Kim Gordon - The Collective (2024)

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Kim Gordon - The Collective - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Kim Gordon - The Collective
Voormalig Sonic Youth bassist Kim Gordon heeft met The Collective een rauw en experimenteel album gemaakt, dat af en toe behoorlijk schuurt, maar dat je bij de strot grijpt wanneer alles op zijn plek valt

Kim Gordon gaat sinds het uit elkaar vallen van Sonic Youth in 2011 haar eigen weg en dat is een weg waarop het experiment niet wordt geschuwd. Ik had er tot dusver niet heel veel mee en had bij eerste beluistering ook niets met The Collective, maar wat is het een fascinerend album. Het is een rauw en experimenteel album met hevig vervormde gitaren en elektronica, duistere beats en de gesproken zang van de Amerikaanse muzikante. Kim Gordon verliest de popsong met een kop en een staart heel ver uit het oog, maar ze houdt de aandacht desondanks makkelijk vast met de bijzondere songs op The Collective. Het zijn songs die mooi zijn van lelijkheid, maar als het album je grijpt is de grip ook stevig.

Kim Gordon verhuisde in 1980 naar New York en wilde het daar gaan maken als kunstenaar. Ze kwam echter terecht in de muziekscene van New York en liep daar haar latere echtgenoot Thurston Moore tegen het lijf. In 1981 formeerden Kim Gordon, Thurston Moore en Lee Ranaldo de band Sonic Youth, die een paar jaar later met het toevoegen van Steve Shelley haar ultieme bezetting zou krijgen.

Sonic Youth groeide vanaf de tweede helft van de jaren 80 uit tot een grote band en leverde met Sister uit 1987 en Daydream Nation uit 1988 twee jaren 80 klassiekers af. Het zijn wat mij betreft de twee beste albums van Sonic Youth, maar het oeuvre van de New Yorkse band bevat absoluut meer memorabele albums. In 2011 kwam er helaas een abrupt einde aan het bestaan van de band toen het huwelijk van Kim Gordon en Thurston Moore op de klippen liep.

Kim Gordon maakte vervolgens met gitarist Bill Nace muziek onder de naam Body/Head en maakte met gitarist Alex Knost een album als Glitterbust. De Amerikaanse muzikante schreef bovendien haar memoires en kondigde een solocarrière aan. Buiten haar memoires (Girl In A Band) heb ik tot dusver een vrij moeizame relatie met alles dat Kim Gordon na het uit elkaar vallen van Sonic Youth heeft gemaakt, al vond ik het in 2019 verschenen No Home Record op zich best een interessant album.

Ook het deze week verschenen The Collective zou ik zomaar kunnen hebben weggezet als ‘best een interessant album’. En vervolgens had ik het album waarschijnlijk terzijde geschoven, want The Collective is zware kost. Dat blijkt direct in de openingstrack waarin vervormde elektronica en gitaren en een monotone beat worden gecombineerd met de bijna gesproken zang van Kim Gordon, die alles wat ze in haar koffer stopt voorbij laat komen, inclusief een flink deel van het assortiment van een goed gesorteerde drogisterij.

Het staat ver af van de pop- of rocksongs waar ik normaal gesproken een zwak voor heb, maar op een of andere manier intrigeerde BYE BYE, de openingstrack van The Collective, me. Dat deed vervolgens ook de rest van het album, al doet Kim Gordon heel veel dingen waar ik normaal gesproken niet gek op ben.

De vervormde gitaren en elektronica, de beats en de praatzang van Kim Gordon keren terug in heel veel songs op het album en op het overgrote deel van het album is de redelijk toegankelijke popsong ver weg. Op The Collective werkt Kim Gordon, die vorig jaar haar zeventigste verjaardag vierde, samen met producer Justin Raisen, die tot dusver vooral actief was in de hiphop en de rap, wat je hoort in de beats op het album.

Justin Raisen heeft The Collective voorzien van een donker en dreigend geluid, dat piept en kraakt en continu schuurt. Voor liefhebbers van lekker in het gehoor liggende popsongs is het absoluut even doorbijten, maar wanneer je eenmaal in de flow van het album terecht komt, begint The Collective hopeloos te intrigeren.

De industriële elektronica en gitaren en de rauwe beats die het ene moment nog vooral tegen de haren in streken zijn opeens functioneel, terwijl de monotone praatzang van Kim Gordon het ene na het andere relevante thema aan snijdt. Wanneer vervolgens ook nog eens noisy gitaren door alle elektronica heen snijden heeft The Collective opeens een bijzondere schoonheid. The Collective is wat mij betreft een album waarover je vooral niet te snel moet oordelen. Het is een album dat je moet ondergaan, waarna je het verafschuwt of er tegen de verwachtingen in toch van gaat houden, zoals mij dat is overkomen. Erwin Zijleman

Allejeetje wat een plaat levert Kim hier af! Een career highlight zelfs, denk ik. Zo laat in je carrière nog zo relevant bezig zijn, dat lukken er echt niet veel. Cohen schiet me te binnen, Cale misschien.

