'Het meest iconische album van The Beatles bestaat 50 jaar!'

Met deze juichkreet worden we ook dit jaar weer getrakteerd op een serie boxsets, op maat gemaakt naar behoefte van interesse, afspeelmogelijkheid en portemonnee. Het mooist natuurlijk inclusief alle studioprobeersels en grapjes die achteloos op de band terecht kwamen. Dat alles gestoken in prachtig drukwerk met fotomateriaal om je vingers bij af te likken. Leuk spul voor de zestigers. Want als je blij wordt van de heruitgave van een album van 50 jaar geleden, betekent dit in de regel dat je die tijd nog hebt meegemaakt of tenminste probeert te herinneren. Natuurlijk had je 50 jaar geleden niet de beschikking over Blu-Ray spelers en digitale oppoetserij. Je was blij met je kristal-pick-up en verbaasde je niet over de hoeveelheid tikken die na verloop van tijd ontstonden en ook van een gescheurde binnenhoes lag je niet wakker.

Retro is in. En het lijkt de redding te zijn voor de markt van fysieke geluidsdragers: vinyl, maar ook CD. De babyboomers hebben wat te besteden. En dan is het toch leuk om zo'n 'icoon' in je handen te kunnen nemen, alsof je er zelf bij was op het zebrapad.
Een ikoon is een bidprentje en het is duidelijk dat geappelleerd wordt (ge-apple -eerd in dit geval) aan religieuze gevoelens. Een vervangende eredienst opgedragen aan mooie tijden. Geschiedvervalsing?

Niet alleen The Beatles worden op deze manier in de markt gezet. Het is een trend van de laatste jaren. Een 'gewone' remaster is niet meer genoeg. Er moet een boek bij, een DVD met supersonisch geluid en liefst alle singles op vinyl met origineel artwork. Ja, we willen wat - én hebben er wat voor over.

Is het een trend met toekomst? De redding voor de industrie? Of een tijdelijk verschijnsel. En ben jij gevoelig voor de betovering die er uitgaat van de Superdeluxe Boxset?

Uitmelkerij wat mij betreft. Het is niet voor niets dat bijvoorbeeld sommige tracks NIET op een plaat werden gezet ten tijde van release. Ze werden door artiest zelf of platenmaatschappij afgekeurd.
En alternatieve en/of liveversies e.d. zit ik ook niet op te wachten.

DVD heb ik weinig tot niets mee; het gaat mij in 1e instantie om de muziek.
DVD voegt zo goed als niets toe dus.

Bovendien geldt voor mij dat ik vrij veel albums nog steeds het liefst van LP draai. Sommige geremasterde CD's klinken mij té hard; een (beetje) opgeblazen geluid zeg maar. Een onnatuurlijk geluid vind ik het vaak.

En soms zijn de prijzen dusdanig hoog dat ik al bij voorbaat afhaak.

Ja, dat valt me ook vaak op. Tweederangs materiaal wordt ineens opgediend als het meest bijzondere van de opnamesessies. Dat is het natuurlijk juist niet.

Mixed emotions ook hier: heb er zo'n 20, veel van Davis, maar ook van Buffalo Springfield, Sandy Denny, Janis Joplin, The Jam. Waar ik helemaal mesjokke van word, is het totale gebrek aan inzichtelijke ordening en toelichting.

Bij Davis krijg je de zgn alt. versions door de gereleaste albumversies heen en dat stoort de luisterervaring. Soms is het leuk om mbv de verschillende versies te zien hoe een nummer uiteindelijk geworden is, zoals je bijv bij de Variorum editie van de gedichten van Yeates kunt zien welke woordcombinaties hij overwogen heeft, maar de behoefte tot dergelijk research wordt niet door iedereen gevoeld en als je dat eenmaal hebt gedaan, is het niet een gegeven dat regelmatig terugkeert.

De nette manier is imo om ze na het oorspronkelijke album te zetten waarbij ze in tijdsperspectief horen, of op een apart schijfje. Ook de bijbehorende disco- en biografische info kan vollediger.

Over de hele linie vind ik het gebodene te pover en de prijs te hoog; het kan heus lonen om te wachten tot een jaar na release, dan kun je al een koopje doen.

Wachten loont vaak, merk ik ook. Straks na de feestdagen is het leuk winkelen in de outlet. Sommige uitgaven wekken de indruk dat het om een ‘limited edition’ gaat en, hoewel meestal een truc, gaat dat soms wel op en moet je later voor een veelvoud van de prijs op zoek naar een tweedehands.

