The Future Eve featuring Robert Wyatt - KiTsuNe / Brian the Fox (2019)

Er zijn van die platen die alleen al de moeite waard zijn voor het verhaal dat er achter schuil gaat. KiTsuNe / Brian the Fox kwam vorig jaar uit, maar er gaat ruim 20 jaar correspondentie aan vooraf.

The Future Eve is de samenwerking tussen multi-instrumentalist Tomoyasu Hayakawa en sound-engineer Takaaki Hanya. De heren ontmoeten elkaar in de jaren '80 en richten samen de band Beata Beatrix op. Tomoyasu Hayakawa heeft dan al enkele singles en een album op de wereld losgelaten onder zijn alias Tomo Akikawabaya. Hij heeft zijn eigen labeltje: Castle Records, waarop hij in 1983 debuteert met Mars. Het is enigszins vreemde, minimale, duistere, matig gezongen, lo-fi synth-pop. Een beetje de John Maus van de 80s. Al zijn releases werden gesierd door een foto van Anju - een Japans model, op dat moment bekend van haar eerdere samenwerking met Yellow Magic Orchestra - op de cover. Maar vrouwelijk schoon is niet altijd een garantie tot succes. De muziek staat te ver verwijderd van de geluiden die wel populair zijn in Japan rond die tijd: City Pop. Van Hayakawa zelf zijn er dan 0 foto's te vinden. Niemand weet hoe hij eruit ziet, en dat is niet veranderd in de afgelopen 37 jaar.

Maar we kunnen ook rustig nog een paar jaar verder terug in de tijd. In de jaren ‘70 is Hayakawa uitwisselingsstudent in Engeland en speelt hij een periode als gitarist bij de punk-band The Desperate Bicycles. "[...] so suddenly I was in the band. And I made some waves by introducing improvisation… in a new wave / punk band! Other members played only basic chords, and there I was. They were quite surprised having a guitar player like me." zegt hij daarover. Improv-punk dus. De samenwerking beviel wel; ze traden veel op en zouden een plaat opnemen met hem in de line-up. Visa-problemen zorgden er echter voor dat Hayakawa niet langer in London kon blijven en de band ging uiteindelijk zonder hem de geschiedenisboeken in. Eenmaal terug in Tokyo probeert hij nog kort een solo-carrière als improvisatie-gitarist uit, maar hij merkt al snel dat hij daar niet gelukkig van wordt. De synth-hype en de studio liggen hem echter wel en zullen al snel zijn nieuwe habitat worden. In 1 van die studio's (Bea Pot Studio) ontmoet hij vervolgens Hanya. Er is een klik, en vanaf dat moment werken de heren samen.

Fast-fordward naar de '90s: Hayakawa & Hanya zijn beiden fan van Robert Wyatt en ze besluiten hem wat van hun nummers toe te sturen. Waarom ook niet. Niet veel later stuurt Robert Wyatt 4 alternatieve takes terug, gezamenlijk genaamd "Brian the Fox". H&H voegen vervolgens wat viool en gitaar toe en creëren nog meer versies. Er ontstaat een back-and-forth met Wyatt waarin eindeloze verschillende versies ontstaan. 1 van deze variaties belandde in 2003 op Wyatt's album Cuckooland. Wyatt vernoemt die versie van het nummer naar Hayakawa: Tom Hay's Fox. Hij vertelt de mannen in eerste instantie helemaal niks, maar stuurt gewoon een exemplaar van het album naar ze op. Ruim 20 jaar lang loopt dit contact inmiddels, allemaal via handgeschreven brieven en fysieke media. Wyatt stuurt bovendien elke keer tekeningen mee met zijn brieven. Kleine kunstwerkjes, zegt Hayakawa.

Weer een sprong in de tijd, naar de jaren '10. Hayakawa is zijn 80's-werk onder zijn Tomo Akikawabaya-alias dan eigenlijk al lang weer vergeten. Niemand gaf immers iets om die singletjes destijds. Tot er op een dag een kort mailtje uit Zweden komt: "Your music is great." Hayakawa is eerst verrast, maar een korte online zoektocht later komt hij erachter dat zijn oude singles inmiddels een kleine cult-status hebben vergaard op diverse plekken op het internet. Niet veel later volgen er ook mailtjes van labels, of het niet tijd wordt voor een re-issue? In 2016 verschijnt vervolgens deze verzamelaar van zijn jaren '80 werk, opnieuw met een foto van Anju als cover, uitgebracht op het Minimal Wave label.

"We had attempted to reach him for many years without any luck. Finally at some point in 2014, a conversation was struck and one thing lead to the next." valt er op hun website te lezen. En "The songs that span this double LP are personal and unique; they are dark synthpop gems. The artist still remains a mystery, as does his relationship to the model Rena Anju featured on this and all but one of his album covers". Dankzij de hernieuwde interesse in zijn muziek kreeg Hayakawa zelf ook een hernieuwde interesse in moderne electronica. Zo is hij onder meer liefhebber van Andy Stott.

Tot zover dit verhaal. We zijn hier immers niet voor zijn oude solo-werk, maar bij deze plaat met Robert Wyatt. Uit de eindeloze correspondentie ontstond uiteindelijk een soort organische, in theorie eeuwig-durende, duistere ambient die zich in verschillende bochten om Wyatt's stem heen morpht. Het idee achter deze plaat was een zoektocht naar muziek als een soort zelfstandige levensvorm, een onafhankelijk organisme. Je kan elk moment van de plaat pakken, er naar luisteren, en je dan inbeelden hoe dit verder zou groeien, veranderen, evolueren door de tijd. Helaas is er nog geen manier om muziek echt een eigen 'leven' te laten leiden, zonder dat we weten wanneer het eindigt. Bovendien was het sowieso te duur om diepere research serieus te overwegen. We zullen de beperkingen van het medium (voorlopig) dus voor lief moeten nemen.

Het resultaat is wel fraai. Eigenlijk luister je naar één lange trip, zonder hoogte- of dieptepunten. Het merendeel van deze luistertrip ervaar ik alsof ik me onder water bevind. Terwijl ik langzaam dieper wegzink, probeer ik de verschillende geluiden en lichtvormen die mij langzaam vanaf het wateroppervlak bereiken te onderscheiden. Om me heen hoor ik de stemmen van communicerende walvissen en andere zee-creaturen. Om de zo veel tijd rijst Wyatt’s stem onverwacht uit de diepte op, om me vervolgens langzaam te passeren en uit het water te verdwijnen, mij als luisteraar enigszins verdwaasd achterlatend. Het heeft iets ongrijpbaars, maar het is van een bijzondere schoonheid.

Toch ben ik niet extreem enthousiast. Een uur is lang. Als achtergrond bij het lezen of schrijven werkt het erg goed, maar als actieve luistermuziek ben ik wat minder overtuigd. Ik merk dat ik soms na een minuut of 40 zin krijg in iets anders. Eigenlijk denk ik dat dit project beter zou werken als installatie, met mysterieuze visuals, ergens in een donkere kamer. Ik zie mezelf zo een uur zitten, verwonderd om me heen kijken, af en toe mijn ogen dichtdoen, wegdromen, zweven. Thuis achter mijn laptop gaat dat iets moeilijker.

Maar het is wel heel mooi. En bijzonder.