Archie Shepp - Fire Music (1965)

Het is nog veel te vroeg om te stemmen, maar wilde toch het volgende kwijt. Zondagavond zette ik het album via iTunes op m'n iPod zodat ik er dinsdagochtend op weg naar m'n werk in Hilversum aan kon beginnen. Dus... gisterochtend loop ik de deur uit in Delft, druk ik op PLAY, geniet de volle vijftig minuten en herluister het tot ik het kantoor bereik. Ik start m'n iMac op en surf ff naar Nu.nl, wat ik altijd doe. Fire Music blijkt Delft niet ongemoeid te hebben gelaten... Fire Music, Fire Building

Het weerhoudt me niet om deze plaat nog veel te gaan draaien deze week en lang daarna. Meesterwerk.

Een puik, creatief plaatje van Shepp. Fire music neigt naar dissonante free jazz, maar blijft toch geworteld in traditie. Dit levert jazz op met opzettelijke 'grammaticale fouten' (neem nu de prettig gestoorde versie van "The girl from Ipanema") die me nu weer wel en dan weer niet bevalt. Hoe dan ook zijn de solo's bij tijd en wijle erg goed (zoals in Shepps eigen "Los olvidados") alsook het samenspel (de langste track, "Hambone", of de ijle hymne voor de onlangs vermoorde Malcolm X, "Malcolm, Malcolm - Semper Malcolm").

Shepp zou hieropvolgend met Mama too tight en The magic of Ju-Ju nog een stapje verder richting free jazz gaan, alsmede wat meer Afrikaanse invloeden toevoegen. Die plaatjes prefereer ik toch nog wel boven deze, maar dat dit een zeer verdienstelijk en vermakelijk album is staat buiten kijf.

Dat heb ik met de hele plaat, soms brijant, soms een "is dit alles" gevoel.
Zeker niet slecht.

Aardige plaat dit!
Voor mij wordt het helaas niet echt een topper omdat in het middenstuk (Malcolm, Prelude) mijn aandacht danig verslapt. Niet zozeer omdat dat slechte nummers zijn maar waarschijnlijk omdat het wel erg het tempo uit de plaat haalt.
Wel weer een mooie aanbeveling om eens meer van deze man te gaan beluisteren.

ik vind het toch wat tegen wat aan de mindere kant, op zich klinkt het leuk en speels en creatief en hier en daar uitdagend. maar ik zit toch aan 3* te denken. Het heeft voormij het ultieme "net niet" gevoel. Ik moet er bij vermelden dat dit zeker geen slecht album is. Maar een dikke 6,5 is hier zeker op zijn plaats.

maar goed een 6.5 afgerond maakt toch een 7 dus 3.5*

Ik vind t maar niks, dit.
Hoewel er wel wat leuke stukjes zitten in Los Olvidados en in het openingsnummer is wat bij mij vooral als indruk achterblijft dat hier vooral effectgericht, bijna theatraal geluid wordt gemaakt. Met pretenties die voor mij de muzikale waarde wel overstijgen.
Het zal best zijn dat de blazers bij 'Prelude to a Kiss' expres een beetje naast elkaar zitten om zo een effectieve dissonant te krijgen, maar ik vind t niet mooi, lekker of zelfs maar interesant. Bij ' The Girl from Ipanema' komt het mij voor dat er getrapt moet worden op het origineel; het lijkt wel met opzet lelijk en 'achteloos' gespeeld alsof het niet mooi mág zijn. Het intro (een paar maten van van mijn geliefde "A night in Tunesia") lijkt daarbij nog een extra verwijzing; is wellicht het nummer dat hij eigenlijk liever gespeeld had?
Nee dit is mij eerder elitair dan artistiek of muzikaal; ik zie het dus maar even als de ´foute prog´ onder de jazz, zeg maar.