Vorig jaar zag ik Gordon in Paradiso aan het werk en dat was een onverwacht goed concert. Onverwacht, omdat zij haar vorige plaat No Home Record een extra dimensie gaf. En ook onverwacht, omdat het enorm energiek optreden was. Kim werd meegesleept door haar piepjonge band, ze was alive and kicking. Dat dit The Collective een kneiter van jewelste is, komt dus ook niet helemaal als een verrassing.

Op Facebook zijn Sonic Youth-groepen waar bijna dagelijks (vooral door mannen van middelbare leeftijd) wordt gehoopt op een reünie. Dat gaat nooit meer gebeuren, neem een leven mensen! We zijn 15 jaar verder en op dit moment wordt pijnlijk duidelijk dat Kim Gordon het enige Sonic Youth-lid is dat nog in de voorhoede opereert en niet gezapig blijft hangen in het comfortabele aura van die band met bijbehorende uitgezakte fanschare.

Waar Thurston Moore vooral een nostalgicus/archivaris is met zijn soloplaten en memoires, en Lee Ranaldo solo vooral tegenvalt (wat ik niet had verwacht na al die jaren dat hij zich als songschrijver moest inhouden), levert Gordon op haar 70e een relevante plaat af die helemaal van 2024 is. Dat doet zij overigens samen met Justin Raisen ('sound-design' zijn zijn credits op elk nummer) die ook No Home Record produceerde. Maar deze nieuwe plaat is in alle opzichten de overtreffende trap van de voorganger.

Voor de liefhebbers van 'het liedje': ga daar nou niet naar op zoek... bespaar jezelf die frustratie. Kim's projecten laveren tussen langgerekt/abstract (in Body/Head) en rusteloos/fragmentarisch (onder haar eigen naam). Coupletten en refreinen, daar doet ze niet aan.

The Collective wordt online veel vergeleken met de ervaring van swipen op Snapchat. Nu zal dat vooral komen door de smartphone op het artwork, maar toch is het wel een goede vergelijking. De muziek op The Collective is rusteloos. Net als een fragment dreigt te blijven hangen, is het volgende alweer begonnen. Weinig blijft direct bij en pas na een aantal luisterbeurten begint steeds meer samenhang te ontstaan. Dan blijken de nummers opeens nogal verslavend en superlogisch. Er zit geen tekstvel bij de plaat en dat is jammer, want ik vermoed dat voor de teksten hetzelfde hot-naar-herprincipe opgaat. De plaat begint met BYE BYE nog wel wat flauw met een inpaklijstje, maar voor de rest hoor ik heel veel interessante tekstflarden voorbijkomen.

De productie is bot en best wel genadeloos. Harde (trap)beats en ratelende clicks vormen het ritmisch fundament. De liefde van Kim voor hiphop komt hier voor het eerst echt naar voren. Gordon speelt op elk nummer gitaar, maar ook hier is de warmte ver te zoeken. Vormeloze noisegitaar en industriële geluiden kleden de nummers verder aan. Gordon heeft de reputatie kil te zijn en zo klinkt deze plaat ook. Desolaat bijna. Maar in die kilte en afstandelijkheid schuilt een schoonheid. Tijdens het luisteren zie ik een nachtelijk Los Angeles met uitgestorven industrieterreinen met ranke palmen in slow motion aan me voorbijtrekken. Dit is een LA-plaat. In New York had zij deze muziek vermoedelijk niet kunnen maken.

Ik ben zwaar onder de indruk van The Collective, een vroege kandidaat voor de plaat van 2024.

Met haar zeventig jaar is Kim Gordon nog steeds een Kool Thing die haar Sonic Youth erfenis nergens misbruikt maar juist verbreedt. Op The Collective perfectioneert ze de aanwezige noisebreaks van voorganger No Home Record tot een duister broeierig geheel. Sterker nog, opener BYE BYE zou niet op het Massive Attack meesterwerk Mezzanine misstaan. Deze verrassend sterke tripgoth track benoemt op cut up wijze de voorbereidingen van een slopende tournee, je pakt de koffer in, zegt afspraken af en je gaat het regellijstje langs. Niks vergeten?

Dan mag de aftrap beginnen. BYE BYE is tevens het geheugensteuntje van beginnende dementie, post-it notities door het hele huis verspreid, op de koelkast, in de badkamer, de voorraadkast, een pijnlijke bewustwording. Je raakt de grip op de realiteit kwijt, waardoor surrealisme de nieuwe waarheid wordt. Het antwoord op het jeugdige Teenage Riot, een mature riot, het rebelse verzet tegen de ouderdom.

