Elder - Innate Passage (2022)

Het is zo langzamerhand tijd om de eindejaarslijst op te maken. Daarom luister ik alle 2022-releases die ik in huis heb gehaald nog eens om het gehoor op te frissen en te zien óf en waar ze op mijn jaarlijst eindigen.

Weinig op te frissen aan deze release, aangezien ik deze gisteren vers van de winkel heb gehaald.

Het is mooi om de ontwikkeling van Elder te volgen. Waar de vroege albums nog een flinke scheut stonerinvloeden bevatten, klinkt de band op de laatste releases steeds meer als een psychedelische progrockband. De komst van Michael Risberg als tweede gitarist en toetsenist is een enorme verrijking voor het geluid van de band gebleken. Het is een genot om zijn gitaarpartijen met die van Nick DiSalvo verweven te horen en zijn klassieke synthgeluiden geven het totaalgeluid van de band meer diepte.

Over die laatste gesproken: de kenmerkende zang van Nick is wat mij betreft nooit het sterkste punt van de band geweest, maar heeft zijn charme. Op Innate Passage levert hij wel zijn beste zangprestatie tot op heden.

Innate Passage is een logisch vervolg van de koers die de band met The Gold & Silver Sessions inzette en vormt wat mij betreft een voorlopig hoogtepunt in de discografie van de band. En Merged In Dreams - Ne Plus Ultra is een van de beste tracks die ik dit jaar heb gehoord!

Score: 91/100

1. Wilderun - Epigone
2. Elder - Innate Passage
3. Disillusion - Ayam
4. Persefone - Metanoia
5. Lalu - Paint The Sky
6. 40 Watt Sun - Perfect Light
7. Watain - The Agony & Ecstasy of Watain
8. Dark Funeral - We Are The Apocalypse
9. Jethro Tull - The Zealot Gene
10. Toundra - Hex
11. Big Big Train - Welcome To The Planet
12. Sarcasm - Stellar Stream Obscured

Een welkome tip Don Cappuccino, één van de vele welkome tips die je me de afgelopen weken hebt gegeven. Deze draait veelvuldig zijn rondjes in mijn installatie en verveeld zeker nog niet. Ik hoor een heerlijke eb en flow (incluis een flinke bank groove) aan muzikale lagen en constateer dat het gitaarwerk qua klankkleur sterk leunt op de stonerrock, iets waar ik zeker niet over kan klagen. Op een post-rock-achtige manier worden de composities zorgvuldig laagje voor laagje opgebouwd, een kwaliteit die maar weinig bands is gegeven. Vooral het langste nummer op deze plaat, Merged In Dreams, valt hierbij in positieve zin op.

De zang doet me denken aan King Buffalo, maar waar ik de zang bij laatstgenoemde band bij vlagen storend vind moet ik zeggen dat de stem van de zanger van deze band genoeg persoonlijkheid en body heeft om deze nummers te kunnen dragen. Verder ben ik van mening dat de toevoeging van synthesizers aan het totaalgeluid is overigens een zeer goede keuze geweest en echt een genot voor het oor. Vaak verdwijnt zo'n synthesizer in de brei aan geluid die een band creëert op een album en heeft de synth weinig toegevoegde waarde. Maar Elder weet hier de synthesizer te laten spreken, en tegelijkertijd de melodieën en harmonieën op zo'n manier te verweven met de rest van het geluid dat het echt iets toevoegt. Iets dat mijns inziens onderscheidend werkt voor dit album en het geluid van de band.

Al met al een plaat waar ik, sinds ik ben getipt, veel plezier aan heb beleefd. Ik durf eigenlijk wel direct hoog in te zetten met 4,5*, aangezien ik enorm fan ben van het geluid en het compositionele vernuft van de band en omdat deze plaat simpelweg bulkt van de kwaliteit. En ik ben nog lang niet uitgeluisterd op dit mooie werkje, want ik ontdek continue nog nieuwe laagjes van schoonheid die me eerder niet waren opgevallen. Het langzaam uitpluizen van een album op een dergelijke manier is echt één van de leukste bezigheden die je als muziekliefhebber kan hebben.

Dat er nog meer tips van jou zullen volgen Don, want ik beleef er erg veel plezier aan.