Niet wat ik gewend ben van Archie Shepp (Four For Trane, Mama Too Tight, Attica Blues), want hij wordt nergens zo overtuigend als op die albums. Ik hou er niet van als verschillende stijlen zo half-half worden aangedaan. Kies een stijl en ga er dan vol voor.
Neemt niet weg dat het verre van slecht is, op die vreselijke versie van Girl form Ipanema na dan. Volgens mij heeft sq het goed gehoord dat het met opzet lelijk gespeeld lijkt. Ironisch, ook dat is Shepp.

Archie Shepp is zo iemand waarvan ik nog een hele hoop luistermateriaal heb klaarliggen, maar nog nooit aan toe ben gekomen. Alweer kon ik via 'het jazz-album van de week' kennismaken met één der jazz-grootheden. En nu kom ik weer even azijnpissen.

De eerste nummers van ‘Fire Music’ laten niet het soort ‘ruige’ muziek horen die ik verwacht als ik ‘free jazz’ hoor. Ok, de thema’s puilen uit van de instrumenten en klinken chaotisch, maar de improvisaties zijn vrij eenduidig en swingen (in het eerste nummer bijvoorbeeld) echt de pan uit, met Shepp en trombonisten op kop. Het nummer bouwt bovendien mooi op naar een hevige climax – emoties troef hier.

Toch ben ik niet onverdeeld enthousiast, integendeel: over het algemeen “vloeit” het album me net iets te weinig, hangt het teveel me horten en stoten aaneen. Dat gefragmenteerde is uiteraard eigen aan de improvisatiestijl, maar dat de nummers zelden in één lijn doorlopen is wat mij betreft een minpunt dat kan tellen.
Verder heb ik een soort ‘Conference of the Birds’-gevoel bij dit album: wat de muzikanten doen staat ontzettend ver van mijn eigen bed en kan mij bijgevolg ook niet raken. Waar ik in 'Hambone' nog één en al aandacht was, ben ik die in 'Prelude to a Kiss' vrijwel volledig verloren. Alweer te moeilijke free-jazz dus.

Dit Jazzalbum van de Week vind ik dan weer écht fantastisch -

Vele malen opgelegd voor ik eventjes pauze nam, ook daarmee de eerste die ik wou inhalen. Archie Shepp heeft érg sterke stukken, weet deze op de koop toe met sterke solo's en interessant samenspel nog florissanter te maken: eigenlijk kan ik om geen interessantere Free Jazz vragen. Neem nu 'Hambone' - geniaal samenspel onder de blazers waarmee een bepaalde solo een duidelijke meerwaarde krijgt, erg sterk vind ik, dit nummer maakt ons nog eens duidelijk waarop het album zo heet: "vonken en vuur" Prachtig gedaan moet ik zeggen.

Tot nu toe heeft alleen Albert Ayler een ongelooflijke indruk nagelaten op componeer- en solo-vlak. Archie Shepp laat me echter ook niet lauwtjes achter, zelfs standards weet deze man duidelijk een eigen naam op te plakken, tussen de nummers door krijgen we dan weer keer op keer een leuke wending, het maakt er de nummers minder standaard en spannender op vind ik.

Ik zet in op een voorzichtige 4*, maar die zie ik zeker nog stijgen .

Dit is geen type muziek die je van de start beïndrukt en verder in het genre leidt, het ligt of ligt je simpelweg niet bij dit album heb ik zo het gevoel - Het type Jazz dat ik nu eenmaal erg graag hoor, al zijn er toch nog een paar dingen die misschien wat anders mochten. Maar goed, op zich toch een erg sterk album, het doet me om de een of andere reden erg denken aan Blue Train al is die wel stukken toegankelijker. Dit album, na al die tijd en na al die luisterbeurten geeft me nog altijd niet dat "wow-wat-is-dit-sterk"-gevoel, maar om de een of andere reden klinkt dit toch niet saai, slecht, ongeïnspireerd, ongenietbaar, teleurstellend, téveel-van't-goede,...

