Arch / Matheos - Winter Ethereal (2019)

Acht jaar hebben we er op moeten wachten, de tweede samenwerking buiten Fates Warning om van John Arch en Jim Matheos. Wat hebben deze muzikanten er weer een wonderschoon werkstuk van gemaakt! Met name de lange tracks Vermilion Moons, Wrath of the Universe en Kindred Spirits doen je op het puntie van je stoel zitten. De machtige stem van John en de prachtige tegendraadse gitaarpartijen van Jim zijn om van te smullen. Ook gastmuzikanten als o.a. Frank Aresti en Mark Zonder zorgen met hun bijdrage voor een waar luistergenot, bijv. de fraaie gitaar soli in Kindred Spirits. Dit is progressieve metal van het beste soort!

Mijn review op Zware Metalen

In 2003 verraste John Arch, na zich zeventien jaar lang uit de muziekwereld te hebben teruggetrokken om fulltime als meubelmaker aan de slag te gaan, met de geweldige EP A Twist Of Fate. Hierop liet hij ondanks de vele jaren van muzikale inactiviteit horen dat zijn markante stem nog niets aan kracht had ingeboet. Dit album markeerde ook de start van een hernieuwde samenwerking met Jim Matheos. Deze kreeg een vervolg in 2011 met het fantastische Sympathetic Resonance, dit keer onder de noemer Arch / Matheos. Acht jaar later vinden de heren de tijd rijp voor de opvolger Winter Ethereal.

Waar Sympathetic Resonance werd opgetrokken uit nummers die eigenlijk door Matheos waren geschreven voor een toekomstig Fates Warning-album, zijn de nummers dit keer speciaal voor Winter Ethereal geschreven. Toch klinkt het nieuwe album meer in het verlengde van het recente werk van Fates Warning dan de voorganger, ware het niet dat John Arch er met zijn unieke stem op onnavolgbare wijze een eigen draai geeft aan de nummers. Het kost Arch naar eigen zeggen steeds meer moeite om zijn stem, na een lange periode van inactiviteit, weer op niveau te krijgen. Het is hem desondanks weer gelukt om een uitstekende prestatie af te leveren voor dit album.

Opener Vermillion Moons is een afwisselend progressief epos van negen minuten dat dankzij de herkenbare tegendraadse gitaarpartijen van Jim Matheos en de vocale acrobatiek van John Arch direct vertrouwd klinkt. In het eerste deel gaat het gaspedaal af en toe flink naar beneden, maar het nummer wint halverwege aan kracht als het tempo flink naar beneden gaat en John Arch op indrukwekkende wijze laat horen hoe ingetogen hij kan zingen. Hoe het nummer daarna naar een climax gaat is indrukwekkend. De toon is daarmee ook gezet voor de rest van het album en in de navolgende nummers Wanderlust en Solitary Man wordt het niveau van de opener dan ook niet gehaald.

Het agressieve Wrath Of The Universe brengt de luisteraar weer naar het puntje van de stoel. De wijze waarop Matheos alle gitaarpartijen met elkaar verweeft is een lust voor het oor en John Arch klinkt bevlogen als nooit tevoren. Op Tethered krijgt de luisteraar even tijd om weer op adem te komen. Deze ballad had niet misstaan op een album van Dream Theater uit betere tijden en doet je afvragen hoe goed deze band misschien had geklonken als John Arch was aangenomen na zijn sollicitatie. Hierna geeft de band gas met de eerste single Straight And Narrow om daarna via het zware Pitch Black Progress en Never In Your Hands toe te werken naar de machtige afsluiter Kindred Spirits waar de heren gedurende dertien minuten alle registers open trekken.

Voor het inspelen van het album hebben de heren, net als op de voorganger, huidige en voormalige collega’s van Fates Warning ingevlogen. Daarnaast spelen Steve DiGeorgio (Death, Testament, Charred Walls Of The Damned en nog een karrevracht aan andere bands), Sean Malone (Cynic, Gordian Knot) en Thomas Lang ook mee.

