Joe Henderson - Black Is the Color (1972)

Door de jazzpundits werd dit album ten tijde van de release, en eigenlijk ook in de daaropvolgende decennia, enigszins verguisd. Zeker naar Joe Henderson-maatstaven; de man kreeg zelden een negatieve review naar z'n hoofd geslingerd. Ook anno 2020 wordt amper een kritische noot geuit over Henderson. Terecht of niet, dat laat ik in het midden. Wat wel vaststaat is dat ''Black is the Color'' haast als een omissie in zijn discografie wordt behandeld. Zelfs bij besprekingen over zijn periode bij het Milestone-label wordt het album maar weinig genoemd. Recensies zijn er gering en zelden positief. De reden daarvoor is mijn inziens niet moeilijk te achterhalen. Dit is een knip- en plakwerk album en in die tijd werd dat alleen van koning Miles Davis gepikt. Goed, ik chargeer misschien. Evenwel is het niet moeilijk voor te stellen dat dit werk voor de jazzaficionados wellicht ''niet puur genoeg'' en ''té gekunsteld'' en ''té elektrisch'' is. Bullshit wat mij betreft. Ik zou willen betogen dat dit juist een van Henderson's meest geïnspireerde albums is, waar meer dan een zekere enthousiaste experimenteerdrift vanaf straalt.

Allereerst moeten we stilstaan bij het feit dat we met het noemen van Miles Davis ook direct ontegenzeggelijk dé grote inspirator van dit album hebben achterhaald. Henderson ''dabbelde'' reeds aan het eind van de jaren 60 bij het Milestone-label al meer en meer in de wondere wereld van fusion, jazzrock en funk. In het hardbop-genre had hij inmiddels zo'n beetje alle paden wel bewandeld en begon hij een beetje te stagneren; zijn albums werden enigszins repetitief en voorspelbaar. Dikwijls greep hij terug naar composities uit het verleden. Nieuwe composities ontbrak het vaak aan een zekere spanning. De inspiratiebronnen droogden langzaam op. Tótdat ''In a Silent Way'' - en later ''Bitches Brew'' - als een komeet insloeg en jazzrock – fusion – dé shit werd. Tuurlijk, Henderson had ook de kant richting de freejazz (die andere grote opkomende stroming dezer jaren) kunnen kiezen, maar met zijn voorliefde voor calypso en latinritmes werd de weg richting fusion wellicht eenvoudiger ingeslagen.

Wat ook helpt is dat Hendo in deze jaren de luitenant van Herbie Hancock was. Herb' maakte in die jaren net de switch naar zijn inmiddels kenmerkende funky jazzstijl en samen werkten zij die stijl in die jaren tot in het perfecte uit. Denk bijvoorbeeld maar aan hun werk als sidemen op Freddie Hubbard's klassiekers ''Red Clay'' en ''Straight Life''. En hoewel Herb' op deze worp van Henderson ontbreekt (hij deed in 1969 wel mee op ''Power to the People''), is zijn invloed goed terug te horen op ''Black is the Color''. Natuurlijk in George Cables' subtiele spel op de elektrische piano, maar ook in de vette en smerige wonky elektrische bas van Ron Carter (en Dave Holland op contrabas) en de drumclaps van Jack DeJohnette (luister bijvoorbeeld eens het intro van ''Foregone Conclusion'' – typische Hancock motiefjes). Laat mij echter terugkomen op de grootste inspirator; Miles Davis. Op ''Bitches Brew'' en zijn jaren 70 albums – zoals ''Get Up With It'' – hanteerde Davis een knip- en plakwerkwijze door uit verschillende sessies onderdelen te knippen en deze te plakken over- en in opnames uit andere sessies.

Henderson pakt het iets anders aan als Miles door één sessie te gebruiken als basisopname en daarover vervolgens via een multitrack recorder tot wel 16 verschillende overdubs toe te voegen. Die overdubs bestonden uit segmenten van reeds bestaande sessies van de gehele begeleidingsband, alsook nieuwe individueel ingespeelde secties van de muzikanten. Het album is veelal percussiegedreven, maar Henderson balanceert dat door zelf naast zijn tenorsaxofoon ook een scala aan fluiten en saxofoons te bespelen die vervolgens gretig worden gebruikt voor overdubs. Soms zit Hendo met wel drie ''versies'' van zichzelf te soleren. Wat dat betreft is ''Black is the Color'' een écht studiowerk. En het knappe is dat het resultaat een ontzettend vloeiend, en bij vlagen zelfs aanstekelijk, geheel is. Het album is wat mij betreft een stuk ambitieuzer dan zijn vroegere werk voor het Milestone-label. Goed, er was al het nodige verkenningswerk vooraf gedaan door Miles Davis en ook verscheidene rockmuzikanten wisten verschillende studiofoefjes met multitracks hun eigen te maken, maar toch levert Joe Henderson uiterst origineel werk af. Zeker ''Current Events'' is een originele en vervreemdende compositie met verschillende lagen van Henderson's saxofoonsolo's op de tenor die in juxtapositie worden gebracht tegen verschillende lagen van David Horowitz' synthesizer experimenten. Ook de bassen, elektrische piano en drums zijn verschillende malen gedubd om er een bizar, surrealistisch, maar bovenal een zeer indrukwekkend geheel van te maken. Enkel de fade-out laat mogelijk te wensen over, maar doet verder weinig afbreuk aan de compositie.

Aanbevolen.