The Neal Morse Band - Innocence & Danger (2021)

Mijn review op Zware Metalen

Kijk in een willekeurige supermarkt bij de tijdschriftenafdeling en je vindt ze: driestuiverromans waarin volgens een vaste formule de lezer wordt getrakteerd op een verhaal vol hartstocht, waarin een man en vrouw verliefd worden maar pas na het overwinnen van allerlei problemen voor altijd samen kunnen zijn. De muziek van Neal Morse laat zich in toenemende mate luisteren als het muzikale equivalent van de driestuiverroman. Alleen al in de afgelopen tien jaar bracht hij onder eigen naam en met The Neal Morse Band, Transatlantic en Flying Colors maar liefst veertien studioalbums uit met eigen werk. Met zo’n enorme productie ligt het gevaar op de loer dat zijn albums steeds meer volgens een vaste formule worden gecomponeerd en voorspelbaar worden. Het is dankzij de samenwerking met andere muzikanten dat de muziek doorgaans toch interessant blijft.

Zo bracht de komst van Eric Gillette en Bill Hubauer, en daarmee het ontstaan van The Neal Morse Band, in 2012 de broodnodige frisse wind waardoor de formule weer aan kracht won. Sterker nog, met The Similitude Of A Dream en The Great Adventure bracht Neal met zijn band misschien wel de beste albums uit zijn carrière uit. Zijn vorig jaar verschenen album Sola Gratia, wat weer echt een soloalbum was, liet er dan ook geen onduidelijkheid over bestaan dat Neal anderen nodig heeft om zijn formule interessant te houden.

Om te benadrukken dat het vierde album het product van de gehele band is, wordt Innocence & Danger onder de naam NMB uitgebracht. Dit keer geen conceptalbum, maar tien op zichzelf staande nummers waarbij Bill Hubauer en Randy George het voortouw namen bij het inbrengen van nummers. Sterker nog, Neal Morse had bij de start van de schrijfsessies nog geen ideeën om in te brengen. Waar de heren zich vooraf wilden beperken tot de lengte van één cd, vond de band zoveel inspiratie tijdens het schrijven van nummers voor dit album dat Innocence & Danger het derde dubbelalbum op rij is geworden.

Op de eerste cd staan acht nummers, in lengte variërend van drie tot negen minuten, waarop de popinvloeden van de band wat meer tot uiting komen. Als het openingsnummer Do It All Again begint, vermoed ik even dat de titel slaat op de typische openingszetten die Neal Morse al zo vaak heeft gespeeld in zijn nummers. Na de obligate opening blijkt het zich echter tot een bijzonder sterk nummer te ontwikkelen waarin Neal, Eric en Bill elkaar afwisselen met sterke zanglijnen. Op de uptempo rocker Bird On A Wire is het met name Eric Gillette die de show steelt met zijn stem en gitaarspel.

Na twee rocknummers neemt de band gas terug en komen de invloeden van The Beatles (Your Place In The Sun), jaren ’80 popmuziek (Another Story To Tell) en Pink Floyd (The Way It Had To Be) naar voren. Het prachtige Not Afraid Pt. 1 doet denken aan June van Spock’s Beard en is van een vergelijkbare schoonheid. De eerste CD sluit af met een coverversie van het alom bekende Bridge Over Troubled Water van Simon & Garfunkel. In ruim acht minuten wordt dit van oorsprong klein gehouden nummer omgetoverd tot een episch prognummer.

De tweede cd bevat twee nummers van respectievelijk twintig en dertig minuten lang. Not Afraid Pt. 2, dat behalve de titel weinig raakvlakken heeft met deel één van de eerste cd, doet in alles denken aan een typische “epic” uit de pen van Neal Morse en doet de vergelijking met de stuiverroman alle eer aan. Het nummer luistert lekker weg maar verrast geen moment. Beyond The Years daarentegen is ruim dertig minuten genieten! Hier trekt de band alle registers open om de luisteraar gedurende de hele lengte in vervoering te brengen en te houden.

Het niveau van Similitude Of A Dream en The Great Adventure wordt niet gehaald op Innocence & Danger. Het zou ook wel een huzarenstuk zijn om voor de derde keer op rij met zo’n sterk album op de proppen te komen. De plaat spoelt echter wel de ietwat wrange smaak weg die het laatste soloalbum van Neal Morse en The Absolute Universe van Transatlantic bij me achterlieten. Dat is zeker te danken aan de toenemende inbreng van alle muzikanten binnen de band, maar in het bijzonder aan Eric Gillette die met zijn geweldige gitaarspel en sterke zang smaakmaker is geworden van dit album.

Na twee conceptalbums werd het tijd voor een album zonder samenhangend verhaal. Het is wel weer een dubbelaar geworden. De vrijgegeven singles zijn beter dan vaak bij Neal morse het geval is (denk aan Momentum, The Grand experiment, Agenda en The great Adventure). Het album klinkt fris en de band klinkt nog meer als een band in plaats van Neal Morse met wat sessiemuzikanten. Dit is mede te danken aan de vocale bijdragen van de andere bandleden. Het album is een vooruitgang ten opzichte van de vorige dubbelaar, The Great Adventure, waarbij de tweede helft van de tweede cd inderdaad een muzikaal hoogtepunt is maar het album op zichzelf is een zwakkere herhaling van zetten van The Similtude of a Dream.
Maar terug naar deze cd. Hij bevat eindelijk (sinds The Grand Experiment) weer epics en zoals gewoonlijk bij Neal zijn dat de betere nummers. Dat is ook hier het geval. Beyond the years verveelt niet, maar had wel wat korter gekund. Zo bevat het gedeelten die opzich wel lekker klinken, maar aan het nummer niet zoveel toevoegen waardoor het soms fragmentarisch aandoet. Ik ben benieuwd hoe het album was geworden als de kortere nummers en de epics wat meer gemixt waren in plaats van 1 cd met kortere nummers en 1 met epics of dat het geheel was teruggebracht tot een enkele cd, waarbij Beyond the Years 5 minuten was ingekort en er 1 of meer kortere nummers waren gesneuveld. Bridge over troubled water doet bijvoorbeeld wat vreemd aan en vind ik meer een bonusnummer. Dan was het wellicht een nog sterker album geworden. Omdat het geen conceptalbum is waarbij beide cd's op elkaar voortgaan, ben ik toch meer geneigd 1 van de 2 cd's op te zetten, waarbij de tweede cd vaker mijn voorkeur verdient.

Emergence and Bridge over ... hadden ze makkelijk kunnen skippen. Was het laatste halve sterretje niet gesneuveld. Maar OMG, wat is de rest lekker. Je mag best kritisch zijn op Morse mbt dat het soms van het zelfde lijkt. Maar als je het vergelijkt met de rest van het progaanbod de laatste jaren, is dit bijna eenzame klasse, waar slechts Jonas Lindberg's geweldige Miles from nowhere in de buurt komt.