Jóhann Jóhannsson - Drone Mass (2022)

hier kijk ik toch wel ferm naar uit. al altijd een grote fan geweest van johannsson's werk. was ook oprecht geraakt door het nieuws van zijn plotse overlijden een aantal jaren geleden. van zodra ik las dat het een nog nooit opgenomen werk betrof en theatre of voices (check de laatste track oprhic hymn van op orphée uit 2016!) hieraan meewerkte, was dit een blinde aanschaf. ook de titel van dit binnenkort te verschijnen album: drone mass... zalig! kan niet mis gaan...

Zeer intens muziekstuk. Het klinkt bijna alsof Jóhannsson vanuit het dodenrijk met ons communiceert.

Drone Mass, een titel die de lading niet geheel dekt. Want een 'mis' met de bekende onderdelen (kyrie-gloria etc) is het niet. 'Drone' ook niet helemaal, 'drone' verwijst waarschijnlijk naar de muziek uit India waar een heel muziekstuk een lange 'deun' uit de sitar of orgeltje te horen was.
Dat is hier soms ook wel het geval, maar toch op een andere wijze. Het lijkt ook dat Johannsson met drone het bekende vliegtuigje bedoelt, de drone die mooie beelden kan schieten, maar ook de verwoestende drone. Nu is de in 2018 overleden Ijslandse componist Johann Johansson nooit echt scheutig om zijn muziek te verklaren, dus veel blijft gissen.
Dit stuk dat pas na zijn dood op cd is gezet is een meditatief, spiritueel, maar ook soms angstaanjagende compositie. Je hoort veel invloeden daarin terug, zonder dat het afdoet aan de eenheid. Uitgevoerd door het Amerikaanse muziek ensemble Acme, de hemelse stemmen van Theatre of Voices o.l.v. Paul Hillier en electronica. Componisten waar gelijk aan gerefereerd worden zijn Arvo Pärt en Henryk Gorecki. Sommige nummers komen ook echt in de buurt van deze componisten. Maar ook Reich en Philip Glass zijn in sommige nummers te herkennen. Veel neo klassieke muziek is melodieus en rustgevend. Maar deze muziek van Johann Johannssons gaat echt wel een stap verder, soms prachtige rustgevende stukken, maar regelmatig mede door de elektronica ook wat angstaanjagend (Johann Johannsson heeft veel muziek voor films gecomponeerd, dus weet zeer goed om beeldend te componeren) en aangrijpend, soms ongemakkelijk.
En de 'drone' die regelmatig klinkt versterkt dat ook. De recensent van de Volkskrant was redelijk positief, maar een recensent van een klassiek vakblad liet er weinig van heel. Maar die heeft helemaal niets met zulke muziek.
Mooie aangrijpende muziek die je moet ondergaan, er niet te veel bij nadenken maar je mee moet laten nemen in de muzikale beelden van deze veel te jong gestorven Ijslandse componist. Zijn dood was zelfgekozen, de muziek is dan ook allesbehalve vrolijk, zeer melancholisch, bijna depressief. (mijn vrouw kan naar sommige stukken echt niet luisteren). Een cd die er dicht bij in de buurt komt voor mij is The Nàu Ensemble Chamber Orchestra - The Eternal (1998) - MusicMeter.nl , waar Closer van Joy Division als uitgangspunt dient. Ook een desolaat muziekstuk, maar daardoor van een bepaalde schoonheid. En dat heeft deze Drone Mass ook.

Je plaatst bij een van mijn favorieten van het voorbije jaar. Inderdaad een beklemmend werk, dat mij soms zelfs terug bracht bij Psychic TV's Dreams Less Sweet.

Maar waar baseer je je op als je verwijst naar een zelfverkozen dood? De enige info die ik terug vind is die van een overdosis in combinatie met medicijngebruik.

Misschien inderdaad te snel dat geconstateerd. Overdosis cocaïne blijkt de doodsoorzaak te zijn. De vraag erachter blijft natuurlijk bewust of onbewust. Maar dat doet niets af van het feit dat een unieke componist te vroeg heen is gegaan.