Lankum - The Livelong Day (2019)

Folklegende Martin Carthy noemde Lankum al jaren geleden “the best thing since Planxty”. De broers Ian en Daragh Lynch begonnen ongeveer een decennium geleden het folkpunkduo Lynched. Ze brachten onder die naam een album uit, het zeer goed ontvangen Cold Old Fire.

Hun interesse verschoof zich echter naar de traditionele Ierse folk en ging men met Cormac MacDiarmada en Radie Peat verder als kwartet onder de naam Lankum. Hun album Between the Earth and Sky werd twee jaar terug erg goed ontvangen en de vergelijkingen met Planxty waren niet van de lucht. Zelf zag ik ze als de Ierse tegenhangers van het Londense Stick in the Wheel.

Voor hun nieuwe album The Livelong Day spitte het kwartet weer diep in de archieven. De lange opener The Wild Rover stamt al uit de zeventiende eeuw en werd al talloze malen opgenomen. Lankum leerde het in de versie van Dónal Maguire.

Het ingetogen the Young People is volgens mij een eigen compositie en het schetst een morgen in de herfst in Dublin. Katie Cruel werd vooral bekend in de karakteristieke versie van Karen Dalton, te vinden op haar obscure folkklassieker In My Own Time uit 1971. Bear Creek associeerde ik enigszins met de muziek van Lau.

Het bijzondere aan hun muziek vind ik dat deze multi-instrumentalisten traditionele instrumenten als concertina en uilleann pipes combineren met instrumenten als vibrafoon en mellotron. De mellotron werd toch vooral bekend in de jaren zestig en zeventig in de popmuziek (The Moody Blues, The Beatles) en symfonische rock (King Crimson, Genesis).

In sommige gevallen wordt de mellotron op The Livelong Day bespeeld door gastmuzikant Adrian Crowley. De hoesfoto is trouwens genomen in The Burren aan de Ierse westkust. Ooit maakte ik een autorit door dat gebied, wat een buitenaardse belevenis opleverde. The Livelong Day laat horen dat de Ierse traditionele muziek nog steeds springlevend is.

recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Lankum - Livelong Day - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Lankum - The Livelong Day
Lankum werd anderhalve maand geleden bejubeld in met name de Britse muziekpers en dat is precies wat hun fascinerende folk album met een twist verdient

Na snelle en niet al te aandachtige beluistering kwam The Livelong Day van de Ierse band Lankum bij mij op de stapel terecht. Te folky en te traditioneel was het snelle oordeel. Een onterecht oordeel, want Lankum kleurt op haar tweede album nadrukkelijk buiten de lijntjes van de traditionele Ierse folk. Dat hoor je vooral in de instrumentatie die makkelijk kan ontsporen en dan opeens donker en dreigend klinkt, maar ook wanneer de band de folk trouw blijft valt er veel te genieten van mooie klanken en van de geweldige stem van zangeres Radie Peat. Lankum duikt momenteel op in flink wat jaarlijstjes en dat begrijp ik inmiddels volkomen.

The Livelong Day, het tweede album van de Ierse band Lankum, werd anderhalve maand geleden onthaald met louter positieve recensies. Vanwege alle superlatieven begon ik met hoge verwachtingen aan de eerste beluistering van het album, om vervolgens al snel te concluderen dat het toch niet helemaal mijn ding was.

Lankum opent haar tweede album met een traditional en vertolkt deze op het eerste gehoor zoals dit in de Ierse folk gebruikelijk is. Nu is dat niet mijn genre, al hoorde ik wel dat Lankum beschikt over een geweldige zangeres en dat het ook in muzikaal opzicht interessanter is dan de meeste traditionele Ierse folkbands.

Vanwege het grote aantal releases in oktober verdween het slechts gedeeltelijk en fragmentarisch beluisterde album snel op de stapel, om daar een paar dagen geleden pas weer van af te komen. Vanwege alle mooie woorden in oktober verbaast het me niet dat het album van Lankum in meerdere jaarlijstjes opduikt, maar het motiveerde me wel om net wat beter te luisteren naar het album van de band uit Dublin.

