Big Big Train - Common Ground (2021)

Big Big Train (BBT) is een Engelse band die in 1990 werd opgericht en dus al 31 jaar bestaat. In die periode hebben verschillende muzikanten deel uitgemaakt van BBT en multi-instrumentalist Greg Spawton is de enige die vanaf het prille begin lid was van BBT. Belangrijkste leden zijn momenteel de reeds genoemde Spawton, drummer en zanger Nick D’Virgilio, leadzanger David Longdon en eveneens multi-instrumentalist Rikard Sjöblom.

Op het nieuwste album krijgen ze vocale ondersteuning van Carly Bryant, van gitarist David Foster, violist Aidan O’Rourke en enkele blazers. Dat nieuwste album is #13 en de opvolger van “GRAND TOUR” uit 2019. Voor mij persoonlijk brak BBT door met het tweeluik “ENGLISH ELECTRIC”, part 1 & part 2 dus. Die verschenen in 2012 en 2013, maar ook de voorganger “THE UNDERFALL YARD” uit 2009 laat al het geluid horen dat ze met de albums die volgden vervolmaakt hebben. Waar kun je de muziek van BBT dan onder scharen? Het is absoluut progressieve rock, vermengd met pop, folk en het heeft af en toe ook wel iets theatraals. Boeiend als je het mij vraagt.

Het nieuwe album is getiteld “COMMON GROUND” en het trapt af met het zeer toegankelijke “THE STRANGEST TIMES”. Een typisch lockdown lied met bijpassende tekst, een pakkend ritme, heerlijke melodie en een refrein dat in je kop kan gaan zitten. De stem van Longdon zorgt ook voor die toegankelijkheid, hij heeft een mooie stem, zingt helder en het heeft af en toe een klein rauw randje. In “ALL THE LOVE WE CAN GIVE” zit mooie samenzang, prachtig toetsenspel en hoor je D’Virgilio, die het nummer geschreven heeft, ook zingen, wat ook weer genieten is. “BLACK WITH INK” is één van de vier nummers die rond de 7 á 8 minuten klokt en zangeres Bryant krijgt hier een prominente rol in, wat de afwisseling nog groter maakt dan wat al gebruikelijk is bij BBT. Bryant is een Engelse singer-songwriter die al meerdere albums heeft gemaakt, maar die perfect past binnen het BBT concept.
“BLACK WITH INK” is een prachtig nummer met mooi gitaarwerk, subtiel toetsenwerk en het heeft enkele heerlijke tempowisselingen. Eén van de kortere nummers op “COMMON GROUND” is het zeer melodische “DANDELION CLOCK” met heerlijk basspel door de schrijver van dit nummer, Gregory Spawton, waarna het kortste nummer volgt, het bijna twee en een halve minuut instrumentale “HEADWATERS”, een rustig liedje waar Sjöblom alleen in de schijnwerpers staat. Ook “APOLLO” is een instrumentaal nummer, geschreven voor D’Virgilio en de drums hebben dan ook een prominente plaats in het nummer. Stuwend, ritmisch, heerlijk! De viool is één van de andere instrumenten die solistisch te horen is. Het titelnummer klokt bijna 5 minuten en is geschreven door Longdon en zijn stem zorgt bij mij weer voor kippenvel. Het is een toegankelijk progressief popliedje met mooie samenzang.
Het magnum opus, oftewel de gebruikelijk epic op een album dat onder de progressieve rock valt, is het 15 minuten durende “ATLANTIC CABLE”. Het begint rustig met mooie toetsenspel en fluit, het tempo gaat daarna flink ophoog met een heerlijke toetsensolo, weer een tempowisseling met een ingetogen gitaarsolo. Dat zijn slechts de eerste 4 minuten en wat daarna volgt is van grote klasse. Yes-achtig basspel, mooie melodielijnen, heerlijke vocale gedeelten, tempowisselingen en solo’s. Het uit 5 delen bestaande track is één van de hoogtepunten op het album en Spawton heeft zich als componist overtroffen, geweldig!! “ENDNOTES” is wat de titel al aangeeft, het laatste nummer en ook weer door Spawton geschreven. Pakkend rustig ritme en weergaloos mooie zanglijnen door Longdon het en laatste deel is het genieten van blazers en de melodie, die blijft je bij.

