OMD - Bauhaus Staircase (2023)

THE BAUHAUS STAIRCASE

Oef. Na de eerste draaibeurt viel het allemaal wel mee. Slow Train is met stip de draak van deze plaat. En het probleem dat ik had met het merkwaardig gemixte stemgeluid op de vooraf vrijgegeven songs, hoor ik gelukkig niet terug op de rest van het album. The Bauhaus Staircase is een prima opener maar is ook het enige nummer dat wat sound betreft diep in het verleden van de band kijkt. Voor de rest wordt er inderdaad opvallend vaak op veilig gespeeld. Anthropocene klinkt als Isotype 2.0. En dat geldt voor nog wat nummers. Deze veertiende van OMD leunt opvallend dicht aan bij zijn voorganger The Punishment Of Luxury (zie ook de aanwezigheid van Don't Go). Met dat verschil dat er meer echte songs op staan en er minder geëxperimenteerd wordt. Sommige nummers klinken bij de eerste draaibeurt als doorsnee OMD songs uit het boekje. Maar beter vormgegeven dan de pastiches op bijvoorbeeld History Of Modern. Het invoegen van computerstemmetjes werkt op sommige momenten een beetje pedant. Alsof zo'n stemmetje de luisteraar wil waarschuwen dat OMD in dat nummer een boodschap brengt waar met de nodige intellectuele ernst naar geluisterd moet worden. Opvallend korte nummers ook. Zo klinkt de plaat best gevarieerd. In plaats van Slow Train had ik het vlotte en hitgevoelige Kleptocracy gekozen als tweede "single". Mijn favoriet na de eerste draaibeurt was Aphrodite's Favourite Child. Een OMD nummer waarin alles klopt. Vanavond ga ik de plaat eens integraal draaien met inbegrip van de nummers die ik al kende.

Na drie grijze platen, de onverwachte Maid of Orleans wereldhit en de totaal onbegrepen Dazzle Ships ode aan de krautrock, bekent Orchestral Manoeuvres in the Dark kleur. Het profetische 1984 George Orwell jaar waarbij ook bij OMD alles verandert. Er volgen commerciële hitsuccessen, de zwijmelende romanticus Paul Humphreys scoort met zijn zang beter dan Andy McCluskey en de onvermijdelijke breuk is een feit. Andy McCluskey beent de formule tot aan het bot uit, er volgt een bloedeloze periode totdat het duo elkaar weer in het behoorlijk geslaagde History of Modern hervindt. De fans smeken om het oude geluid en met English Electric komt OMD ze aardig tegemoet. Het meer maatschappij kritische The Punishment of Luxury sluit hier naadloos op aan. Toch vraagt het publiek tijdens concerten om herkenning, waardoor ze steevast vooral dat bekende werk blijven spelen.

Tijdens het corona isolement zondert een verveelde Andy McCluskey zich van de buitenwereld af. Hij heeft hoe dan ook geen andere keuze, alles staat op dat moment stil. Zonder tijdsdruk en bemoeienis van anderen pakt hij het ambacht waar de liedjesschrijver zo goed in is, weer op. Dit is een pure noodzaak, Andy McCluskey merkt op dat Bauhaus Staircase waarschijnlijk echt het laatste Orchestral Manoeuvres in the Dark album is. Hoe geweldig zou het zijn om de carrière met een bigger bang te eindigen. Er schuilt echter een addertje onder het gras. Partner in crime Paul Humphreys is heel eerlijk over het concept van de plaat. Het betreft veelal onafgewerkte ideeën, welke opnieuw belicht worden en welke een tweede kans verdienen. De huidige tijd heeft met de dreigende oorlogen, angst voor pandemieën en de verslechterde milieusituatie veel raakvlakken met de vroegere jaren tachtig en daar past een Bauhaus Staircase soundtrack feilloos tussen.

Wat word ik toch gelukkig van de eerste gelijknamige Bauhaus Staircase single. Dit is het geluid waarmee ze zichzelf ooit introduceerden. Heel veel elektro computerbliepjes, een analoog klankenpakket, Andy McCluskey in de leadzangerrol en gezongen artistieke verwijzingen naar abstracte kunst en fascisme. Zelfs het zeer vooruitstrevende Modern Dance nummer van Pere Ubu wordt aangehaald. Laat ik het zo stellen, voor mij is dit de beste OMD single van de afgelopen veertig jaar. Het prachtige minimalistische kleurgebruik in de clip, ik wordt hier zo blij van. Restmateriaal? Fijn dat deze een herkansing krijgt toegediend. Het is trouwens vreemd dat toetsenist Martin Cooper nergens genoemd wordt. Als kernlid is hij meer dan een toevallige figurant. Drummer Stuart Kershaw is sinds de reünie present, en ondertussen niet zomaar een ingehuurde sessiemuzikant. Het draait dus nog steeds om het kibbelende Andy McCluskey en Paul Humphreys stel.

