Archie Shepp - Fire Music (1965)

Normaal gesproken als ik nieuwe platen luister komt er een moment, na vijf á tien luisterbeurten, waarop ik het idee heb grip op de muziek te hebben gekregen. Meestal volgt er dan een beslissing: óf ik ben fan en verslaafd en ik ga dit de komende tijd nog veel vaker luisteren, óf een album verdwijnt in de platenkast/op een usb-stick totdat ik -edelmoedig als ik ben- besluit de muziek een herkansing te geven.

Fire Music lijkt hierop een uitzondering te gaan worden: ik heb de cd al ergens in de herfst aangeschaft, en ik luister het elke week nog wel. Maar om nou te zeggen dat ik echt wordt meegesleept en geraakt als ik luister naar de freejazz-streken van Archie Shepp? Mwah.

Ik heb dus nog steeds, na maanden van oplettend luisteren, totaal geen grip op deze muziek: dit ergert en boeit me mateloos. Alleen al daarvoor krijgt deze plaat 3,5 sterren. Hoger wil me voorlopig niet lukken, hoewel ik niet echt kan aanwijzen waarom niet. Er wordt op zich prima gemusiceerd op Fire Music, vooral het drumwerk van Joe Chambers vind ik uitstekend. Maar ergens heb ik gewoon geen toegang tot deze muziek. Het is alsof je Buckingham Palace bezoekt: ik kan wel van buitenaf kijken hoe mooi het gemaakt is, maar ik kan moeilijk naar binnen stappen, op een bank neerploffen en me thuis voelen.

Dit wordt misschien één van die stukken die ik over een paar jaar nalees en dat ik dan denk: ‘Puh, wat was ik arrogant toen, als mannetje met misschien veertig jazz-cd’s, om te denken dat ik een oordeel kon vormen over Shepps meesterwerk.’
Nou ja, als je geen fouten durft te maken, dan kun je net zo goed geen mening vormen. Ofzo.

Dank is verschuldigd aan Heemskerktollie, voor de tip.

Niet helemaal mee eens wat hierboven wordt verkondigd. Eerst en vooral vind ik die variatie binnen de nummers net spanning toevoegen. Als in 'Los Olvidados' tegen het einde dat stilvallende muziekje even in zijn zevende versnelling schiet bijvoorbeeld. Heerlijk toch!

Shepp klinkt echt mooi door als solist. Zijn rauwe lyriek (hoe krijgt hij die klank toch uit dat instrument!?) zorgt voor een goed contrast met zijn medemuzikanten en sluit er anderzijds ook weer perfect bij aan. Zo'n tegenstrijdig ingrediënt dat je bij je gerecht doet om het die ultieme smaak te geven.

'The Girl from Ipanema' klinkt een tikje verwrongen, maar dat is nu eenmaal Shepp's stijl. Wie een opgeblonken vertaling van deze bossanova hit verwacht is hier (no offense) gewoon aan het verkeerde adres. Qua dissonantie vind ik dit overigens heus meevallen (Dolphy al eens gehoord?). Anyway, dit is een behoorlijk toegankelijk album maar bevat toch dat typische Archie Shepp aspect waardoor dit een erg dankbare plaat is om in een cd kast te hebben staan: voor onervaren luisteraars of gewoon als er volk over de vloer komt.

Vooral in het eerste nummer 'Hambone' wordt het duidelijk dat Shepp, de Mingus-achtige synchrone blaaspartijen wat naar zijn hand probeert te zetten. En daar slaagt hij erg goed in, want ze omlijsten zijn eigen karakteristieke geluid volkomen. Overigens: Joe Chambers. Wat mept die hier mooie stukken uit zijn trommels!