Billie Holiday - Lady Sings the Blues (1956)

In 1956 had Billie Holiday haar leven al geleden. En dat leven-lijden maakt Lady Sings the Blues. Je kan de begeleidende gelijknamige biografie lezen, maar uiteindelijk vertelt haar stem alles. Er zit een wereld van verschil tussen haar eerste opname van Strange Fruit in 1939 en de versie op dit album. Alsof ze zelf intussen een paar keer tot de populieren is verwezen. Je ruikt een crime scene, proeft de bitterheid, voelt de impact, op Billie, in Billie, in de pianoaanslagen, in de koperaanval, door Billie, dankzij Billie. Gruwelijk intens.

Mrs. Holiday bepaalt het tempo, dit is haar levensverhaal. Elke whisky die ze naar binnen kapte zal de klarinettist geroken hebben, elk traan die viel zal de trompettist geproefd hebben, elke trap die ze incasseerde zal de pianist gevoeld hebben. Billie laat je er niet om heen, de muzikanten zullen het vatten. Een publiek leek nog niet eens nodig, met deze therapeutische uitval aan emotie en zelfreflectie. Zou ze het zelf geweten hebben?

Eigenlijk had Billie Holiday in 1956 nog maar een schim van zichzelf moeten zijn. In de plaats lijkt het alsof met elke tegenslag haar geluid intensifieerde. Haar lichaam wankelde, maar haar gevoel viel nog nooit ze duidelijk met de vinger te duiden. Billie Holiday, Lady Sings the Blues, heldere gedachten in troebele gedaante.

Billie Holiday had net als veel van haar generatienoten een moeilijke jeugd. Haar vader verliet het gezin al snel en haar moeder was zelden thuis te vinden vanwege werk. Holiday sloeg haar schoollessen vaak over en werkte op jonge leeftijd al samen met haar moeder in een restaurant. Op haar 11e werd ze aangerand door haar buurman en enkele jaren later belandde ze samen met haar moeder in de prostitutie. Na een gevangenisstraf ontwikkelde ze een liefde voor het zingen, vooral in nachtclubs en later in de wat bekendere podia. Ze speelde daarna op platen met onder andere Benny Goodman, Teddy Wilson en Count Basie. Haar reputatie groeide en haar repertoire bestond zowel uit pop, jazz als blues songs. Al had ze weinig muzikale educatie genoten, haar vocale uithalen en improvisatie technieken waren uitmuntend. Klassiekers als Summertime, God Bless the Child en Strange Fruit verschenen gedurende de jaren 30 en 40. Haar successen waren in die tijd groots en ze werd één van de best verkopende sterren uit deze decennia. Haar verslavingen aan drugs, alcohol, en gewelddadige relaties waren van grote invloed op haar gezondheid gedurende de jaren 50.

Met de komst van de langspeelplaat verschenen ook haar eerste albums, waarvan Lady Sings the Blues uit 1956 een hoogtepunt vormt. De stem van Lady Day had veel geleden en de kracht was dan ook afgenomen. Toch horen we op het album nog de grote klasse van Holiday terug, met heropnamen van een aantal van haar klassiekers en vier nieuwe nummers. De band van het album bevat de medewerking van onder andere tenor saxofonist Paul Quinichette en trompettisten Charlie Shavers en Harry Edison. Strange Fruit is het ultieme hoogtepunt, emotioneel, meeslepend en rauw. De titeltrack Lady Sings the Blues is van grote schoonheid, Billie’s zangcapaciteiten mogen dan wat geslonken zijn, de overtuiging en levenslust zitten nog altijd in haar zang. Ook het aangrijpende God Bless the Child is een klassieker die ze opnieuw tot in het diepste van haar rauwheid weet te brengen. Drie jaar later, in 1959, zou ze overlijden aan de gevolgen van haar drankverslaving, haar lever en hart hielden er mee op.

4*

Afkomstig van Platendraaier.

Uit een tijd waarin een album vooral bestond uit een verzameling nummers. Geen idee hoeveel Billie Holiday zelf te zeggen had over het samenstellen van het album. Met een album als dit heb je toch echt het gevoel dat je de echte Billie Holiday nooit op haar best hebt kunnen horen. Maar tegelijk staan de nummers er wel met songs die ze ofwel zelf schreef, ofwel mooi naar haar hand zette. Een stem die bijna op is, maar de toon nog wel kan houden. Het geeft de nummers iets triests mee. En natuurlijk het hoogtepunt met Strange Fruit, waarvan de impact in de jaren '50 nog veel groter moet geweest zijn. Al zindert het nu nog na.