Kaipa - Sommargryningsljus (2024)

Voor mij is het langste nummer Spiderweb Train het prijsnummer van dit album. Tekstueel is het een soort Hotel California maar dan op het spoor. Het is het zalige toetsenspel van Hans Lundin dat zo gevarieerd is en steeds weer weet te overtuigen. Voeg daar het fantastische drumspel van Darbey Todd, het ronkende basspel van Jonas Reingold en de sterke gitaarsolo van Per Nilsson bij op en je hebt een song dat staat als een huis en als visitekaartje van deze Zweden uitstekende zaken doet want je verlangt naar meer.

Lijstjestijd komt eraan. Ik loop alle releases uit 2024 die ik aan mijn collectie heb toegevoegd nog eens langs om mijn oordeel op te frissen en te kijken of ze mogelijk in mijn top 20 een plaats krijgen.

Het album Sommargryningsljus van Kaipa is het tiende album sinds Hans Lundin de band rond 2000 reincarneerde. Op Sommargryningsljus houden Lundin en consorten vast aan vertrouwde elementen. De typische Kaipa-overgangen, de afwisseling tussen de prachtige stemmen van Patrik Lundström en Aleena Gibson, de lange instrumentale stukken en de typische toetsensolo’s van Hans Lundin zijn allemaal weer aanwezig.

‘Nieuweling’ Darby Todd, die op het vorige album zijn debuut maakte, maakt indruk met zijn geweldige drumspel en voelt goed aan wat de nummers nodig hebben. Daarbij wordt hij geholpen door een uitstekend drumgeluid dat veel ruimte in de mix krijgt zonder te overheersen.

Sowieso is de mix om door een ringetje te halen en klinkt het album organisch en dynamisch. Helaas is de hoes - door Hans Lundin gemaakt met behulp van AI-tools - niet representatief hiervoor. Het artwork is sinds hij hier zelf voor verantwoordelijk al niet om over naar huis te schrijven, maar deze zoete Elftelingvoorstelling spant de kroon. Wat dat betreft is het jammer dat het werk van Jan Ternald niet meer gebruikt wordt voor de hoezen.

Terug naar de muziek, want die is gelukkig wel erg genietbaar! Hoogtepunten zijn Seven Birds, waar Aleena de hoofdrol opeist met haar geweldige stem, en het prachtige Spiderweb Train dat bol staat van de mooie melodieën en sfeervolle passages. Maar eigenlijk valt alleen het nummer Revelationview me een beetje tegen omdat de gezapigheid toeslaat. Verder is Sommargryningsljus een uiterst genietbaar album.

Score: 80/100

Namsaap's Top 20 van 2024 - MusicMeter.nl

Voor mij voelt Sommargryningsljus van Kaipa als zo’n album dat meteen een ruime voldoende scoort, al lang vóórdat de laatste noot heeft geklonken. Het is een plaat die duidelijk geworteld is in de rijke traditie van symfonische progrock, maar tegelijk fris en levendig klinkt. De opener is een kort intro, maar vanaf de  eerste maten van Seven Birds  hoor ik dat hier met zorg, liefde en vooral muzikaal vakmanschap is gewerkt. Alles ademt zorgvuldigheid: de composities, de arrangementen tot aan  de kleinste klankdetails.

Het is bijzonder hoe natuurlijk de muziek stroomt. Veel progressieve rock kan soms technisch of afstandelijk aanvoelen, maar hier gebeurt precies het tegenovergestelde. De nummers ontwikkelen zich organisch, alsof ze zich langzaam openen in het ochtendlicht waar de titel naar verwijst. Daarbij is het goed te weten dat het (concept)album een nachtelijk verhaal vertelt. Van zonsondergang tot zonsopkomst.

De kracht van dit album zit voor mij vooral in de balans tussen toen en nu. De klassieke progrock is beslist aanwezig maar wel met een moderne overjas. De lange nummers zijn er nog steeds en die zijn gevuld met het vertrouwde symfonisch geluid. Maar alles is modern geproduceerd en dat maakt het fris en levendig en voorkomt een stoffig gevoel.  Die combinatie maakt dat Sommargryningsljus zowel trouwe progfans als nieuwkomers kan aanspreken. Het voelt als een brug tussen verleden en heden, zonder geforceerd te zijn.

De muzikale prestaties zijn indrukwekkend.  Instrumentale passages zijn rijk en gelaagd, maar dienen altijd het geheel. Niemand probeert te domineren; alles werkt samen in dienst van de compositie. Maar let vooral eens op de drummer.

Wat me verder goed bevalt, is hoe goed de spanningsopbouw in elk nummer werkt. De langere stukken nemen echt de tijd om zich te ontvouwen, waardoor climaxen des te krachtiger voelen. Tegelijk zijn er genoeg melodische ankerpunten om de luisteraar mee te nemen

Als geheel ervaar ik Sommargryningsljus als een bijzonder geslaagde toevoeging aan het oeuvre van Kaipa. Hoewel de band alweer een aantal jaren terug is in de running kende ik alleen een paar albums uit de jaren ’70. Maar dit album bevalt me een stuk beter, Dit  is een album dat vertrouwen uitstraalt: vertrouwen in melodie, in sfeer en in de kracht van rustig opgebouwde muziek.

Veel reviewers zijn positief over het album. Typische punten uit reviews:

Sterke muzikale uitvoering met complexiteit en emotie.
Diepe thema’s en conceptuele samenhang zijn een pluspunt.
Beoordelingen variëren van goed tot uitstekend (bijna 9/10 bij sommige critici).

Men vindt dat Kaipa nog steeds relevant is — zelfs na bijna 50 jaar als band — en dat dit album tot de sterkere in hun recente discografie behoort.

Kort samengevat

Als je houdt van progressieve rock met verhaal, lange composities en rijke instrumentatie, dan is Sommargryningsljus absoluut een aanrader. Het is een van de meest ambitieuze albums van Kaipa tot nu toe, met een duidelijk concept, virtuoze muzikanten en diepere lagen om te ontdekken bij elke luisterbeurt.