Zelf bezondig ik me aan de Dylan Bootleg boxjes, waarbij ik meestal voor de soberste versie ga. Aardig materiaal vaak, niet echt beter dan de reguliere albums, strategisch in de markt gezet voor de kerstinkopen.
Het unieke van dat spul en de goede mastering trekken me dan vaak toch over de streep.

Mij interesseert ook wel de psychologische kant van het fenomeen. Vanwaar de behoefte aan verversen van jeugdervaringen, wetend dat het weinig meer te maken heeft met je authentieke ervaring van destijds.

En dat zeg ik?!

Het doet me denken aan iets uit grootmoeders tijd. Kliekjes uit de koelkast.Aan het eind van de week in de koekenpan opbakken en een vers sausje er over heen.
Het verschil met de muziekmaffia is dat oma er geen geld voor vroeg.

En dat opgebakken aardappelen verdomde lekker zijn, doen we hier nog altijd zo. Sausje hoeft niet.

Jij hebt af en toe echt moeite om je plas op te houden he?

Je moest eens weten hoe blij ik was toen de eerste box die ik kocht uitkwam: van The Byrds in 1991, 3 jaar nadat al het vinyl was geruimd. Mijn toenmalig lief vroeg op een gegeven moment of ze box even mocht opbergen - een box is voor een baby en die hebben we nog niet.

Voortschrijdend inzicht - sommigen typeren het als "wankelmoedigheid" -zorgt ervoor dat ik nu van diezelfde box afwil, voor luttele euro's (6). Eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat het verschijnen van deze box The Byrds - The Complete Columbia Albums Collection (2011, CD) | Discogs daar een grote rol in speelt - die was maar 25,- en op en top zijn pegels waard, the real deal, incl recepten van oma - de mijne maakte trouwens kroketten van de overgebleven saté, goulash en puree, voor alle duidelijkheid: 3 soorten

Maar dat gaat niet altijd op, kijk maar eens naar al het moois wat als extra's op de box sets van Springsteen's Darkness en The River staat. Of die van Urban Hymns. Er kan ook teveel uitstekend materiaal beschikbaar zijn voor 1 album.

Interessant is trouwens wat er bij Tool's Fear Inoculum te zien is, daar lijkt de omgekeerde weg bewandeld te worden: eerst een retedure luxe versie met een klein videoschermpje (80 euro ongeveer), zojuist is een iets soberder uitgave uitgebracht in boekvorm (50 euro ongeveer). Wachten is nu op de normale uitgave, voor een normale prijs.

Ja, ik neig ook naar het 'uitmelkerij'-standpunt. Vooral als het gaat om (in mijn ogen, maar soms ook algemeen geaccepteerde) middelmatige albums die dan opeens zo'n koninklijke behandeling krijgen die het album helemaal niet verdient. Dan wordt het bijna lachwekkend.
Paul McCartney-albums als McCartney II en Wild life schieten me als eerste te binnen, maar ik maakte me van de week ook druk om die superdeluxe uitgave van Ammonia Avenue van Alan Parsons Project (zie mijn commentaar aldaar), een album dat, op enkele tracks na, vooral uit middelmatige nummers bestaat. En dan krijg je een heleboel demo- en restmateriaal dat jarenlang in de kluizen is achtergebleven. En dat laatste was meestal niet voor niets.

Mijn collectie bestaat voor het leeuwendeel uit reguliere albums zoals die in hun oorspronkelijke vorm zijn uitgegeven. Het leven is kort, ik wil/moet selectief luisteren, en doe dat dan het liefst naar albums die bij het verschijnen de zegen van de uitvoerende artiest heeft meegekregen. Die heeft hij of zij na ampele afwegingen geselecteerd uit het materiaal dat voorhanden was.

Maar wat da dude zegt, is ook waar: er zijn albums waarbij er om onbegrijpelijke redenen echt veel moois op d eplanken is blijven liggen. De Springsteen-albums die hij noemt zijn een mooi voorbeeld (Springsteen had er sowieso altijd een handje van om fantastische songs weg te geven of op een B-kantje weg te proppen, denk aan Roulette, wat een van de beste nummers van The River-sessies had moeten zijn). Maar ik denk ook aan Prince, die vaak hetzelfde doet. Diens restmateriaal op de onlangs verschenen expanded reissue van 1999 laat mij achter in opperste verbazing: hoe is het mogelijk dat hij dit nooit gebruikt heeft, ook niet voor latere albums?

Het kan dus zeker meerwaarde opleveren, maar de ervaring leert mij dat het in 9 van de 10 gevallen (wellicht nog meer) gaat om toegevoegd materiaal dat weinig tot niets toevoegt aan het eigenlijke album. Het kan interessant zijn om de ontstaansgeschiedenis van een nummer of een album aan de hand van demo's te reconstrueren, maar veel vaker dan één keer luister ik die nummers niet af. En gelukkig hebben we tegenwoordig Spotify voor dat soort opties...