Kim Gordon heeft nog steeds dat manische oncontroleerbare in haar overdracht. Nu de jaren gaan tellen komen veranderingen vertraagd binnen. I Don’t Miss My Mind, er ontstaat een error in het hoofd nu alles niet meer zo vanzelfsprekend gaat. The Collective zorgt niet voor regelmaat in de chaos, maar geeft zich juist aan die structuurloze wanorde over. Dit is typisch Kim Gordon, in de gitaarnoise van Sonic Youth zorgt ze ook voor die hysterische zenuwinzinkingen uitspattingen en betovert ze de luisteraar met haar sensualiteit.

Die eigenschap bezit ze nog steeds, en ze maakt er verdomd goed gebruik van. Een wereld van industriële kille vervlakking, een wereld waar machines regeren, je likes controleren en je internetgegevens verzamelen en documenteren. Geen Daydream Nation, maar een voorgeprogrammeerde nachtmerrie. Je kan er simpelweg niet aan ontsnappen, Kim Gordon geeft zich aan deze ruis over en haalt er het beste uit.

Kim Gordon grijpt naar de befaamde Judgement Night Soundtrack terug, het onwaarschijnlijke huwelijk tussen bijna militante hiphop, industrial en eigenzinnige grungerock. Hier wordt in hun samenwerking met Cypress Hill de mellow I Love You Mary Jane cross-over tot in perfectie geherdefinieerd, een mooi uitgangspunt om verder uit te werken.

Met de hulp van producer Justin Raisen en het slim gebruik maken van de auto-tune in de Psychedelic Orgasm geestelijke bewustwording past het helemaal in het individuele heden. De hardheid zit hem in het afsluitende metaal op metaal van het onrustig naar evenwicht zoekende The Believers en de electric body gabberhouse van Dream Dollar.

Het verknipte The Candy House pakt het levensplezier terug, verslaafd aan drugs, verslaafd aan seks, verslaafd aan aandacht, je ego, kortom, Kim Gordon op haar best. Gelukkig verzet ze zich nog steeds tegen de scheve man-vrouw verhoudingen. De androgene complexiteit van I’m A Man benadrukt nogmaals die feministische inslag, maar geeft er een ondergeschikte I Wanna Be Your Dog twist aan. Kim Gordon als boegbeeld voor het sterke geslacht, ze kan het nog steeds.

Trophies, menselijke veroveringen in een afgesloten vitrinekast opgesteld. The Collective staat dus niet alleen voor dat eerder aangegeven geheugensteuntje, het staat tevens voor dat dierlijke instinct om je prooi minachtend te etaleren, de femme fatale op veroveringstocht.

Kim Gordon - The Collective | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Het trekt best wel de aandacht als het op de radio komt, op een niveau dat ik die vervreemdende muziek uiteindelijk toch maar opgezocht heb op Spotify (nadat meerdere nummers, waaronder nummer vier, geshazammed werden). En op zich kan ik best wat hebben, qua muziek die net wat 'anders' is.

Maar eenmaal aandachtiger ernaar luisterend, verveelt het geheel me helaas al snel. Sowieso lijkt het over het algemeen nogal op elkaar, de verzameling noise wordt al snel één brei. Geen lange houdbaarheid.

Nummer 9 is relatief kalm en bevalt me ook relatief goed.

Wel vind ik het ergens positief dat een zeventiger dergelijke pittige klanken naar buiten brengt. Het klinkt niet als iemand die achter de geraniums weg zit te rotten, om het zo maar even te zeggen.

Sonic Youth had altijd een cool. Een voorliefde voor no wave noise en daaronder begraven mooie liedjes. Zaken die mij aangrepen als tiener. Ik draaide en draaide Daydream nation kapot. Elk stuk leerde ik op een ander moment in mijn leven appreciëren. Ik ben niet voor de Dirty- SY fase. IK hou wel van The Diamond sea, maar vooral het stuk van Confusion is sex tot Daydream nation.

Ik dacht altijd : Kim is de coolfactor, de rest is de muzikale factor.

Nu we al een hele tijd voorbij Sonic Youth zijn en er nieuwe zaken uitkomen zie ik dat Kim Gordon meer was. Ze was de katalysator die nieuwe zaken in gang stak. Want Thurston zijn solo-albums zijn niet slecht, maar het blijft een Sonic Youth light. We hebben het allemaal wel eens gehoord, en beter (Zie ook Pixies, waar een andere Kim solo een betere plaat maakte dan de overblijvende Pixies tot nu toe deden, of Franck Black solo).

Ik vind het echt fantastisch dat ze zichzelf in deze fase van haar carrière nog zo blijft vernieuwen.