Stef Kamil Carlens & The Poem - Stef Kamil Carlens & The Poem (2025)

Na het vorig jaar verschenen funky album Be Who You Wanna Be, waar Nel Ponsaers en Rahmat Emonds op de cover naast Stef prijkten verschijnt nu al een nieuw, lijvig album met wederom de dames op de voorkant en onder een nieuwe naam: Stef Kamil Carlens & The Poem. Poem is afkomstig van de eerste twee letters van de achternamen van de dames, maar staat ook voor de inhoud van het album.

Het zijn veertien nummers die de herfst perfect inluiden. Veertien vooral weemoedige luisterliedjes waar regelmatig de tijd voor wordt genomen. Een gegeven waar je mij vooraf al mee zou kunnen inpakken en dat gebeurt dan ook blijkt.

Natuurlijk spreekt hier een grote fanboy. Stef heb ik al 25 keer live gezien in allerlei verschillende projecten: van dEUS naar Moondog Jr., de Band in a Box projecten, de artistieke theater-optredens, Zita Swoon en solo. Reken maar dat er een nieuw concert aan toegevoegd zal worden wanneer dit trio ons land gaat aandoen.

Bevooroordeeld dus wellicht, maar niet alles wat Stef aflevert is gelijk al goud voor mij dus het was even afwachten of deze afgeslankte vorm van de band die ik vorig jaar twee keer live zag ook aanslaat.

Luisterliedjes: Stef heeft gekozen voor verhalende nummers, iets waar we hem wel van kennen. Er zijn een paar 'nieuwe' nummers op te vinden maar vooral veel covers en dan moet je meestal een beetje gaan oppassen.
Gelukkig zijn het vaak nummers die niet al te bekend zijn.

Voor mij is Katrina's Paper Dolls de meest opvallende. Op het vorige album stond de Prince-cover The Future en nu is het een outtake van Purple Rain dat indertijd te vinden was op tracklist van de deluxe box, verschenen na de dood van Prince. Gek genoeg één van de wat minder opvallende nummers, mede door de korte speelduur en de speelsheid van het nummer waardoor het wellicht een beetje uit de toon valt op dit album.

Nee, dan The First Time Ever I Saw Your Face wat een stuk bekender is en hier een schitterende, desolate vertolking krijgt.
Ook opener en eerste single By Your Side zal voor veel mensen geen onbekend nummer in de versie van Sade zijn. Duidelijk met liefde benaderd.

De vorig jaar overleden vriend Matt Watts wordt geëerd met een cover van diens With Every Healing Mile en Stef's eigen Zita Swoon nummer Selfish Girl horen we terug in een compleet andere versie.

Een oude traditional I Saw Cecilia Coming is voor mij nu al een grote favoriet. En verder horen we nummers van Bruce Springsteen (All I’m Thinkin’ About van Devils and Dust), wat net als de Prince-cover een beetje uit de toon valt door het up-tempo karakter en de luchtigheid, plus Leonard Cohen (A Thousand Kisses Deep).

The Journey Will Be Long (ook een herbewerking van zijn eigen nummer uit 2017) is prachtig en dat is dit hele album zeker met een uur en bijna 20 minuten op de teller, maar het is een geweldige reis kan ik wel stellen en dan maakt de lengte niet meer uit.

Vorig jaar eindigde Be Who You Wanna Be met 5* op de eerste plaats in mijn album top 10 van 2024, de kans is groot dat het nu weer gaat gebeuren.

Met de funkgekte van Stef Kamil Carlens zijn we ondertussen wel bekend. Door zijn tegendraadsheid was hij een van de smaakmakers binnen dEUS en vervolgens buitte hij die kwaliteit bij Zita Swoon volledig uit. Voordat hij daar volledig tot bloei kwam bracht deze band eerst nog Everyday I Wear a Greasy Black Feather on My Hat als Moondog Jr. uit. Een plaat waarop ook een veelal luisterliedjes staan, kleiner, soms sober zelfs; echte verhaaltjes.