Nog fff beetje tegengas: laten we dan wel bedenken dat heel véél mooie muziek is uitgebracht als box die ons anders moeilijk of zelfs nimmer zou hebben bereikt: dan denk ik aan de reissue-compilaties (singles) op het Kent - Ace soul-label of de compilaties met Braziliaanse muziek. Eind vorige/begin deze eeuw was het in bepaalde Londense clubs 'hip' om te dansen op Braziliaanse muziek uit de 60s en 70s (zoals Mas que nada, Corcovado etc) - dj's koesterden hun (veelal kostbare) single's - hoe obscuurder, hoe aantrekkelijker. Al spoedig volgden (box) cd-release van de muziek.

Ook overzicht-boxjes met het werk van Ricky Lee Jones of Emmy Lou Harris kunnen we moeilijk aanmerken als "uitmelkerij", net als Pop Art van Pet Shop Boys. Over Fya Fya, Man to Man en andere van Bob Marley moet ik nog even nadenken

Er is inderdaad duidelijk verschil tussen de voordelige '5 albums in een doosje' -formule en het ophemelen van een 'iconisch album' tot mythische proporties. Daarbij de ronkende commentaren over 'sleutelalbums' en fotomateriaal van advertenties en een technicus die wat loopt te slungelen in een studio, erg interessant toch.
De ergernis ontstak bij mij vooral bij die aangekondigde set van Ammonia Avenue (1984). Geen kroonjaar in '20, zeker niet het meest briljante album, misschien wel aantrekkelijk artwork, maar destijds al met lichte teleurstelling ontvangen, dan zou ik het er maar bij laten. Speeltjes voor de rijken, zulke boxsets. En geleende herinneringen, die nauwelijks nog aan de historie van de echte release recht doen.

Apple (records) is heel slim bezig. Na jaren van slecht management bij de Beatles-CD-uitgaven, doet men het nu dik over. Er moet nog ergens een zoon zijn van George Martin die dat aan elkaar mixt, geweldig dus. Net echt of liever: nog beter dan toen. Geschiedenis is manipuleerbaar.

En dan heb ik het maar niet over de Pink Floyd boxsets ...

Ja, dat vind ik ook een groot verschil. Uit het eerste bericht van degene die dit topic startte, leid ik af dat hij het duidelijk heeft over die expanded boxsets met heel veel extra's rond één album. Daarvan vind ik het leeuwendeel uitmelkerij, maar ik gun ieder diertje zijn pleziertje.

Ik ben bijvoorbeeld een groot fan van Van Morrison en heb het leeuwendeel van zijn reguliere albums. Maar een boxset van 5 CD's met weet ik hoeveel 'takes' van de songs op Moondance of een expanded 3CD reissue van een niet onaardig album als The healing game? Ik beluister het een keer op Spotify en dat is het dan wel. Het is voldoende als ik de originele albums in de kast heb staan.

Ik stoor me ook enigszins aan het feit dat veel van die packages zo duidelijk uitmelken als doel hebben. Sommige zijn opgerekt tot soms wel zeven of meer geluidsdragers, met zowel CD's (en soms ook Dvd's en Blu-Rays) en LP's in één pakket. Voor mij zou het niet eens zoveel uitmaken, mocht ik geïnteresseerd zijn, want ik bezit nog altijd afspeelmogelijkheden voor beide media. Maar er zijn zat mensen die zweren bij alleen CD's (en een minderheid op dit forum volgens mij zelfs bij alleen LP's - een wonderlijke keuze vind ik dat, maar dat terzijde). Dan heb je dus niets aan die LP's of andere geluidsdragers.

En ja, die Floyd-immersion boxsets. Een vriend van mij heeft ze, en ik moet zeggen: het ziet er allemaal prachtig uit, geluidskwaliteit is ook uitstekend en er zitten heel aardige bonustracks bij (Stephane Grappelli die jamt met Pink Floyd tijdens de opnamen voor Wish you were here? Nice, tenminste om eens één keer te horen. Maar zelf zou ik mijn geld er niet zo snel aan besteden.

De reissue-compilaties waar Mjuman op doelt, zijn van een andere orde. Die verzamelboxen met bijvoorbeeld obscure soul-singles brengen vaak materiaal bij elkaar wat je anders nooit - of in elk geval niet heel gemakkelijk, en zeker niet goedkoop - zult vinden op vinyl, wat waarschijnlijk het enige alternatief is. In dat opzicht vormde het CD-tijdperk een zegen: de archieven gingen open en veel materiaal kwam weer beschikbaar dat anders echt zo goed als verloren zou zijn geweest.