BBT heeft met dit nieuwe schijfje weer een fantastische aanvulling voor hun al imposante oeuvre gemaakt en het is te hopen dat deze band snel live in Nederland te bewonderen is.

Het is indrukwekkend zoals Big Big Train de afgelopen jaren het ene na het andere album van hoog niveau weet te produceren, ondanks alle wisselingen in de bandsamenstelling. Ook na Grand Tour heeft de band afscheid genomen van een aantal bandleden. De kern van de band bestaat inmiddels nog uit oprichter Gregory Spawton, Davin Longdon, Nick d'Virgilio en Rikard Sjöblom. Deze kern heeft, met behulp van aanvullende muzikanten, in de vorm van Common Ground weer een prachtig werkstuk afgeleverd dat prima aansluit bij de rest van hun discografie.

Zoals vaak bij deze band, heeft een album van Big Big Train even tijd nodig om te landen. Dat heeft denk ik te maken met het feit dat de muziek van Big Big Train een heel eigen signatuur heeft, waarin het gevaar ligt verscholen dat de band in herhaling lijkt te vallen. Na meerdere luisterbeurten worden de nuances die elk album uniek maken steeds duidelijker. Wat dat betreft zou je een parallel met een componist als Neal Morse kunnen trekken.

Opener 'The Strangest Times' is zo'n nummer dat even tijd nodig heeft om te groeien. Aanvankelijk kwam het nummer, dat als een van de singles voorafgaande aan de release werd uitgebracht, op mij over als een wat flauw nummer. In de context van het album komt het nummer beter tot zijn recht, al zal dit typische Longdon-nummer nooit een favoriet worden.

Na de opener stijgt het niveau van het album gelukkig snel. Nick d'Virgilio levert met 'All The Love We Can Give' een mooi nummer af waarin zijn roots bij Spock's Beard hoorbaar zijn. Met name het proggy middengedeelte van dit nummer is erg genietbaar.

De nummers op Kant B worden aangeleverd door Gregory Spawton. 'Black With Ink' is een prachtig verhalend nummer met een sterke drive en kenmerkt zich door de afwisselende zang. Dandelion Clock is een mooie compacte observatie met sterke melodieën.

Headwaters, een korte instrumentale compositie van Sjöblom en Spawton, is de inleiding tot het prachtige instrumentale Apollo uit de koker van d'Virgilio. Dit proggy nummer doet sterk denken aan de band Focus in betere tijden. Common Ground is een van de betere Longdon-composities en heeft een practig gedragen refrein waar de band patent op lijkt te hebben.

Het beste wordt bewaard voor kant D en komt weer uit de pen van Spawton. Atlantic Cable is een prog-epos in vijf delen en vertelt het verhaal over de aanleg van de transatlantische kabelverbinding zoals alleen Big Big Train dat kan. Een speciale vermelding verdient de heerlijke solo van Sjöblom in dit nummer. Endnotes sluit het album waardig af.

Rob Aubrey is, zoals op volgens mij zo'n beetje alles dan BBT uitbrengt, weer verantwoordelijk voor de mix op dit album heeft er voor gezorgd dat alle partijen op dit album prachtig worden weergeven en dat het album ook qua geluid een genot voor het oor is.

Common Ground kan zich meten het het betere werk uit de discografie van de band.

Score: 82/100

Even moest ik wennen aan de nummers aan het begin, en eerlijk gezegd vind ik die AOR zang in de tweede helft van track 2 nog steeds niet passen bij BBT. Maar gaandeweg heb ik dit album in mijn armen gesloten en kan er volop van genieten. De nummers op Common Ground zijn heel fris, afwisselend en energiek. Meer in de trend van Folklore.dan English Electric vind ik. Stoer om zo'n lang instrumentaal nummer op te nemen als Apollo, dat ook nog eens een van de hoogtepunten is.