Winter Ethereal is een heerlijk progressief metalalbum dat de liefhebbers van het eerdere werk van Arch en Matheos, al dan niet onder de noemer Fates Warning, zeker zal bekoren. Het niveau van Sympathetic Resonance wordt niet gehaald. Dat moet echter niet als diskwalificatie van Winter Ethereal worden opgevat, aangezien het niveau op de voorganger wel erg hoog was.

Uit op 10 mei 2019 op het roemrijke Metal Blade label is dit tweede album van John Arch en Jim Matheos er de hoofdoorzaak van dat ik maar met moeite door mijn - zo recent niet meer - aangekocht torentje Fates Warning cd’s geraak. Beide heren zijn bekend van Fates Warning “Mk. 1”, respectievelijk als ex-zanger en gitarist vanaf het begin. Hun samenwerking in de jaren tachtig levert drie albums op, waaronder Awaken the Guardian uit het gouden Metal jaar 1986 waarna John Arch de muziekwereld vaarwel zegt. Of toch niet helemaal want…

In 2003 neemt hij de EP Twisted Fate op, er volgen nog het studioalbum Sympathetic Resonance (Arch / Matheos) en het livealbum Awaken the Guardian Live (Fates Warning). Van de EP herinner ik me niet veel meer, Sympathetic Resonance was al een sterke prestatie maar voor mij slaat Winter Ethereal momenteel alles.

Grootste reden hiervoor is de heer John Arch zelf, sinds 15 mei 2019 rijdend op tram zes. Dat op zich maakt al indruk maar er zijn nog zangers en zangeressen die op rijpere leeftijd nog zo indrukwekkend voor de dag komen. Bij hem zit er wel een hiaat vanaf 1986 tot 2003, met daarna opnieuw acht jaren stilte. Bekijk ook eens de lange periode tussen Sympathetic Resonance uit 2011 en Awaken the Guardian Live uit 2017 met opnames uit 2016. Arch en Matheos vinden de tijd rijp voor een nieuw album en wat mogen wij onze beide handjes kussen voor deze verstandige beslissing.

John Arch is natuurlijk niet de enige reden waarom ik tonnen plezier beleef aan dit album. Natuurlijk is er die muziek met een overvloed aan fikse en ingetogen riffs, aan snelle nummers en tragere nummers maar ook een “specialleke” in de vorm van Tethered, beginnend met een rustig gitaarintro en opbouwend naar een prachtig nummer met een zweverige gitaarsolo. Een volgende favoriet is al heel snel het slotnummer Kindred Spirits geworden, waar Arch nogmaals zijn zangkunsten etaleert met mooie teksten barstensvol emotie. Er is nog zoveel meer maar ik wil niet alles verklappen: de afwisselende opener natuurlijk, de prachtige meeslepende gitaarriff met veel synergie tussen muziek en zang in Wanderlust, de groovende chorus in Solitary Man, het ultraheavy en tekstueel beladen Wrath of the Universe. Never in Your Hands loopt voor mij iets ten echter tegenover de rest van het album, maar bevat dan die prachtige versnelling met vlammende gitaarsolo’s met onder andere dank aan ene Frank Aresti. Indrukwekkend vind ik het spektakel qua dubbele en afwijkende gitaarlijnen, wel vallen me de vaak sombere teksten op.

Ik houd natuurlijk rekening met de dik drie maanden die nog komen, maar er zal nog heel veel moeten gebeuren voor dit album als mijn huidige favoriet voor de topplaats in 2019 het niet haalt. Dit is progressieve Metal, met fantastische melodielijnen, met wervelende zanglijnen, met spraakmakende muziek en met veel emotie en spanning ingespeeld door een keur aan ervaren, deskundige muzikanten. Meer van dit graag, heren Arch en Matheos, neem jullie tijd maar liefst geen acht jaren meer want de tijd vliegt snel en jullie potentieel blijft ontzagwekkend.