Ik vind dat niet raar. Niks is toch heerlijker dan een wandeling () langs the boulevard of broken dreams?
Of zoals David Sylvian het zo mooi uitzingt : "I'm drowning in my nostalgia"

'A trip down memory lane', zou ik er nog aan willen toevoegen. Nostalgische gevoelens zijn niet raar inderdaad. Het verleden draagt (meestal onterecht) een gouden stralenkrans. Het beste blijft beter hangen dan het slechtste.

Heel nieuw is het verschijnsel box-sets niet. In 2000 verraste Kruidvat vriend en vijand met de complete werken van J.S. Bach op 155 CD's voor niet meer dan 450 guldens. (de normale prijs voor een (1) CD lag toen nog ergens rond de 30 gulden). Een koopje dus. Maar goedkoop is niet langer de regel.

De zeer luxe CD-sets herinner ik me vanaf rond 2009. Met de remaster kwam ook de extra CD met bonusmateriaal op. Inmiddels uitgebouwd tot belevingspakketten met bijgeleverde knutselwerkjes van ruimteschepen, posters, stickers en singlehoesjes. In 5.1 dolby surround sound kun je je nog weer eens onderdompelen in 'my nostalgia'. En nu goed.

Intussen hebben we ons brein voor de gek gehouden. De ervaring die je als 16-jarige had, komt niet meer terug. Sterker nog, je vervangt je originele herinneringen door nieuwe. En zoals het gaat met opa's verhalen over de oorlog, het klopt van geen kant meer. Wil je je een oude geliefde plaat herinneren, verander er dan zo weinig mogelijk aan. Of, als je hem nog helemaal herinnert, laat dat afspelen maar. Hij zit nog in je hoofd.

Ik ben er nog niet uit. Tegenover elke zinloze box set release kun je er eentje noemen die iets toevoegd aan het oeuvre van een groep/artiest. Recentelijk kwamen er behoorlijk prijzige box sets uit van Gene Clark's No Other en The Rolling Stones Let It Bleed. Van No Other is bekend dat er 8 nummers helemaal voltooid zijn. Een reeds bekend nummer Train Leaves Here This Morning heeft het originele album niet gehaald maar is later als bonus track toegevoegd, samen met een aantal alternatieve versies, 'works in progress'. De box set die nu uitgebracht is moet in mijn woonplaats € 189,95 opbrengen. Ik ben heel tevreden met mijn remaster uit 2003, daar laat ik het maar bij. De sessies voor Let It Bleed hebben behoorlijk wat materiaal opgeleverd waarmee je een extra schijfje of vinyl album kunt vullen, getuige een handjevol bootlegs die ik in mijn bezit heb. En daar zit naar mijn mening heel aardig spul tussen. Vanwege rechtenkwesties is dat kennelijk niet mogelijk. Jammer, maar ook deze laat ik links liggen. Bij voornoemde twee box sets heb ik het idee dat men aan het uitmelken is.
Net als Mjuman was de box set van The Byrds in 1991 mijn allereerste. En wat was ik blij met dat ding. Een jaar eerder al had ik een boek gelezen van Johnny Rogan met de titel Timeless Flight waarin de carriere van de groep werd beschreven. Rogan was ook behoorlijk volledig in het noemen van de diverse onuitgebrachte nummers. Intrigerende titels als The Day Walk, I Know My Rider, Psychodrama City, Triad en met name een superieure versie van Eight Miles High die de groep niet kon uitbrengen omdat deze versie in de RCA studios was opgenomen. Deze box set was een fantastische aanvulling op mijn Byrds collectie vanwege al het 'nieuwe' materiaal wat ik kreeg te horen.
De box set die voor mij de kroon spande was echter de zes schijven tellende Fisherman's Box van The Waterboys. Toen het album Fisherman's Blues uitkwam had Mike Scott de keuze uit zo'n 18 maanden aan opnamesessies. Eén album was gewoon te weinig. Na een deluxe edition bestaande uit twee discs kwam er dus alsnog een box set van de sessies uit die meer recht doet aan de keltische periode van de groep. En deze box set kostte me splinternieuw nog geen € 30,-.
Een laatste box set die ik echt een aanvulling vind is Unearthed van Johnny Cash met outtakes van de American Recordings. Zo ongelooflijk mooi en indrukwekkend, die muziek is naar mijn mening van hetzelfde niveau als datgene wat uiteindelijk op de oorspronkelijke eerste vier American Recordings is uitgebracht.