Die voortdurende maalstroom aan nieuwe muziek die continu je oor vraagt, waar je de echte kleppers altijd des te meer goed moet zien uit te vlooien en dan, ja, was deze je toch bijna ontgaan. Het grote Elder, die tegenwoordig voornamelijk in Berlijn residerende Amerikaanse band, met op zang en gitaar Nick DiSalvo, toetsen Mike Risberg, drums Georg Edert en bas Jack Donovan.
Vreemd genoeg krijgen ze soms nog steeds het etiket stoner of doom opgekleefd, daar zijn ze inderdaad wel grensverleggend in geweest, maar daar mag men dus stilaan mee ophouden. Wat Elder hedentendage met zijn zesde project brengt is intussen, in verderzetting van hun vorige, 'Omens', toch wel andere koek. Meergranenkoek. Met 'Innate Passage' leveren ze anno 2022 een ontzagwekkend volcreatief en stijlvol kunstwerk af dat, hoewel eigentijds, met de voeten duidelijk diep in die vette klei staat van de progressieve rock. Lange weelderige tienminutenstukken die rijden als expedities en die een ingewikkelde dynamiek ontwikkelen die je tegelijk - niet evident - tijdens elk ritonderdeel toch alert en gefascineerd houden. Bij het ondergaan van die constant prachtige sfeervolle mix van zinderende riffs, onverwachte grooves, ongebreidelde keyboardpassages, altijd weldadige, meervoudige zanglijnen en inventieve percussie, waan je je zo vaak terug in de transcenderende expressiviteit van de seventies. Zwem je met hun kleurrijk uitdijende jams weer mee in de topographic oceans van mannen ooit als Howe, Wakeman, Anderson, Squire, White en van al die respectabele progressievelingen die sindsdien de creatie van suggestieve, psychedelische soundscapes mee hebben bepaald. Dergelijke wonderlijke structuren zet Elder tegenwoordig ook op en ok, dit Elder doet het dan op 'Innate Passage' bij wijlen ook nog eens gepeperder, on a very heavy metal way.

Ze trappen deze keer af door in het magische 'Catastasis', tussen vele ritmische oorverbluffende tableaus, melodisch onbestemd gemaakt door hun verenigde synths, gitaren en drums, vooral de vocalen een ereplaats te geven. Een complexe harmonische vervlechting daarenboven van DiSalvo's verfijnde gezangen met - en dat voor het eerst - die van een gastzanger, Behrang Alavi van de Berlijnse rockband Samavayo.
Het epische 'Endless Return' is opgebouwd in meeslepende lagen van versnipperde gitaren, indrukwekkende solo's en opzwepende riffs, die verschillende stemmingen oproepen.
'Coalescence' heeft een wild rammend rockgeluid in zich, een voortdurende fonkeling van repeterende melodielijnen en boeiende geluidscascades waarbinnen elk bandlid onderweg evenwichtig zijn plaats krijgt en ieder de ander naar nieuwe pieken duwt. Het rondt af met een fraaie vintage synthsolo. In 'Merged in Dreams – Ne Plus Ultra' zit een stuk treurende, meanderende syntheziserambient, een ingewikkelde ritmiek en de zware duistere gitaren roepen hier nog het meest Elder's voorgeschiedenis als stoner- doommetalplayers op. Vooral daar waar het gestaag opbouwend golft naar z'n kolkende eindculminatiepunt. Maar dan nog dwalen je gedachten steeds weer en meer nog naar oersfeervaders à la Yes of King Krimson. 'The Purpose', het wonderbaarlijke einde, opstartend in ogenschijnlijke zachtheid van rondcirkelende akkoorden, groeit in zijn weelderige directheid langs ijzig scherpe riffs uit naar een gepassioneerd vocaal hoogtepunt. Na de finale gitarenvloed ebt met de fade-out de totale introspectieve rust weer binnen.

'Innate Passage' is, aldus tekstschrijver Nick DiSalvo zelf, een geluidsfantasie ontluikt tijdens de pandemie, over hoe we, elk op eigen manier, zelfbeschouwend of niet, onze surreële wereld van vandaag verwerken om weer tot groei te kunnen komen. 'Innate Passage' staat daarbij voor het intrinsieke overgaan als een existentieel menselijk proces. Met hun meesterlijk uitgestrekte progwoordenschat zetten ze een amalgaam aan emoties tot in het detail om in één lang volwassen sonisch avontuur, wederom in vijf fantastische, subtiele passages, bovendien in een zonneklare productie. Daarmee overtreft 'Innate Passage' zijn ook al niet onverdienstelijke voorganger 'Omens' moeiteloos. Sta dus open voor deze virtuozen, neem een koptelefoon en laat je leiden door de heerlijke kracht van DiSalvo's hoge vocalen. Beleef vooral het prachtige muzikale verhaal van Elder in hun reeks van vijf haast psychedelische boosts. 'Innate Passage' is één duizelingwekkend stromende roes in tijdloze diepten van eerder nog nooit verkende wereldzeeën. In de nadagen van het jaar zit er altijd nog wel een juweel van een album in het pak. Haalt dit Elder daarmee tijdig de eindejaarslijstjes?

Het enthousiasme van henrie9 in zijn mooie beschrijving alhier, ga ik vandaag zeker niet evenaren. Ik kom niet veel verder dan dat de stijl waarin dit album van Elder is gegoten - overigens wel prachtig voorzien van een mooi, helder geluid - mij minder aanspreekt dan bij overigens ook al mijn andere buurmannen hierboven en dan kan ik de juiste woorden weer niet vinden.

De beheersing van de instrumenten is weliswaar sterk, maar... ik vind de composities niet aangrijpend, huiveringwekkend of 'hartverscheurend' (genoeg). En als dan ook nog de zangpartijen 'het' niet gaan doen, dan zet Alicia toch liever de meer sobere, naargeestige, duistere en/of de meer melancholieke post/progrock/enzovoorts geluiden op.