dan eens even verslapt, ben je gelijk klaarwakker gegild.

Dit album begint meteen ijzersterk. Het titelnummer kent een akoestisch intro dat wat mystiek aandoet en de toon meteen zet. Ook The Burning kent zo’n mystiek klinkend akoestisch intro, en ook dat is natuurlijk geen toeval; Heresy is namelijk een conceptalbum over de op- en neergang van de Katharen (of Albigenzen), een factie die zich pertinent afscheurde van het dominante Rooms-Katholieke geloof. In het bijzonder wordt er ook ingegaan op de reactie van de Kerk (die zich weer ‘ns van haar meest onfrisse kant liet zien). Je zou in feite de lijn kunnen doortrekken naar het heden, want ook nu worden wereldwijd (en heus niet enkel om religieuze redenen) minderheden onder de voet gelopen. Dat maakt dit album brandend actueel.

Naarmate het aantal luisterbeurten van dit album is gegroeid, is me steeds duidelijker geworden waar de band op inzet: pakkende melodieën en zanglijnen waardoor de songs blijven hangen; sfeer, techniek én metier. Minder dan tijdgenoten als Kreator, waar agressie de ultieme troefkaart was, gaat Paradox voor die sneltrein: zo’n lompe, zware kolos die tegen kruissnelheid komt aangevlogen en alles op z’n weg naar de vernieling raast. Neen, Paradox zet dus meer in op sfeer, en laat technische bevlogenheid horen (luister bijvoorbeeld eens naar het soleerwerk in pakweg de titeltrack of Crusaders Revenge).

De teksten zijn bij momenten behoorlijk heftig, al heb ik ze niet in detail bestudeerd; ik geloof het allemaal wel (pun not intended). Heb wel één en ander opgezocht over de kwestie, en zoals eerder gezegd is het geen periode om trots op te zijn als mensheid in zijn geheel, vind ik. In de zanglijnen van Steinhauer herken ik soms een jonge James Hetfield, zeker als Steinhauer op zijn venijnigst tekeergaat, maar uiteindelijk mag Steinhauer er prima van zichzelf wezen. De band heeft eigenlijk overall genoeg eigen- en frisheid om in positieve zin op te vallen; iets wat destijds ook wel gebeurd is.

Nog even wat uitweiden over het sfeertje dat bijvoorbeeld dankzij de akoestische intro’s van enkele nummers wordt gecreëerd: sinister, dreigend zich met z’n weerhaken net onder de huid vast te pinnen. Het zorgt er in ieder geval voor dat je aandachtig aan het luisteren bent, en als de track vervolgens stevig en bevlogen openspat, werkt dat erg goed. Evengoed zijn er tracks die meteen furieus uit de startblokken schieten. Het is de fijne afwisseling die ervoor zorgt dat de plaat geen minuut saai wordt.

Na die pioniersjaren werd het in de jaren ’90 akelig stil rond de band, waar de grotere acts lustig bleven verder doen (met wisselende resultaten), tot er in 2000 een derde album verscheen. Daarna was het weer 8 jaar wachten, maar sindsdien komt de band toch met enige regelmatig opnieuw op de proppen met nieuw werk. Deze albums bleven tamelijk onderbelicht (ik heb ze zelf ook nooit beluisterd), maar in 2021 kwam Steinhauer voor een heuse opvolger van zijn succesalbum; een dubbelaar met de titel Heresy II. Deze heb ik ook nog niet beluisterd, en zo’n dubbelaar is wellicht van het goede teveel, maar door mijn uiterst aangename kennismaking met debuut Product of Imagination en deze Heresy moest ik dat misschien toch maar ‘ns doen.

4 sterren