De opzet van Stef Kamil Carlens & The Poem is ook klein. Dan verwacht je dat de nummers dichter bij Stef Kamil Carlens liggen, wat weer niet het geval is. De liedjesschrijver leent veel van anderen, maar maakt het allemaal eigen. Het scheelt uiteraard dat zijn medecompagnon Nel Ponsaers tevens een verleden bij het helaas gestopte folkgezelschap The Golden Glows heeft opgebouwd. Daar draait bijna alles om de vocalen en de minimale gitaarbegeleiding. De van de Hasseltse muziekschool afgestudeerde Rahmat Emonds was al bij Be Who You Wanna Be, net als Nel Ponsaers in Carlens’ begeleidingsband The Swoon present. The Poem is een samenvoeging van de eerste twee letters van de achternamen van de zangeressen.

Stef Kamil Carlens & The Poem speelt met sfeer en of de keuze voor covers met het onverwachte energievretende speelschema van de Worst Case Scenario tournee met dEUS te maken heeft, durf ik niet te zeggen. Het stoort nergens en alles loopt vloeiend en eenvoudig klinkend in elkaar over. De vocalisten fluisteren je bijna een koortsdroom in. Een prettige, broeierige gewaarwording van even dicht bij jezelf zijn. Toch is deze plaat allesbehalve minimalistisch. Sterker nog, niet alleen Stef Kamil Carlens is een multi-instrumentalist, ook Rahmat Emonds is behoorlijk geschoold en leeft zich tevens op percussie, mandoline en viool uit. Voor het toetsenwerk zijn ze alle drie verantwoordelijk. Het levert in ieder geval een spannend geheel op.

By Your Side betekende in 2000 de muzikale terugkeer van Sade. Een liefdesliedje waarbij verlatingsangst centraal staat. Stef Kamil Carlens geeft een berustend mannelijk antwoord op die vrouwelijke, dwingende zorgvraag. Door het in duetvorm te dopen is het minder zwaar. Een slaapliedje, bijna familiair, alsof een ouder zijn kind toezingt. Net zo kwetsbaar, met een uitgesproken rol voor de gitaarakkoorden. Let bij het naar de jeugdjaren verlangende The Old Blue House eens op de dominerende baspartijen van de frontman. Dit is exact dezelfde magie waarmee hij zichzelf live bij dEUS zo op de kaart zette. Zo hoor ik Stef Kamil Carlens nog steeds het liefste. Qua songstructuur ligt het verrassend dicht in de lijn van het vroegere dEUS werk.

Prayer to Life is een bewerking van het Lebensgebet gedicht van psychoanalyticus Lou Andreas-Salomé. Een complexe kijk op de relatie tussen de mens en het leven. De spookachtige brokken aan instrumentatie krijgen door het kloppende hart van de bas aansluiting, al heerst vooral verwarring en verbazing. Zelden heeft Stef Kamil Carlens zo duister geklonken, in tegenstelling tot zijn levendige uitbundige verschijning op het podium. De kunst van woorden in de juiste context plaatsen, waardoor deze eigen worden. Dat verklaart tevens de woede van Selfish Girl in het hoofd, als deze amper te kanaliseren blijkt. Stef Kamil Carlens beheerst de manische kant van zijn persoonlijkheid en maakt er een kracht van. Daardoor is Selfish Girl evenwichtiger dan de zinnen doen vermoeden. De track verscheen al eerder op A Song About a Girls van Zita Swoon, en komt zonder die getergde stemming nu beter tot zijn recht.

Met zijn retro-hippie- funk-uiterlijk straalt de zanger de ideologie van wereldverbeteraar uit. Dat deze rol bij hem past blijkt wel in het maatschappelijk kritische The Lost Sky. De aarde beeft op de psychedelische klanken, en ook nu is het die pompende kenmerkende bas die de overige percussie in bedwang houdt. Nel Ponsaers teert aangenaam op de erfenis van de stemkunsten van The Golden Glows. Soms is een ademhaling vanuit het middenrif al een geschikt instrument, soms moet je net wat dieper gaan. Door de mysterieuze jaren tachtig omlijsting bezit het een andere soort warmte dan de oorspronkelijke uitvoering van Jesca Hoop. De traditionele filmische bewerking van I Saw Cecilia Coming verkent driekwartsmaten. Het licht neurotische kenmerkende geluid van de vocalist eigent de song toe, gepast neemt hij afstand, waarna de dames het met heldere auraverlichting inkleuren.