Elke keer ik luister, hoor ik wat sterks, iets dat erg goed naar voor wordt gebracht. Je voelt de improvisatie maar net zoals bij Ayler vind ik dat het "gecompneerde/gearangeerde" erg sterk meespeelt, waardoor het professionalisme van deze man toch duidelijker naar voren komt. Shepp speelt op zich behoorlijk sterke solo's, waar de nummers en het geheel van het album dan wel enige tekenen van zwakte toont is volgens mij in de vrijheid qua samenspel. Iedereen speelt goed mee, maar de chemie lijkt eerder sterk geforceerd dan echt natuurlijk uit de losse pols te komen, het zou wat mij betreft met alle plezier een stuk lichter gemogen hebben.

Desondanks zet ik in op een kleine 4,5*! Welverdiend -

Normaal gesproken als ik nieuwe platen luister komt er een moment, na vijf á tien luisterbeurten, waarop ik het idee heb grip op de muziek te hebben gekregen. Meestal volgt er dan een beslissing: óf ik ben fan en verslaafd en ik ga dit de komende tijd nog veel vaker luisteren, óf een album verdwijnt in de platenkast/op een usb-stick totdat ik -edelmoedig als ik ben- besluit de muziek een herkansing te geven.

Fire Music lijkt hierop een uitzondering te gaan worden: ik heb de cd al ergens in de herfst aangeschaft, en ik luister het elke week nog wel. Maar om nou te zeggen dat ik echt wordt meegesleept en geraakt als ik luister naar de freejazz-streken van Archie Shepp? Mwah.

Ik heb dus nog steeds, na maanden van oplettend luisteren, totaal geen grip op deze muziek: dit ergert en boeit me mateloos. Alleen al daarvoor krijgt deze plaat 3,5 sterren. Hoger wil me voorlopig niet lukken, hoewel ik niet echt kan aanwijzen waarom niet. Er wordt op zich prima gemusiceerd op Fire Music, vooral het drumwerk van Joe Chambers vind ik uitstekend. Maar ergens heb ik gewoon geen toegang tot deze muziek. Het is alsof je Buckingham Palace bezoekt: ik kan wel van buitenaf kijken hoe mooi het gemaakt is, maar ik kan moeilijk naar binnen stappen, op een bank neerploffen en me thuis voelen.

Dit wordt misschien één van die stukken die ik over een paar jaar nalees en dat ik dan denk: ‘Puh, wat was ik arrogant toen, als mannetje met misschien veertig jazz-cd’s, om te denken dat ik een oordeel kon vormen over Shepps meesterwerk.’
Nou ja, als je geen fouten durft te maken, dan kun je net zo goed geen mening vormen. Ofzo.

Dank is verschuldigd aan Heemskerktollie, voor de tip.

Niet helemaal mee eens wat hierboven wordt verkondigd. Eerst en vooral vind ik die variatie binnen de nummers net spanning toevoegen. Als in 'Los Olvidados' tegen het einde dat stilvallende muziekje even in zijn zevende versnelling schiet bijvoorbeeld. Heerlijk toch!

Shepp klinkt echt mooi door als solist. Zijn rauwe lyriek (hoe krijgt hij die klank toch uit dat instrument!?) zorgt voor een goed contrast met zijn medemuzikanten en sluit er anderzijds ook weer perfect bij aan. Zo'n tegenstrijdig ingrediënt dat je bij je gerecht doet om het die ultieme smaak te geven.

'The Girl from Ipanema' klinkt een tikje verwrongen, maar dat is nu eenmaal Shepp's stijl. Wie een opgeblonken vertaling van deze bossanova hit verwacht is hier (no offense) gewoon aan het verkeerde adres. Qua dissonantie vind ik dit overigens heus meevallen (Dolphy al eens gehoord?). Anyway, dit is een behoorlijk toegankelijk album maar bevat toch dat typische Archie Shepp aspect waardoor dit een erg dankbare plaat is om in een cd kast te hebben staan: voor onervaren luisteraars of gewoon als er volk over de vloer komt.

