Yanka - Sold Out! (1989)

Ik raak steeds meer geïntrigeerd door de opvallende Russische muziekscene die opbloeide eind jaren '80 en zich doortrok naar de jaren '90. Een tijd die samenging met de aanloop naar de val van de Sovjet Unie, de uiteindelijke formele opheffing van de unie in 1991 en het daaropvolgende regiem onder Jeltsin. Tijden die gepaard gingen met armoede en het ontbreken van de sociale structuren en faciliteiten om grootschalige psychologische support te verlenen, met als gevolg een alsmaar groeiend alcohol en zelfmoord probleem.

Een kleine verdieping in het leven van vooraanstaande Russische muzikanten weerspiegelt het zware leven van Rusland in die tijd; op jonge leeftijd liep het vaker wel dan niet al slecht af. Viktor Tsoi, De frontman van de populaire Russische band Kino (vaak vergeleken met Joy Division), leefde in armoede en overleed op 28-jarige leeftijd toen hij in slaap viel achter het stuur. De folkzanger en dichter Alexander Bashlachev pleegde vermoedelijk zelfmoord op een leeftijd van 27 jaar. De Russische 'Bard' Vladimir Vissotski kwam op 42-jarige leeftijd onder verdachte omstandigheden om het leven. Bezige bij en excentriekeling Jegor Letov (o.a. van psychedelische rock bands Egor i Opizdenevshije en Grazhdanskaya Oborona) heeft zich doodgedronken en redde de 43 ook niet. Als je nog dieper gaat graven, vindt je nog veel meer van deze verhalen met een noodlottig einde.

Een van deze verhalen treft ook Yanka Dyagileva, een dame die op 24-jarige leeftijd verdween en uiteindelijk terug gevonden werd in een Russische rivier. Een ongelukkige verdrinking, zelfmoord of hardhandig om het leven gebracht, wat er precies gebeurd is, blijft giswerk. Het mag duidelijk zijn; Het leven in Rusland, ook als artiest, was absoluut geen gemakkelijke.

Hoe tragisch de situatie ook was, deze onoverzichtelijke en met vlagen wanhopige tijd is terug te horen in de muziek… en het leveren dan ook rauwe en spannende luisterervaringen op. Als ik de muziekscene uit die tijd moet vangen is het vaak een samenkomst van het duistere van post-punk, het meeslepende van de Russische taal verstopt in folk en de chaos van noise rock. De opgewekte en frisse klanken van de psychedelische kant van muziek passeren regelmatig zeker ook de revue.

De muziek van Yanka was daar een mooi voorbeeld van. Haar repertoire bestond zowel uit vlammende noise rock-nummers als ook wonderschone maar beladen folk nummers. Dit album is een mooi voorbeeld van de laatst genoemde. Prachtig gezongen nummers, sterk voorgedragen, met vlagen indringende begeleiding met de akoestische gitaar. Van sommige nummers zijn ook vertalingen te vinden.

Ik moet ooit maar eens een Russische native spreker strikken om al deze teksten voor mij in een boekje te zetten, ik ben namelijk heel benieuwd waar de teksten zoal over gaan en wat Yanka te zeggen had.

De eerste luisterbeurt maakte veel indruk. Ik ben er later door gaan slapen dan ik van plan was

Wat een prachtige, krachtige stem. Ik versta er niks van natuurlijk, maar ondanks dat en de kale (maar overigens uiterst effectieve) gitaarbegeleiding blijven deze liedjes stevig staan. Ze heeft iets te melden, dat spat er ondanks de taalbarrière aan alle kanten vanaf. Verontrustende sfeer roept ze daarbij op. Ja, dit komt binnen. Benieuwd naar haar andere, als ik het goed begrijp meer noiserockgerichte versies.