De openingstrack en traditional The Wild Rover, die ik een paar weken geleden nog af deed als veel te traditioneel en folky, had me nu wel te pakken. The Wild Rover is vertolkt door alles en iedereen, met in de voorhoede Ierse bands als The Dubliners en The Pogues, maar ook onze eigen André Rieu heeft zich wel eens aan het eeuwenoude dronkemanslied vergrepen. De versie van Lankum, die maar liefst tien minuten duurt, valt in eerste instantie op door een prachtig subtiele instrumentatie, fraaie harmonieën en vooral door de fantastische vocalen van zangeres Radie Peat. Naarmate de track vordert, wordt de instrumentatie echter steeds spannender om uiteindelijk prachtig te ontsporen in bijna postrock achtige klanken.

De instrumentatie op The Livelong Day is veel vaker een stuk spannender dan op het gemiddelde traditionele folk album en slaagt er keer op keer prachtig in om de spanning op te bouwen. In vocaal opzicht maakt niet alleen zangeres Radie Peat indruk, want ook drie mannelijke leden van de band laten fraaie vocalen horen.

Hoe vaker ik naar het tweede album van Lankum luister, hoe meer ik er van overtuigd raak dat de Ierse band een bijzonder album heeft afgeleverd. Het is bijzonder hoe het Ierse kwartet in een paar noten tijd afstand kan nemen van de traditionele Ierse folkmuziek en op de proppen kan komen met muziek die bijna is te omschrijven als drones, al zijn de klanken op The Livelong Day uiteraard niet zo meedogenloos als die op de twee albums die Sunn O))) dit jaar uitbracht.

Ik had het album tweeënhalve maand geleden zoals gezegd fragmentarisch beluisterd en was in de meeste songs al afgehaakt op het moment dat echt spannend werd. De bijzondere spanning in de instrumentatie en songs op het album tilt The Livelong Day echter een enorm stuk omhoog.

Lankum durft op haar tweede album de gebaande paden te verlaten, maar blijft op hetzelfde moment de Ierse folk trouw. Het levert een bijzonder album op dat bij iedere luisterbeurt nog wat indringender en intrigerender klinkt. Met name de Britse muziekbladen hebben in lyrische bewoordingen geschreven over het album van de band uit Dublin. Dat leek me sterk overdreven, maar ik vrees dat ik ze toch gelijk moet geven. Fascinerend album. Erwin Zijleman

Doordat artiesten als The Dubliners en The Pogues traditionele Ierse folkmuziek aan de man brengen met als doelgroep de hossende whiskey drinkende feestvierders, bestaat al snel het idee dat het leven zich in Dublin voornamelijk in de kroeg afspeelt. De gebroeders Ian en Daragh Lynch bewijzen het tegendeel. Ze waren al eerder actief onder de naam Lynched, maar besloten deze te veranderen in Lankum, een wat vriendelijkere en niet luguber klinkende bandsnaam. Met Between The Earth And The Sky wisten ze al de nodige indruk te maken, maar de nieuwe plaat The Livelong Day overstijgt alle verwachtingen.

Hoe passend is het om de eeuwenoude instrumenten als de fluit, Ierse doedelzak en viool weer op te poetsen. Voor menigeen beginnen de eerste muzieklessen met het bespelen van de blokfluit. Na het beheersen van de beginselen verdwijnt deze al snel ergens achter in de kast. Natuurlijk zijn de basissongs gigantisch saai en vervelend, en maak je weinig sier met zo’n eenvoudig inspiratieloos stukje hout. Alleen met familiegelegenheden waarbij de gordijnen wijselijk gesloten zijn, wil het aanwezige publiek luidkeels meelallen. Het goed bespelen van een viool vergt zoveel tijd, dat het merendeel zich hier al helemaal niet aan waagt, ondanks de hoge algemene waardering van het instrument. Ook het kostenplaatje van de aanschaf werkt niet in het voordeel.

Deze twee Ieren weten aangevuld met Cormac MacDiarmada en Radie Peat wel de nodige passie op te wekken. In deze samenstelling klinken de nummers een stuk duisterder en onheilspellender. In de sfeer van een heuse Murder Ballad wordt er verbazend sterk afgetrapt met een lange uitgewerkte sensationele versie van het eeuwenoude The Wild Rover. Hierbij vervagen alle eerdere uitvoeringen, en voegen ze een nieuwe dimensie toe aan deze klassieker.