Het sensuele Slow Train is een heerlijke glamdisco stamper, en ondanks dat de impact net wat minder groot is krijg ik hier een zalig Mechanical Animals gevoel bij. Inderdaad, Marilyn Manson industrial noise in een goed passend Orchestral Manoeuvres in the Dark jasje. Stoeit Andy McCluskey na de Universal release met dit geluid om vervolgens tot de conclusie te komen dat het OMD verhaal wel klaar is? Er volgt dan namelijk een veertienjarige hiaat waar hij zich vooral als producer op zijn Atomic Kitten troetelkindje richt. Helaas overtuigen de flauwe lyrics minder, dus dat er kwaliteitsarmoede optreedt is goed mogelijk. De knipoog naar de Franse pioniers van Daft Punk in de video is mooi uitgevoerd, Homework stampt uit dezelfde periode als Mechanical Animals, dus wie weet?

Ik ben geen liefhebber van de ballads, maar als je daar toch voor kiest, dan bevalt het dromerige donkere Veruschka prima. Weer die prachtige visuele vormgeving, weer die ijzige eeuwigdurende koude winter beleving en weer die tekstuele angst voor de eeuwigheid. Ook het vrijgegeven Don’t Go is een heerlijke liefdesverklaring synthpop track. Omdat bij Andy McCluskey ondertussen de pensioenleeftijd in zicht komt, is de intensiteit van de song van ander belang dan pakweg ruim veertig jaar geleden. Vrienden vallen weg, naasten komen te overlijden, het houden van heeft een veel breder gedragen aspect. Van mijn kant dus vooral veel lof en respect. Bijna de helft van de Bauhaus Staircase plaat is hier bekend als ik aan de eerste luisterbeurt begin, aan mij de hoofdtaak om te beoordelen hoe de overige puzzelstukken in dit kunstzinnige geheel passen.

Anthropocene, de mensheid beheerst de aarde, dwingt de planeet de afgrond in. Het broeikaseffect, de bedreigde flora en fauna, de oceanen worden warmer. The New Stone Age herleidt tot het nu. We maken ons klaar voor een onvermijdelijke reorganisatie. Een kille dansbare computergestuurde track, welke later nog in het zeer aangename Evolution of Species een Eurorave vervolg krijgt. Het vastgelegde verslag van de totale vernietiging. Achterhaald futuristisch, maar ook weer zo in het heden. Je hoort de echo van het Onetwo project terug, welke Paul Humphreys tijdens zijn OMD reformatie periode gelijktijdig met zijn toenmalige partner en Propaganda zangeres Claudia Brücken opstart. De geloofwaardigheid zwakt echter met het veilige Look at You Now behoorlijk af. Een nietszeggende zoete glazuurknaller waarmee ze inhoudelijk niks toevoegen. De geschiedenis herhaalt zich, bij tracks als deze ging het in het verleden fout. De G.E.M. elektro swinger herstelt deze misstap enigszins, zo kan het dus ook. Het heilige vuur is echter tot een klein waakvlammetje gedoofd.

Her harmonieuze Where We Started roept tot verbroedering op. Het wordt pijnlijk duidelijk dat Andy McCluskey nog steeds heer en meester is. De track begeeft zich nog steeds in de afrondende fase, de vluchtige fade out bevestigt dat dit inderdaad een rommelige, niet juist afgewerkte demo betreft. Het nostalgische politieke Kleptocracy haalt daarentegen het beste in de band naar boven en kan zich met de Electricity klassieker meten. Aphrodite’s Favourite Child houdt dit niveau vast, en ze bewijzen nogmaals dat die chemie er nog steeds is. Twee tracks waarbij je overtuigd bent dat Andy McCluskey en Paul Humphreys hier de rollen gelijkwaardig verdelen. Healing voelt als een waardige afsluiter aan. Een zware bevalling, dankbaar en vol trots presenteren we met blijdschap ons nakomelingetje. OMD mag in hun nadagen zeker een aantal klassiekers bijschrijven, daarin is de missie geslaagd. In het totaalplaatje staan echter teveel missers om van een volledig geslaagde comeback te spreken. Zelfs de dromerige Veruschka ballad valt dan minder op en transformeert zich tot een onzichtbare grijze mus.


