Sonny Fortune / Billy Harper / Stanley Cowell / Reggie Workman / Billy Hart - Great Friends (1987)

Met: Sonny Fortune (altsaxofoon), Billy Harper (tenorsaxofoon), Stanley Cowell (piano), Reggie Workman (bas), Billy Hart (drums)

Soms zijn er groepen waar je alleen maar van kunt dromen. Als praktisch de hele band uit jouw favorieten bestaat, dan kan het haast niet misgaan. Soms word je toch teleurgesteld, maar even zo vaak worden je verwachtingen waargemaakt. Gelukkig is dat laatste hier het geval.

De plaat komt wat moeizaam op gang. Bij het nummer 'Cal Massey' ben ik even bang dat het een wat kazige, ongeïnspireerde plaat wordt. Een plaat zoals Such Great Friends (1983), met nagenoeg dezelfde droombezetting maar waar alle verwachtingen juist niet waar worden. Maar naarmate de plaat vordert, des te beter hij wordt. En dan volgt het blije besef dat het wederom geen miskoop is geweest. Want van wat stroeve, voorspelbare bop gaat de plaat langzaam over in onvoorspelbare postbop.

De intensiteit neemt alleen maar toe en vooral op een nummer als 'Synapse' gaat het volledig de diepte in. Je bent getuige van pure interactie door alle leden van de band. Fijn is ook, dat elk bandlid veel ruimte krijgt voor expressie. Het zijn vooral composities als deze, gecomponeerd door Stanley Cowell, die de plaat zo goed maken. Het zijn diepzinnige, bijzondere composities: spannend maar tegelijkertijd klinkt het ook heel logisch. Het is spirituele jazz, maar dan zonder toeters, bellen of gezang. Het is muziek die je voelt tot in je hart (of niet natuurlijk). Het is muziek die alle kanten op vliegt maar tegelijkertijd volledig aan de grond staat.

'East Harlem Nostalgia' laat horen hoe je van een bijna latin achtig nummer een straf postbop stuk kan maken. Nergens geen liefelijke, kazige deuntjes maar een keiharde groove waar wel handig gebruik wordt gemaakt van alle bijzondere ritmes en vooral ook ruimtes die latin muziek kan bieden.

Naast al het bovenstaande is het ook de interactie tussen de muzikanten die de plaat zo goed maken. Reggie Workman staat in mijn top 5 jazz-bassisten en wat is hij hier weer in vorm. Ongelofelijk hoe hij vanuit een bijna modaal thema steeds meer kanten op springt. En op een vreemde manier swingt het ook nog.

De rest van de muzikanten behoren net als Workman ook tot mijn favorieten, behalve Fortune dan, die ken ik niet zo goed. Maar hij stelt niet teleur. Zeker voor op een alt een hele warme toon, en soms lekker op het randje. Past uitstekend bij Harper's zware brullende tenor. Stanley Cowell blijf ik ook uitzonderlijk goed vinden, en eigenlijk begrijp ik niet waarom hij nooit meer aandacht heeft verkregen. Wellicht omdat hij pas op kwam in de jaren '70, toen jazz de grote populariteit allang was gepasseerd. Hij is een pianist met een uitstekende techniek maar vooral eentje die binnen postbop en freejazz weet te spelen met melancholie en melodieuze schoonheid.

Was deze plaat van start gegaan zoals het tweede deel, dan had ik 5 sterren uitgedeeld. Daar is hij wat te weinig consistent voor. Echter, voor minder dan 4,5 doe ik het ook niet.