Faust - Punkt (2022)

Elk subgenre heeft zijn oorsprong. Zo is de Krautrock beweging het Duitse antwoord op de ontwikkeling van de psychedelische progrock monsterbandsound welke eind jaren zestig hun stempel op het muzikale landschap drukken. Het decadente Berlijn, met de theatrale cabaret achtergrond, de Keulse en Hamburgse handelshavenplekken, en vooral de grijze industriële omgeving van het Ruhrgebied met Düsseldorf als belangrijkste broedplaats. Kraut is een verzamelnaam, de onderlinge verschillen zijn gigantisch groot. Het computergestuurde Kraftwerk staat overduidelijk aan de basis van het latere new wave synthpop geluid. Het dromerige Tangerine Dream levert onder andere het basismateriaal voor de latere ambient af, en het buitenbeentje Faust wordt door de New Yorkse no wave scene in de armen gesloten.

Het Hamburgse Faust introduceert op hun vierde studioplaat IV het Krautrock begrip, genoemd naar de fraaie openingstrack. Deze mijlpaal pakt alles samen; acclimatiserende futuristische elektronica, mijlenlange psychedelica en free jazz gekte in een metropool van voorgeprogrammeerde digitale snelweg knooppunten. Faust staat op het punt om te exploderen, de benaming valt vrijwel gelijk met de ondergang van dit eigenzinnige gezelschap samen. De opvolger zal nooit het daglicht zien, maar verdwijnt in de keldermagazijn schappen van het Giorgio Moroder’s Musicland Studio pakhuis.

De hernieuwde Bureau B label aandacht voor de elektropioniers leverde in het verleden al mooie releases van Kreidler, Der Plan en Cluster op, nu is het de beurt aan die bijzondere vijfde nooit verschenen Faust plaat. Punkt is tevens een onderdeel van de 1971-74 boxset. Een perfect gekozen titel welke het dwarse punkende karakter weergeeft, maar welke tevens een afgesloten periode definieert. Is Punkt nog relevant of voornamelijk voor de Faust liefhebbers een leuk hebbedingetje? Dat eerste is zeker het geval, dat laatste is tevens een feit.

De fascinerend bezwerende Morning Land spooktrip huilt, verpulvert, verdoofd en laat overduidelijk nogmaals het belang van Faust gelden. We staan hier ruimschoots aan de vooravond van de postpunk, en zijn getuige van duistere doomgitaren en intrigerende grimmige industrial noise, gegoten in een betonsterke mal aan strenge ritmische genadeslagen. Ruim negen minuten aan ouderwetse ruwe Krautrock rots stukken die slopend passeren en een vernietigende indruk achterlaten.

Het beklemmende Crapolino is zo zwartgeblakerd als het oneindigende zwarte gat, een onzichtbare sterrenpoort, de helse portierfunctie. Zo onvoorspelbaar als het latere avondduistere Musick to Play in the Dark Coil werk. Treurend piepende straatjazztrompetten hechten zich in de intercityreis Knochentanz aan de pompende percussie tijdsklok van het Westerse hypnotiserend voodoo ritueel. Een heerlijke freakshow jamsessie welke zelfs bijna de twaalf minuten aantikt.

Het alarmfase rood negerende Fernlicht zwalkt als een tegemoetkomende postpunkende Back To The Future spookrijder, onheilspellend eindbestemming zuigend. Bestaat er in het universum van Faust ook nog zoiets als een echt liedje? Natuurlijk! Het stevig rockende Juggernaut heeft heuse blues patroon songstructuren en swingt gruwelijk de oververhitte snelkookpan uit. Een soort van Lou Reed on speed in een driedimensionale hallucinerende ontdekkingswereld, afgerafeld, hard en smerig.

Het ruim uitgewerkte Schön Rund epos tikt net niet de tien minuten aan. Krater scheurende droneverschrikkingen en bloedmooie klassiek geschoolde liftmuziek pianopartijen dwarrelen in tegenovergestelde richting neder. Fersehen stoorzender reclameblokken romantiek, beauty and the beast grensvervagingen die deze scheidslijn aftasten en openbreken. Oorverdovende stiltes, swinging freejazz vervreemding en hulpeloos verdrinkende onderwaterecho’s.

Met een flinke doodssmak wordt de aardlanding van Prends Ton Temps ingezet. Kastijdende exorcistische geestuitdrijvingen met mediterende zelfvernietigingsdrang. Pijnlijk confronterend zwaar, dierlijk bijna. Misschien is het maar goed ook dat Punkt als een wegrottende schimmelkaas zolang het zonlicht niet heeft mogen aanschouwen, de wereld was er toen schijnbaar nog niet klaar voor.

Faust - Punkt | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Beste van Faust voor mij. Hun meest “serieuze” plaat vind ik, niet echt meligheid hierzo, nog wel geweldig gek.

Dank nogmaals voor de tip, schizodeclown. Niet eerder uitgebracht werk uit de gouden periode van Faust, een van de meest originele rockbands uit zijn tijd, had ik natuurlijk niet aan me voorbij willen laten gaan. En niet gewoon een verzameling kliekjes, maar de opvolger van het toch tamelijk legendarische Faust IV, die kennelijk op de plank was blijven liggen.

Waar een van dé kenmerken van vroege Faustplaten is dat ze muzikaal van hot naar her schieten, klinkt dit werk ineens opvallend gefocust. Logge, repetitieve grooves eisen de hoofdrol op en zijn ingevuld met abstracte geluidsstructuren ter faveure van duidelijke melodieën of riffs. Nu was deze sound al vanaf het debuut een belangrijk element van de band - neem ook het nummer Krautrock op Faust IV - maar op Punkt lijken de bandleden zich er haast volledig op te hebben toegelegd. Liedjes, of zelfs maar fragmenten ervan, zijn ver te zoeken.

Niet dat alles nu eentonig is: zo wijkt het bijna klaterende pianospel op Schön Rund behoorlijk af van alle grimmigheid. Maar vergelijk het eens met voorganger Faust IV. Daarop konden nog zomaar een reaggaeliedje, een dromerige rockballade en Frank Zappiaanse jazzrock langskomen (allemaal vervormd via de Faust-lachspiegel, natuurlijk).

Dit is allemaal geen waardeoordeel, overigens. Ik denk niet dat ik Punkt beter ga vinden dan het debuut, in mijn optiek een meesterwerk van de experimentele rock, of Faust IV, dat zeldzaam bol staat van de memorabele momenten. Maar het is absoluut een erg sterke toevoeging aan de Faust-platen uit de jaren zeventig en dat zegt heel wat. Het hoogtepunt is wat mij betreft het stuwende, dreunende, mysterieuze Knochentanz, tevens het langste nummer op het album, echt krautrock in optima forma.