Van een nummer van Chantal Acda moet je in principe afblijven, tenzij die zangeres een groot Stef Kamil Carlens liefhebber is, ze een vriendschappelijke basis opgebouwd hebben, en Chantal Acda zich vereerd voelt dat Tumanako in een ander maatpak gegoten wordt. Dat is het voordeel van Rahmat Emonds en Nel Ponsaers, die kruipen in de huid van Chantal Acda en houden de vrouwelijkheid intact. Wezenlijk verandert er niet zoveel, dat heeft een goed nummer ook niet nodig. Als medeproducer van de Pūwawau plaat kent Stef Kamil Carlens Tumanako door en door, en dat voel je.

The First Time Ever I Saw Your Face is kapot gecoverd, en de versies van Johnny Cash en Roberta Flack zijn onovertroffen. Toch bezorgen ook Stef Kamil Carlens & The Poem mij kippenvel. Een total andere benadering, met een prachtrol van Rahmat Emonds als violist. The Journey Will Be Long is net wat zachter en beeldend trager dan de uitvoering op Carlens’ Stuck in the Status Quo, en hij laat hier het tegendraadse spel tussen percussie, gitaar en keyboard zegevieren. Stef Kamil Carlens verloor een goede vriend, toen de verslaafde muzikant Matt Watts vorig jaar uit het leven stapte. With Every Healing Mile is oorspronkelijk een prachtige gedragen gospelsoul pianoballad, Stef Kamil Carlens & The Poem voegen er hooguit wat ingetogen jazzy ritmes aan toe en maken het verdriet net wat draaglijker.

Katrina’s Paper Dolls komt pas na de dood van Prince boven water, en het is algemeen bekend dat Stef Kamil Carlens deze artiest zeer bewondert. In alles ademt het de Purple Rain soundtrack uit, lekker blikkerig met de nadruk op de ritmes. Stef Kamil Carlens hervormt het met een simpel ritmisch synthesizerdeuntje tot een vrolijke song, waar de meerstemmigheid van Nel Ponsaers en Rahmat Emonds nog de meeste binding met Prince hebben. In de handen van Bruce Springsteen klonk zelfs een gevoelige folky liefdesverklaring als All I’m Thinking About potig. Hoe goed Springsteen ook zijn best deed om met afgeknepen kopstem de hoogtes te halen, daar liggen zijn kwaliteiten niet. Bij Stef Kamil Carlens klinkt het natuurlijker en enthousiaster.

Je moet lef hebben om je aan Leonard Cohen te wagen, al is diens repertoire ondertussen bijna doodgeknuffeld. De melancholische treurnis van A Thouand Kisses Deep is een vergeten parel waar Stef Kamil Carlens zich gerust aan mag wagen. Man, wat komt hij hier goed mee weg! Alsof een begrafenisstoet Leonard Cohen waardig naar zijn laatste rustplaats begeleidt. Eigenlijk leek Arno tot nu de enige Belgische muzikant die deze capaciteiten bezat maar Stef Kamil Carlens bewijst het tegendeel.

De leegte die de vroeg aan borstkanker overleden dichter Johanna Pas achterlaat, mag So Still, en het album, uitluiden. Ook hier is het de betrokkenheid van Stef Kamil Carlens die voor een luchtige verhalende benadering zorgt. Mooi hoe hij hier iemand in gedachten houdt, een waardig afscheid van een medekunstenaar, een waardig afscheid van een plaat. Stef Kamil Carlens & The Poem is niets nieuws onder de zon. Het is te geslaagd om van een tussendoortje te spreken. Al voegt Stef Kamil Carlens wezenlijk letterlijk niks nieuws toe, het voelt wel als een volwaardige plaat aan, en dan heb je het gewoon goed gedaan.

Stef Kamil Carlens & The Poem - Stef Kamil Carlens & The Poem | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com