Het decadente verloop en levensgeschiedenis van deze eenzame zwerver wordt vanuit de zelfkant verhaalt. Een triest figuur die ten onder gaat aan de verlokkingen van alcohol, en tegen wil en dank als cultfiguur wordt neer gezet. Hoe treffend is het dat deze wanhoop bezongen wordt door Radie Peat, die hiermee onbewust in de positie van verdrietig vrouwelijke metgezel lijkt te kruipen. Vanuit de zijlijn doet ze verslag van deze hulpeloze persoon, die niet meer te redden is.

De prachtige klaagzang wordt ondersteund door rustig opbouwende Ierse instrumentatie. Het roept een eerlijk chauvinistische ontroering op, doordringt van gemeende trots op het vaderland. Vaak wordt dit in een negatief daglicht gezet, maar hierbij overheerst juist het thuiskomen en de sterke familiebanden. Het is allemaal grootser van opzet, met een denkbeeldige blik over het uitstrekkende landschap.

De wending komt als de hardheid van het stugge ruwe volk met de heftige geschiedenisachtergronden de blijvende littekens openbaart in het stevige eindstuk. Met deze filmische sfeer wordt het einde ingeluid van dit onovertrefbare hoogtepunt. Sterker nog, vanaf nu zijn alle andere uitvoeringen verbleekt tot kneuterig kinderspel.

Dan is de rust van The Young People een mooi eerbetoon aan de jeugd en kindertijd. Gepassioneerd wil de Ierse doedelzak alle generaties aan elkander verbinden. Dit is emotie welke jong en oud weet te raken. Zelfs al heb je niks met het Ierse land, dan nog komen vanzelf de tranen in de ogen. Zo mooi allemaal, en eigenlijk niet te verwoorden, dit moet je ondergaan.

Het beangstigende Ode To Lullaby is weggestopte bedroefdheid. Het slaapliedje voor de jonge onschuldige nazaat, die nog kennis moet maken met de ellende om zich heen. Zonder woorden maar met onrustige overdracht vecht de warmte een weg terug om te verzanden in starheid.

Moeiteloos gaat dit over in de kalmte van Bear Creek, waarbij het verlangen naar het Beloofde Land Amerika terug te horen is. Dansende arbeiders die onder het dek van het schip zichzelf vermaken, en alle ellende van zich afdrinken. Het is stoer en lomp, maar oh zo eigen.

Het benevelde mistige Katie Cruel is het derde hoogtepunt op The Livelong Day. Weer is daar de weemoedige zangeres die het moedergevoel weet op te roepen. De twijfel in haar vocalen krijgt verzachtende tegenspraak van de mannelijke tweede stem. De dieptes krijgen nog meer vorm door de treurnis welke zich verschuild het rijkelijk gevulde arsenaal aan instrumenten.

Ook bij The Dark Eyed Gypsy wordt er stil gestaan bij de Ierse collega’s. En ook hier is vrijwel niet het ontstaan van de song te achterhalen. Zoals veel muziek is het onbewust in de aderen gekropen om zich standvastig te nestelen in het bloed, om daar het nooit meer te verlaten. Voor eeuwig zullen de melodieën en lyrics een weg bewandelen, met steeds nieuwe volgelingen.

The Pride of Petravore wijkt sterk af van de ingezette formule. Met een duistere sound lijken we de wereld van sages en legendes binnen te stappen. Met donkere zagende strijkers stappen we de sprookjeswereld van Midden Aarde binnen. Deze tegen de rock aanleunende track vormt het lelijke eendje binnen het geheel, waardoor de plaat het net een stukje ontneemt van de totale perfectie. Het is donkere folklore die je eerder bij Scandinavische Metal freaks zou verwachten. Al laat de afwisseling wel een aanstekelijke drang tot vernieuwing horen.

Ook het open haard lied Hunting The Wren heeft met zijn droge percussie iets verrassends, al past de rest wel geheel in het totaalplaatje. Het einde is zo op en top Iers met het magnifieke kerstavond oproepende slotakkoord. De grote doorleefde oude eiken staan in statische buiging voor de winterse sneeuwval die de afronding verzorgen.

Lankum maakt een van de mooiste platen van het jaar. Eentje die de verbondenheid van het broederschap en de liefde voor het oude Ierland zo treffend weet te verwoorden. Een geschiedenisles met al zijn facetten. Laat al die hippe folky singer-songwriters maar lekker neuzelen achter hun gitaar, dit is het echte machtige werk.

Lankum - The Livelong Day | Roots | Written in Music - writteninmusic.com