OMD - Bauhaus Staircase | Electronic | Written in Music - writteninmusic.com

Je zou makkelijk een tentoonstelling kunnen maken rond het oeuvre van Orchestral Manoeuvres in the Dark (Groninger Museum of De Pont in Tilburg of Voorlinden in Wassenaar bijvoorbeeld) of een literaire lezing houden rond het werk van de heren.

Op deze doe-zaterdag houd ik het simpeler. Wat ik hoor is een aangename verzameling muziekjes, die me qua sferen nogal eens terugbrengen naar begin jaren '80, zeker op de eerste helft. Genieten bijvoorbeeld van dat dunne drumgeluid, heel anders dan de beats die in hiphop en r&b gemeengoed werden. De muziek is veelal uptempo en dat stemt eveneens vrolijk.
Mijn grootste favorieten zijn in eerste instantie het wat kille titelnummer Bauhaus Staircase dat het album aftrapt, het met warmere synths gemaakte Anthropocene en het pompende Kleptocracy met zijn kritische tekst en wederom warme digigeluiden.
Ook genieten is het van het midtempo G.E.M, het dromerige Where We Started, het stampende Slow Train en Don't Go waarin ik in de "koortjes" iets van Moby's Go meen terug te horen zodat een vleugje jaren '90 binnendringt, het uptempo Aphrodite's Favourite Child en in het eveneens vlotte Evolution of Species is het alsof je de soundtrack van een scifi-film van rond 1980 hoort met bovendien vleugjes Duitsgesproken tekst. Best mogelijk dat één van deze nummers uitgroeit tot één van mijn topdrienummers.

Veel herkenning in eerste instantie én de mogelijkheid dat er groeibriljantjes op staan. Bauhaus Staircase is één van mijn absolute hoogtepunten voor mijn eindejaarslijst, nog twee maanden om verder te rijpen... Dan ga ik nu stofzuigen en de badkamer doen.

Ik heb eigenlijk nog niets geschreven van wat ik van de plaat vind. OMD zijn hier vrienden van het huis en kunnen eigenlijk maar weinig fout doen. Ze gaan al mijn hele muzikale leven mee, Maid of Orleans is de eerste clip die ik me kan herinneren en toen wij in 1988 onze 1ste cd-speler in huis kregen was de Best Of die de buurjongen had een van de drie eerste cd's die de speler enterde. Natuurlijk hebben we wat issues gehad ten tijde van bv Liberator maar in ieder huwelijk is het het wel eens wat. Maar geen dubbele agenda's en het positieve overheerst.

Qua hoes zit het in ieder geval meer dan goed, ik zou hier zo 5* op plakken. Echt prachtig. Ik kan alvast verklappen dat de muziek die 5* niet gaat halen maar het komt wel heel erg in de buurt. Ik loop de tracks even na, loopt u mee?

Bauhaus Staircase:
De als eerste vrijgegeven single en het enige nummer wat ik voordat het album uitkwam meerdere keren tot me had genomen. Bauhaus Staircase ademt in alles OMD, het heeft een modern jasje maar toch waan ik me gelijk in de early 80's en dan ook in het mooiste gedeelte daarvan. Een ijzersterke song die alles in zich heeft om een moderne OMD klassiekerer te worden.

Anthropocene:
De computerstemmen doen Dazzle Ships maar ook English Electric achtig aan. Het is een moderne song die ondanks dat het er verder niet op lijkt toch een PSB vibe over zicht heeft. De boodschap is politiek geladen waarbij de staat van de aarde wordt besproken. De teksten van Andy zijn duidelijk we gaan van Ten thousand years before now, Global human population is five million naar One hundred years before now, Global human population is two billion en eindigen met over een tijdje Global human population is... zero. Dus die visie is duidelijk, de muzikale visie overigens ook. Een ijzersterke urgente song en daarmee een krachtig begin van dit album.

Look at You Now:
Dan een flink inkakmomentje, een lied dat wellicht nog op de plank lag voor Atomic Kitten? Het is opzich mooi geproduceerd maar voor mij te mooi. Een te gladde licht uptempo ballad die elk album wel in zich heeft maar meestal niet mijn favoriete moment van een OMD album zijn.

G.E.M.:
Dan het huppelachtige G.E.M.! Heldere synthlijnen met daarover een praatzingende Andy in de autotune. Bliepje hier, bliepje daar. Even een fade outje en snel weer een fade innetje. Ondanks dat het niet typisch OMD is hoor je toch een nummer wat enkel door OMD gemaakt had kunnen worden. Het is vrolijke electropop. Zeker niet slecht maar ook weer niet het beste van het beste.