Vooral in het eerste nummer 'Hambone' wordt het duidelijk dat Shepp, de Mingus-achtige synchrone blaaspartijen wat naar zijn hand probeert te zetten. En daar slaagt hij erg goed in, want ze omlijsten zijn eigen karakteristieke geluid volkomen. Overigens: Joe Chambers. Wat mept die hier mooie stukken uit zijn trommels!

Met: Ted Curson, Virgil Jones (trompet), Joseph Orange, Ashley Fennell (trombones), Archie Shepp (tenor saxophone), Marion Brown (alto saxophone), Reggie Johnson, David Izenzon (bass), Joe Chambers, J.C. Moses, Roger Blank (drums)

Shepp met een grotere groep. De vergelijking is eerder gemaakt: ook ik zie soms overeenkomsten met Mingus' werk. De bluesy thema's, tempo-wisselingen, de suite-achtige setting van de composities zelf. En net als Mingus durft het regelmatig even wat grenzen te verleggen en de aandacht van de luisteraar de vragen.

Hambone begint als een te gekke bombastische, repetitieve compositie waarin de blazers een bijna funky beat neerleggen onder de solisten. Grote schetteraar hier is Marion Brown met zijn afgeknepen toon heeft hij soms wel wat van Shepp zelf weg. Daarna komt er een break met een te gekke bluesy lik om vervolgens nog eenmaal terug te keren naar het begin. Dan is de tijd voor Shepp gekomen om los te gaan. En los gaan, dat doe ie

Los Olvidados begint dan weer met een thema dat je ook zou kunnen terugvinden bij 'Liberation Music Orchestra'. Zo gaaf om te horen hoe folk en klassiek ook hun intrede deden bij freejazz. De deuren stonden tenslotte wagenwijd open voor allerlei invloeden. Deze hele compositie is weer heel anders dan Hambone. De drumbreak van Chambers leidt het geheel via weer een nieuw thema naar een plotselinge razendsnelle tempoversnelling. Tijd voor de jonge Ted Curson om te schitteren, achtervolgd door een heerlijk drummende Joe Chambers. Shepp's solo die daarna volgt is nog ruiger en harder, Chambers' drums nog intenser.

Malcolm Semper Malcolm is sfeervol en lekker donker. Een kind van zijn tijd, een eerbetoon aan één van de radicalere voorvechters van gelijke rechten voor Afro Amerikanen. Opgenomen nog niet eens een maand na zijn tragische dood (de andere nummers zijn van een paar dagen voor diezelfde dood).
Prelude to a Kiss is een prachtige ballad waarop diezelfde toon van Shepp juist ook heel intiem kan klinken. Begeleid door blazers speelt hij prachtig het thema eroverheen.

The Girl From Ipanema is ook voor mij niet echt een schot in de roos. Ik ben wel benieuwd of Shepp met deze versie alleen maar een signaal wilde afgeven: zich wilde afzetten tegen de keurige salonjazz uit de bossanova scéne. In dat geval kan ik de boodschap wel waarderen... Het nummer zelf is niet per se een bijster groot succes maar slecht is het ook zeker niet.

Wat heeft Shepp op Impulse! toch ontzettend goede platen opgenomen. Zijn creatieve flow zou aanhouden om en nabij halverwege de jaren '70. Tot die tijd was hij werkelijk één van de pilaren van de freejazz scéne.

Geweldige plaat, met echt fantastisch drumspel van de sterk ondergewaarde J.C. Moses, die mij de laatste tijd in elk geval steeds meer is gaan opvallen. Krachtig en inventief spel wat niet onderdoet van Elvin Jones, Max Roach of Roy Haynes.

Ik vind van deze plaat trouwens kant 1 gaver, met eigen stukken van Shepp. De Ellington-standard gaat nog wel, maar ik vind de free jazz versie van de bossa 'Girl from Ipanema' op één of andere manier niet werken. Een free bossa? Nee, ik vind het niks. Terwijl de rest van de plaat zo heerlijk is.