Converge - Jane Doe (2001)

Hoe meer ik Jane Doe beluister, hoe beter ik het begin te vinden. Maar of dat iets goed is, daar ben ik nog niet uit.

Eerst even opmerken dat de lyrics leuk zijn om er eens op na te lezen, want ze vertellen een coherent verhaal dat culmineert in het episch titelnummer. Natuurlijk versta je er bij het luisteren niets van, want de zang is iel geschreeuw, (shriek heet dat in het Engels) en de muziek eist ook haar deel van de luisteraandacht op. Voor diegene die niet weten wat voor muziek te verwachten: Jane Doe is metalcore, en dat wil zeggen erg agressieve, retestrakke chaotische metal/hardcore punk. Op dit album wordt dat nog versterkt door de harde productie, die ik erg geslaagd vind. Het tempo ligt hoog, en de techniciteit van de nummers zo mogelijk nog hoger. Daarom dat de vergelijking met the Dillinger Escape Plan zich wat opdringt, al is de zang echt niet te vergelijken.

Maar is het nu goeie muziek? Moeilijk te zeggen, maar mooi is het alleszins niet, en dat is ook niet de bedoeling van de muziek. Nu is extreme zang (zij het nu grunten, screamen, of shrieken) altijd wat potsierlijk als je er even afstand van neemt, wat ook de reden is dat er zo op neergekeken wordt door buitenstaanders. Maar als je in de muziek zit, dan hoor je dat niet meer, en wordt de zang gewoon een deel van het geheel. Het helpt de algemene sfeer te bepalen, en in dit geval is dat een overweldigende ervaring (want dat is het, zeker weten) van agressiviteit en woede. De muziek slaagt dus in zijn doel, maar van zo'n negatief sfeertje wordt je dus niet vrolijk. En dan klink ik misschien (zeker) als een watje, maar hier trek ik toch wel de lijn, want naar dit soort muziek wil ik niet de hele dag luisteren. Dus zwier ik Jane Doe maar van de computer, alvorens ik er 5* aan moet geven. Want zo goed is 'ie wel.

Converge. Een band die ik 3 jaar geleden heb leren kennen via een compilatie van het label Epitaph. Daar stond op de CD het nummer Black Cloud en op de DVD Eagles Become Vultures. Beide nummers vond ik geweldig, wat een energie! Nu tipt Ataloona mij dit album die ik toevallig nog niet heb gehoord.

Ik heb de albums na Jane Doe allemaal gehoord en die zijn een stuk gebalanceerder. Axe To Fall heeft een veel betere productie en de nummers zijn veel beter. Hier wordt het af en toe een enorme brij waar de bomen door het bos niet meer te zien zijn. En dat is wel jammer want als je goed luistert zijn er toch weer genoeg gave riffs van Kurt Ballou, die herken je echt gelijk.

Als je wilt weten hoe Donald Duck bij een metalband klinkt kun je hier naar luisteren. Jacob Bannon is namelijk enorm luidruchtig maar je verstaat er helemaal niks van. Toen ik als kleuter naar de Nederlandse Disney keek was Donald Duck ook vaak enorm boos en compleet onverstaanbaar. De zang past wel heel goed bij de muziek, dit onderdeel is wel flink vooruit gegaan bij de albums daarna.

Het album staat vol korte fragmentatiebommen maar ook een afsluiter waar je nekharen overeind van gaan staan: Jane Doe. Dit is met afstand toch wel het beste nummer van Converge. Dit is echt een niet normaal goed nummer wat zijn complete 11 minuten boeit.

Een goed album wat balanceert tussen zeer goede nummers en middelmatig. Converge is nu toch veel beter en ik hoop dat ze die trant gaan doorzetten. Jane Doe krijgt 3,5 maar ik ga hem nog wel vaker luisteren.

