Yard Act - The Overload (2022)

Voorjaar '21, ze buitelden over elkaar. Shame, Viagra Boys, Sleaford Mods, Black Country, New Road, For Those I Love, Dry Cleaning en nog een krabbenmand andere acts met - don't mention the war! - allemaal ergens het etiket postpunk opgeplakt. Die bruisende bron lijkt in Engeland blijkbaar nog verre van opgedroogd. Want tal van nijdige jonge gitaarbands gaan er ook in 2022 gewoon mee door, plaatsen hun welgemikte muzikale fluim over sociaal kritieke toestanden allerhande in de wereld en Great Old Britain in het bijzonder. Wie zich hierbij, met een vernietigend debuut, bij een major platenmaatschappij dan nog, al direct flitsend op de eerste rij drummen, dat zijn die schijnbaar studentikoze, maar o zo mondige wijsneuzen van Yard Act uit Leeds, die met het zinderend lokaal Brits parlando van frontman James Smith aankomen met een yard act vol karakter en schwung. Een eerder epeetje en een aantal vooruitgeschoven, gretig klinkende singles zeiden al genoeg als kennismaking. Met bijtende, niet zomaar leuke, ook empatische vertellinkjes over altijd pijnlijke en donkere zaken, laten ze alleen maar grote indruk na en ja, het is toch wel weer iets heel anders. De trieste herkenbaarheid van hun haast politieke pamfletten maakt immers dat ze er het hart van de moedeloze John Modaal regelrecht mee weten te raken. Nu, hondsbrutaal zijn ze nu ook niet echt. Net als voorbeelden Talking Heads, Art Brut en Arctic Monkeys verkopen ze hun scherpe kicks under the ass met een zekere muzikale en theatrale galanterie, want dus, zonder enig roepen, razen en tieren.

Het loopt wel meteen los van bij ouverture 'The Overload', openende titelsong waar een aan de toog hangende, betweterige pintelierder norsweg als medium fragmenten debiteert van z'n daar afgeluisterde gesprekken en meningen en daarbij bijvoorbeeld direct ook voorstelt om die praatjesmakende dickhead Smith de band uit te kieperen. Dit alles op een manisch versnelde drum-and-basloop die energiek het élan van de band etaleert. Het grappige 'Dead Horse' daarop, met verslavend ritmische hook, is een bitse, zelfs woedende scoop op de Brexit en het nepnieuws.

Daarop volgt elektrofunksong 'Payday', een antikapitalistisch volkslied vol David Byrne-ritmes en verrassende folkfluitjes. 'Rich' dan,
minimalistisch gezongen stuk poëzie, klets recht in het gezicht van in bekrompenheid wentelend profitariaat. In 'The Incident' werpt Smith het dan tussen de druk dansende bas wel zestien keer uit, 'I'm irrelevant!', terwijl Yard Act, met z'n verbluffende woordkunst in het vaandel, in feite toch juist bezig was de vloedgolf van temperamentvolle Britse bands mee aan te trekken.
Het poppy 'Witness (Can I Get A?)', doet het ultrakortst maar schitterend met wat gitaarrock en drummachines, het is dus meer dan een 'leuk nummertje om er kant één mee af te sluiten', dixit Yard Act.

Het 'Land of the Blind', met weer niet meer dan een zware drum-and-bas-groove, andermaal cynische aanklacht tegen Brits imperialistisch gedachtengoed. En zo trefzeker rolt het er altijd allemaal uit... "Terwijl vredesverdragen worden geschonden kunnen wij zowat halfnaakt neuken op de stranden van een ver vreemd land."
Het melodieuze 'Quarantine the Sticks' zet zijn baslijnen dansend tussen verschillende toetsen en met Billy Nomates zingend in de achtergrond. Priemende aanklacht tegen de drukkende Britse bureaucratie waar, terwijl de massa probeert te overleven, gelikte bedriegers toch altijd doorheen alles weten te zwemmen.

Andere koek is 'Tall Poppies'. Extra lang punknummer met piano en elektronische beats, levenskroniek van een ex-voetballer, rake, toch welwillende karakterschets over verloren dromen. Hun maatschappijkritiek bevind zich ergens tussen de snijdende lyriek van ooit Nederlander Armand, flowerpowerman die de bekrompen middelmaat fileerde en het slinkse 'Het Leven Is Een Apekot' van de militante Belgen van Vuile Mong.
'Pour Another', door de band geclaimd als 'cover van Elton John's 'Tiny Dancer', gaat sowieso weemoedig en dansbaar naar het einde van goede tijden, naar brute confrontatie met de toekomst.

En dan komt verrassend toch nog een buitenaards, bijna teder '100% Endurance' - surrealistisch overschouwd vanuit lede ogen van een wakker wordende katerlijder! - , een hoopvolle, wijze nabeschouwing. "Geef het leven al wat je hebt, wetende dat je niks kunt meenemen. En al wat je nodig had om te bestaan heeft altijd in je gezeten." Sentimenteel? In de song nuanceren ze inderdaad plots veel, maar ze komen er grandioos mee weg. Ook in hun eigen woorden. "Alles heeft zich ooit al eens voorgedaan. Het lijkt hippy bullshit, maar waar is het wel."

