The Dillinger Escape Plan - Ire Works (2007)

Ik ga toch mijn mening wat bijstellen. Hoewel ik nummers 4 t.e.m. 8 nog steeds skip, is het elders een album dat makkelijk naast Miss Machine kan staan. Favorieten blijven Fix Your Face, Lurch en Milk Lizard. Verder is het drumwerk van Gil Sharone zeker het vermelden waard, een waardige vervanger voor Chris Pennie. Benieuwd hoe de nieuwe Bill Rymer het er vanaf zal brengen op hun volgende wapenfeit (Option Paralysis).

Gisteren kondigde The Dillinger Escape Plan aan dat in 2017, na de tours voor het opkomende album Dissociation, het doek zal vallen na twintig jaar. Vanuit vogelvluchtperspectief kun je Ire Works uit 2007 nu beschouwen als het middenpunt van het oeuvre van de band.

Dit is een 38 minuten durende puzzel van dertien stukjes, die tijdens de eerste poging niet in elkaar lijkt te zetten, maar uiteindelijk geniaal in elkaar grijpt. Ire Works was destijds mijn kennismaking met The Dillinger Escape Plan en dat bleek een uitdaging, ik moest moeite doen om de muziek te waarderen, maar de algehele energie intrigeerde me enorm. Nooit is het me echt gelukt om Ire Works onder woorden te brengen, tot nu. De gehele discografie van de band is mij bekend en nu kan ik de betreffende plaat beter plaatsen.

The Dillinger Escape Plan start vertrouwd met Fix Your Face en Lurch, twee korte maniakale mathcorefragmentatiebommen met halsbrekende tempowisselingen en schizofrene jazzy riffjes, Dimitri Minakakis (de zanger op Calculating Infinity) schreeuwt zelfs mee op de eerste track. Daarna pakt Ire Works een hele andere weg en Unretrofied van Miss Machine uit 2004 was daarvoor de aanzet. Black Bubblegum is een track die zich met gemak in het oeuvre van Faith No More zou kunnen wurmen. Ook zijn hier de sporen van de cover-EP Plagiarism uit 2006 te horen, daarop coverde de band Like I Love You van Justin Timberlake. Greg Puciato's zwoele falsettovocalen hebben een R&B-vibe en in het refrein heel erg trekjes van Mike Patton en Trent Reznor.

Dit is een poptrack, iets dat vrij vreemd was voor The Dillinger Escape Plan. Daarna hoor je de invloeden van de cover van Come To Daddy van Aphex Twin op de track Sick on Sunday, een kleine drum 'n bass/breakcorevignette met vervreemdend geshred van Ben Weinman dat telkens de track inspringt. Ook komen er electronicinvloeden tevoorschijn op Dead As History dat een duistere ambientondertoon heeft in zijn introductie, maar ook door de gehele track heen elektronische beats heeft die de akoestische drumpartijen van Gil Sharone perfect aanvullen. Alsof Venetian Snares even een gastbijdrage heeft. Op When Acting As A Particle horen we zelfs wringende strijkers die een modern klassieke invloed hebben. Deze experimentele uitstapjes worden afgewisseld met de meest complete songs die de band afleverde tot dan toe.

Milk Lizard is waar een band te horen is die echt weet hoe je een song met een kop en staart schrijft met een extreem pakkend refrein. Toch weet de band het weer gezellig gestoord te maken met blazerspartijen van een helse bigband. Dit is waar The Dillinger Escape Plan heen gaat op Option Paralysis en One of Us Is the Killer. De manier waarop de plaat afsluit is al helemaal fenomenaal, ook een voorloper van de track Widower op Option Paralysis. Na de chaos en fragmentatie vindt er verstilling plaats in de introductie van Mouth of Ghosts, een ronduit meesterlijke jazztrack. Gil Sharone swingt met zijn drums en laat zelfs een zekere latininvloed in zijn spel horen in combinatie met vloeiende en dansende pianopartijen.

Ire Works is het werk van een band in ontdekking en daarom nog steeds de beste en meest fascinerende plaat van The Dillinger Escape Plan wat mij betreft. Na Miss Machine duikt de band nog verder in andere genres en brengt een moderne hybride die zelfs negen jaar later nog steeds een geval apart is in de metalwereld. Dit is geen chaotische mathcoreband meer, maar een experimenteel rock/metalinstituut dat een dikke middelvinger opsteekt naar alle conventies met deze verstoorde werken.