Ok, hij passeerde vandaag viermaal de draaimolen.
De opener waarschuwt ons: “We are torn wide open”, “We’ve forgotten how to live, so we suffer”, “We’ve forgotten how to struggle, so we suffer”, “We’ve forgotten we are wild, so we suffer”, “We exist in isolation, so we suffer”. We laten ons naar de slachtbank leiden.
"Mirror Deep" duwt ons kopje onder en het volgende uur kunnen we sporadisch eens aan de oppervlakte komen om te ademen, dankzij ondermeer de Isis-huurling Aaron Turner die een extra laag parelmoeren verf in het Neurosis-landschap schildert.
"First Red Days" klinkt als gans hun catalogus in één nummer gebald en wordt gedragen door een getormenteerde synthlijn die ons dagelijks spartelen evoceert en zowaar mét een (naar Neurosis normen) redelijk traditionele gitaarsolo. Maar tegen het eind predikt voornoemde Aaron Turner toch een streepje hoop: "On frozen peaks first red rays earth from heavens sever. All born, empty and silent. From blind night torn, new dawn unveiled". Zou het?
Deze sprankel is van korte duur, Steve Von Till maakt er in het middenstuk van "Blind" korte metten mee: "Adrift on sightless plains. Arid ground tearing soles. Devour all, our own. Starved eyes, see nothing". Onderwater zien we sterretjes gevolgd door de laatste flits eer alles tenondergaat. Vorm en inhoud wisten elkaar nog nooit zo treffend te vinden. We eindigen met de vraag: "Wounded, wounded, will we heal or turn septic?"
Aaron en Steve trekken in het daaropvolgende "Seething en Scattered" de juiste conclusie over het waarom van onze mondiale wanhoop: "We're all disconnected. From ourselves and each other. From all that is sacred. The source of our fall." Ze geven ons nog even de ruimte om half levend, half dood, een laatste hap lucht te nemen. De synth, het gitaarriedeltje en de opzwellende tribale drum barsten open tot een "Through Silver In Blood" apocalyps, het einde is nu echt nabij.
"Untethered" sluit hier naadloos op aan en is prangend: "Blind, we stagger on. As the hive has lost its "fucking" mind. I fall low. Too sick to look behind." De ganse mensheid is er aan voor de moeite. Het tempo en de monotone riffs verbieden ons om een doorstart te maken. We bezwijken en verliezen elke notie van tijd en ruimte.
"In The Waiting Hours" doet ons ontwaken en geeft ons daar welgeteld 2 minuten en 20 seconden de tijd voor. Net als we terug even door onze ogen kunnen priemen en ons afvragen of we toch nog leven, schreeuwt Steve: "Called upon. By our hands was made the mire from which we rise. Pulled from waters. Dripping with blood and gold. To the edge we cling. Fingers torn on the stone." We hallucineren: laag na laag huilende gitaren, orerende synths en bonkende ritmes maken ons dit duidelijk. Maar wacht, horen we daar in de drie minuten durende outro geen karavaan met een enkele olielampen verlichting afkomen of maakt de bende uit Oakland ons iets wijs: "All swept away. Cast from sun into shade. Cold fall ceaseless. In this we are held?"
De climax volgt met de ruim 16 minuten durende uitsmijter. Overleven we deze zelf gecreëerde hoop ellende? Boven de distorted techno intro van "Last Light" schreeuwen ze: "Bodies knot in darkness. Together we cling. Stars fall cold. All swept away". Neen dus. We gaan deze keer definitief ten onder, de laatste uitgang is afgesloten. We konden onze doodstrijd rekken en Neurosis trekt nogmaals alle registers open. Als we toch gaan, strijden we onze doodstrijd onder doemakkoorden, bulderende roffels en een dissonante harmonie. Het stof gaat heel langzaam liggen en (na zowaar een samenzang) geven ze ons een laatste boodschap mee: "All swept away. Cast from sun into shade. Cold fall ceaseless. In this we are held." En dan, dan eindigt alles met de laatste hartslagen van de mensheid. Deze laatste tien minuten zijn waarschijnlijk de mooiste die het collectief ons ooit bezorgde.
Neurosis hun reden tot bestaan wordt in "An Undying Love for a Burning World" gedistilleerd. Nooit was hun naam en muziek relevanter, nooit was hun boodschap actueler. Het lijkt dat hun (bijna) 40 jarig bestaan niet anders kon dan tot deze plaat leiden. Je kan zonder probleem stellen dat ze visionair waren, zowel muzikaal als conceptueel, ze voorzagen de wereld zoals deze nu is. Neurosis inspireerde al wat volgde in hun genre en mocht dit het eindpunt van zowel hen als al wat volgde zijn, ik nam er vrede mee.