Dit 'Overload'-album van Yard Act is fris, speels en catchy, maar vooral gedenkwaardig. De plaat luistert als een Jeroen Bosch-levenstableau vol huiveringwekkende woordtaferelen over een manke en hypocriete mensheid. Yard Act's sociale observaties leiden tot monologen vol wrange ideeën en duistere, sarcastische oneliners, waarbij karikaturaal leugenachtige, zakkenvullende leidinggevenden op de korrel worden genomen. Hierbij nemen ze misschien risico's, maar met die grappend en grollende Monty Pyton/'Spitting Image'-instelling maken ze hun komisch activisme tegen de meest bedenkelijke personages uiteindelijk toch met stijl verteerbaar en waar. Ze verkopen ook geen goedkope blabla. Naast het somber cynisme is er evenzeer hun zelfrelativering, nuancering en... de hoop.

Dit is een grootse, wakkere gitaarplaat waar de directe en intelligente lyrics uiteindelijk minstens even belangrijk zijn als de omnivore, muzikale omkadering. Het tekstblad dus volgend, terwijl de nummers voortgaan met knallen en rondspringen, schopt Yard Act je een portie begrip en geweten. Ideale boosterprik tegen de overbelasting van ontevredenheid, da's zeker.

Met zijn verwarde semi-psychotische uitstraling weet de praatzieke James Smith volledig de aandacht te trekken. Wie is die ontmantelbare jongeman wiens brein genadeloos als een overspannen typemachine blijft doorratelen. Onberekenbaar bereikt zijn roodgloeiende manische woordenvloed al snel een oververhit kookpunt waar de stratenmakermachine van Yard Act doodleuk overheen walst. Het uit Leeds afkomstige viertal heeft zijn stabiliteit gevonden sinds ze gitarist Sammy Robinson verruilden voor Sam Shjipstone en drummer Jay Russell de plek van George Townend inneemt.

In de paranoia van het qua ritme lichtelijk op het gelijknamige Sugababes gebaseerde titelstuk The Overload zitten alle dagelijkse angsten verwerkt, al moet je wel wat moeite doen om de cryptische beschrijvingen te ontrafelen. We gaan helemaal terug naar de vooravond van George Orwell 1984, de wereld is in paniek en komt uiteindelijk nu tot uitbarsting. Het (seksuele) machtsvergrijp, de genaaide cultuursector inclusief het misleidende haatdragende karakter van bevriende bands die zich uiteindelijk als vijanden opstellen. James Smith heeft verrekte goed door hoe die maatschappij in elkaar steekt, saboteert doordacht de boel en brengt direct al de frontaal gerichte tijdbom tot ontploffing. Bam, recht in je gezicht! De koortsige voodoo tribal slaat als een broeierige snelkookpan toe en bereikt al snel een vurig hoogtepunt. Yard Act heeft het nonchalante van de ophitsende druggy Madchester feestvierders, die illegaal hun eigen raves organiseren, en in het catchy Pour Another de oude uitgerangeerde glamrockers uitnodigen op hun bruisende jetset party.

Besmet en ontredderd door het nepnieuws klampt men zich aan elke nieuwe spreekbuis van de jongere generatie vast. Yard Act is de belichaming van de waanideeën, James Smith het zoveelste gezicht van de werkende klasse, die als wel besproken verliezer de hedendaagse helden een hak zet door het mogelijke onwaar te maken. Vergeet niet dat Groot Brittannië ook nog met die onhaalbare terugbetalende Brexit erfenis zit opgescheept, het geëtaleerde pronkstuk in het museum der ondoordachte keuzes. Het ooit zo gefortuneerde eiland dobbert als een lekkende plezierjacht roekeloos rond. Een kapitalistisch mierennest, waarbij de eeuwig zittende koningin op de groei en voortplanting van haar kolonie toeziet. Het kromme beleid betaald zich op de retro straatjungle sound van het funky Payday in de eerder gemaakte verheerlijkte fouten uit. De kapitalistische grootverdieners bouwen in de met scharnier piepende saxofooninstrumentatie eindigende Rich een zelf functionerend piramidespel op waarbij de lagere klasse onbedoeld de rol van draagkrachtig fundament op zich neemt.

Het verhalende Tall Poppies handelend over het plaatselijke voetbalidool. A Well-Respected Man die zich ontwikkelt tot een arrogante Dedicated Follower of Fashion hufter, een legendarische bezienswaardigheid welke een illustratief landelijk dorp de privileges van een aantrekkelijke toeristenplaats in de schoot werkt. Ruim zes minuten lang wordt er naar een overweldigende magische climax toegewerkt, waarmee ze de opgeschoonde paradepaardjes van in vergetelheid geraakte stijliconen met opgeheven hoofd voorbij draven. Sam Shjipstone duelleert met bassist Ryan Needham in het smerig rockende maar oh zo prettig dansbare Dead Horse en overtreden die grens om het tot stilstand gebrachte volk in beweging te zetten. De onder stroom staande gabberende elektropunk van Witness (Can I Get A?) verlaat rokend de startblokken om gebombardeerd door smerige gitaarriffs de finish te halen. Ryan Needham voegt het kloppende hart aan het uitgeleefde karkas toe waarna het duistere Quarantine the Sticks volgens de grimmige postpunkprincipes tot stand komt.

Juist die harder op slacker toon uitgesproken bewoordingen van de hedendaagse punk poëet roepen op tot opstand. Terwijl generatiegenoten de barricades trotseren, staat James Smith afzijdig met volgeschreven notitieboekje te observeren en de vocale geweldsuitingen te consumeren. The Overload rammelt als een slecht onderhouden gebit, de rottende tanden vervangen door gouden replica’s. Het kost ze echter weinig moeite om die lastig te plaatsen ontoegankelijke woordendiarree in een obstiperende swingende compactheid om te zetten, waarmee ze zich distantiëren van de freakende moeilijkdoenerij van hun opgefokte collega’s.

Yard Act - The Overload | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com