Where We Started:
OMD is nooit zo van de lange nummers geweest maar op dit album tikken ze de vier minuten maar zelden aan. Where We Started haalt zelfs de drie minuten niet eens terwijl het wel een echt liedje is met kop en start. Een echt popliedje waar de band er al meer van heeft gemaakt. Die waren over het algemeen prima te pruimen en deze dus ook.

Veruschka:
De 1ste helft wordt afgesloten met Veruschka. And if you're too afraid to die, How will you ever lean to fly away zingt Andy in een sentimentele bui. Deze ballade bevalt me veel beter dan Look at You Now. Muzikaal wat mooier en iets meer diepgang. Ook met wederom een sprankelende productie.

Slow Train:
Na de 1ste helft volgt logischerwijs de 2de helft en deze wordt afgetrapt met Slow Train. Een vrolijk liedje met een zingende nanana/lalala dame op de achtergrond/voorgrond. Het heeft wel een lekkere drive maar dit gaat niet tot mijn album favorieten behoren. Het zal aan mijn bui liggen hoe ik deze verorber.

Don't Go:
Don't Go was ook al enigszins bekend door o.a. de box. Ook geen liedje wat direct tot mijn favorieten behoort maar toch heb ik er een behoorlijke zwak voor. Het veel gezongen Don't Go is wat cheesy (iemand al Drafi Deutscher benoemd?) maar de synthlijnen zijn weergaloos en de Uh-huh's in de instrumental breaks onweerstaanbaar. Het nummer is enorm dansbaar (op een belegen manier) en toch gewoon een dikke voldoende waard.

Kleptocracy:
De electrodancepopkraan wordt weer flink opengedraaid. Het tempo gaat omhoog en het is moeilijk stil zitten. De synthlijnen vliegen je om de oren en die voeren de boventoon. Qua idee klinkt dit als het 1ste album enkel dan vele malen moderner. Moderner is niet altijd beter en dat is hier ook wel een beetje het geval maar toch een prima song.

Aphrodite's Favourite Child:
Een ode aan Demis Roussos? Nee, dat zal niet. Muzikaal komt het ook niet in de buurt van dit rariteitenkabinet rond Demis en Vangelis. Maar goed, voordat ik afdwaal. Aphrodite's Favourite Child mist wat urgentie, het is zo'n albumtrack die verstopt zit in het album, eentje die je als je de albumtracks moet opnoemen vergeet maar stiekem best goed is. Er komen weer de nodige typische OMD elementen voorbij zoals het outro.

Evolution of Species:
De computerstem wordt weer ingezet in het volgende nummer van nauwelijks drie minuten. De Dazzle Ships vergelijking is verleidelijk maar het muzikale gebodene is vele malen warmer dan destijds in 1983. Een lekkere track als ik het mag zeggen en jawel dat mag ik ook!

Healing:
Albumafsluiters bij OMD zijn veelal zwaar aangezette ballades. Een soort van overdenking na al die springerige synthmelodietjes. Healing is hierop geen uitzondering. Een nummer wat qua zanglijnen en manier van zingen (zeker t refrein) zo bij James had gepast maar de bijpassende muziek is typische zwaar aangezette OMD balladmuziek. De wegstervende muziek op het einde waarna met wat gedruppel op de achtergrond Andy nog wat moet zingen versterkt dat alleen maar. We hebben het eerder gehoord maar een waardige afsluiter is het.

De conclusie is dat een OMD album mij zelden teleursteld en dat doet deze dan ook zeker niet. De vibe blijft over het gehele album erg goed, de productie is prachtig helder en de inkakmomentjes klein en ook zo weer voorbij. Mocht dit qua albums het eindschot zijn dan kan ik daar zeer goed mee leven maar ik hoop uiteraard op gewoon nog meer meer meer.

OMD ken ik voornamelijk enkel maar van hun oudere hits, en ik heb ook nooit echt de moeite genomen om me eens te gaan verdiepen in hun reguliere albums. Ik ben van plan om dit de komende tijd dan ook maar eens grondig te gaan doen. Ik ben van start gegaan met dit album, en na de eerste luisterbeurt was ik toch wel zeer aangenaam verrast. Na meerdere luisterbeurten geef ik het album *4, al kan het in de toekomst ook nog wel verhogen naar *4,5 of zelfs *5.