Ik vind het een mooi, bijzonder en intens album, maar op sommige momenten ook erg heftig.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #212

Toen ik eens een jaar in Boston bivakkeerde maakte ik graag tripjes naar allerlei plaatsen in de omgeving. Stadjes als Portland (ME) en Providence (RI), Plymouth en Salem. Die plaatsen hadden een paar dingen gemeen: ze leken op de kaart dichtbij en toch duurde het eindeloos om er te komen. Er was zonder uitzondering vrijwel niets te doen, behalve bier drinken in een hippe lokale brouwerij. En er hing in elke van deze plaatsen een inspirerende mix van rustieke sfeer en New England-stijl werken-werken-werken mentaliteit, inclusief wat plukjes vervallen industrie en afstanden die zelfs binnen een stadje van nog geen 50k inwoners te groot zijn om te lopen. Die drie dingen samen geven voor mijn gevoel een ideale voedingsbodem voor de muziek van Converge.

'Concubine' gaat van start alsof Converge een minuut gekregen heeft om een volledig album te maken. Heerlijk overweldigende track, die zo belachelijk vol vooruit gaat dat het weer grappig wordt. Een precisiebombardement dat wordt opgevolgd door het eveneens mathematisch aandoende en spijkerharde 'Fault and Fracture'. Tegen de tijd dat die track afgelopen is, heb ik mijn portie wel weer ongeveer gehad. En dan volgen er nog 40 minuten... Daarin mis ik wat klankkleur. Deze vorm van brutalistische granieten precisierock bevalt me heel goed voor een nummer of twee, maar zowel binnen als tussen de nummers wordt het me een beetje te grijs en grauw, en ga ik de contrasten missen - vooral omdat er zo veel gebeurt. Enkele favoriete hardcore/screamo-platen doen daarbij twee dingen die ik hier mis: ze gebruiken hele nadrukkelijke rustpunten voor contrast en reflectie, en ze verpakken hun portie vaak in nog geen 20 minuten. Converge doet dat niet, en blijft de turbo een dikke drie kwartier indrukken. Ook als het tempo omlaag gaat blijft de klankkleur bestaan uit zeven tinten granietgrijs. Overtuigend en strak uitgevoerd, maar wel wat vermoeiend. Enkel het titelnummer is kleurrijker en steekt er duidelijk bovenuit. Er wordt hier echt geen overdaad aan melodie voorgeschoteld, maar het is net wat nodig is om de plaat op de valreep nog wat kleur te geven.

Jane Doe kenmerkt zich door isolatie, een gevoel van opsluiting in een eindeloos landschap waar alles ‘all or nothing is’: je gaat all-in voor wat je doet, of je gaat aan de drugs en belandt op straat. Converge gaat duidelijk all-in voor de muziek, ook al is dat helemaal geen muziek die er natuurlijk gezien had moeten zijn. De harde overtuiging waarmee de groep haar niche naar haar hand zet intrigeert me: deze plaat klinkt technisch enorm vaardig en als het resultaat van minutieuze oefensessies. En hoewel ik met de stijl niet erg bekend ben, ervaar ik eigenheid: vol opgaan in het eigen werk zonder compromis. Alsof ze mainstream succes vanuit een randgenre met harde hand afdwingen. Dat valt alleen maar te waarderen.

In het algemeen vallen in de 3*-bak bij mij de albums die ik wel kan waarderen maar eigenlijk zelden tot nooit uit mezelf zou opzetten, hetzij omdat er enkele vreselijke draken opstaan, hetzij omdat de algehele sound me te weinig ligt. Ik vrees dat Converge tot die tweede categorie zal behoren, waarmee ik ze gevoelsmatig tekort doe, want Jane Doe is best een vette plaat, waarvan ik de uniformiteit en compromisloosheid erg kan waarderen. Maar waarvan ik uiteindelijk alleen de eerste 5 en de laatste 10 minuten echt graag hoor. Dit is zo'n plaat die ik graag een hoge score had gegeven omdat hij me conceptueel aanspreekt, maar waar ik niettemin zelden zin heb om hem integraal te draaien.

Kleine 3.5* voor nu.