Ouderen vs. jongeren - zijn de jongere users op de site gemiddeld genomen minder kritisch?

Toen iemand bij Wish You Were Here een bericht plaatste, was ik aangenaam verrast dat er nog steeds jongeren zijn die gegrepen worden door dit soort bands. Dat er jongeren zijn die meer luisteren dan wat de radio/Top 40 hem voorschotelt.
Nu is die illusie sowieso niet echt plausibel meer aangezien ik geloof dat een veel groter deel (dat niet op musicmeter o.i.d. zit) zijn eigen weg trekt. Zie de vele YouTube-comments bij de ‘echte’ artiesten (soms wel erg voorspelbaar, maar daarom niet minder belangrijk voor mijn observatie).

Tijdens het zoeken naar een verklaring voor het feit dat bands als Pink Floyd en The Beatles letterlijk tijdloos lijken te zijn (ik voorzie niet spoedig een tijd waarin hun populariteit afneemt), stuitte ik op een andere vraag: zijn de jongeren van nu niet gewoon minder kritisch?

Het is een trend die ik op MovieMeter al sinds ik een gebruiker ben zie. Films krijgen in het begin steeds hogere gemiddeldes van de zogeheten fanboys. Langzaam neemt dat gemiddelde af, maar een Dark Knight staat inmiddels alsnog op een gemiddelde van 4,13 (22e) en datzelfde geldt voor een simpele blockbuster als Taken (3,76; 241e). Overigens heeft dit niet met eigen smaak te maken, want die films heb ik zelf ook op een 4,0* staan (en wellicht hoor ik evengoed tot de minder kritische groep).
Afijn, op MovieMeter zie je ook steeds vaker blockbusters naar voren schuiven en steeds meer alternatief (hoe alternatief is een Charlie Chaplin?) verdwijnt daar uit de top 250. De drempel om op MovieMeter een account aan te maken, is denk ik ook een stuk lager. En er zijn aardig wat inactieve gebruikers (3x zoveel gebruikers, maar evenveel berichten als hier).

Op MuMe, en dat kan niemand ontgaan zijn, is er ook een verjonging. Iets wat de meesten toejuichen, maar er worden regelmatig kritische noten geplaatst door (veelal oudere) medegebruikers. Is men te snel met oordelen? Daar waar men vroeger makkelijk 10 keer naar hetzelfde album luistert, gebeurt dat nu nog vrij zelden heb ik het idee. De bezinkingstijd wordt steeds korter en er wordt steeds meer van verschillende walletjes gegeten.

Iets wat natuurlijk een mooi zijeffect is van het internet. En tegelijkertijd iets waar ik zelf ook wel moeite mee heb. Er is zoveel dat je móét ontdekken en nu de mogelijkheden er zijn wil je dat ook. Echter betrap ik mezelf er te vaak op dat ik te weinig aandacht besteed aan albums die ik echt probeer te doorgronden.

Om terug te keren op de stelling, zie deze grafieken van gemiddeldes van twee geliefde albums hier. De lijn stijgt steeds verder en waar houdt het op?
Gemiddelde in de loop der jaren van ( ), resp. The Doors.





Heeft dit iets te maken met het minder draaien van albums? Zijn albums, voor jongeren, steeds sneller nieuw/spannend, omdat ze (ik kan net zo goed wij zeggen) minder gewend zijn? Dat cijfer staat er dan, maar naar mate we meer horen, blijken het helemaal niet zulke speciale albums te zijn. Wat we na 3 keer geweldig vonden, blijkt de tiende keer niet meer zo goed te werken.
Kwestie van cijfer bijstellen zou je zeggen. Dat is natuurlijk wel zo, maar aangezien we zoveel tot ons nemen, komt het zo zelden tot die tiende keer en zo schuif je het doorgrondingsproces (het moment waarop je échte cijfer gevormd) steeds voor je uit, zodat je uiteindelijk wel heel veel stemmen hebt, maar toch bar weinig echt doorgronde albums. Hopelijk is dit een beetje te volgen.

Bewijsstuk #2:
Ik merk ook steeds vaak dat berichten niet meer kloppen. Men prijst een album de hemel in, zegt dat die direct zijn top 10 binnen komt, maar als je daar 2 maanden later kijkt, is het album opeens niet meer zo geweldig en staat er nog maar een 3,5*. Precies andersom zie ik ook regelmatig.

Dit zijn zo even wat hersenspinsels van mij. Ik ben benieuwd hoe anderen hier over denken. Enerzijds heb je wel vaak iets van opa, zeur niet zo.., maar tegelijkertijd zal er ook ergens wel een kern van waarheid in zitten.

Of is de stemverdeling van een jongere gewoon anders (minder kritisch) dan die van een oudere?

Ten eerste beoordeel ik pas een album na 5/6 luisterbeurten. Het ligt er ook aan wat voor muziek het is. Een recht toe rechtaan rockplaat beoordeel ik makkelijker dan een lange en complexe metalplaat. Die heeft gewoon meer tijd nodig. Ook wacht ik een jaar na mijn eerste luisterbeurt van een plaat met een top 10-positie.

Wat ik wel jammer vind is dat veel jongeren bij een lek met een abominabele geluidskwaliteit (128/192 kpbs) al gaan beoordelen en zelfs reviews zetten. Maar als ik kijk naar albums van 2012 heb ik een groot aantal echt veel gedraaid. De laatste van Deftones heeft maar liefst 42 keer mijn cd-speler gezien, Baroness en Alcest ook rond de 35 keer.

Soms ben je inderdaad superenthousiast tijdens een eerste luisterbeurt en dan gooi je de volle mep er tegenaan. Paar maanden later is je enthousiasme bekoeld en is je beoordeling 0,5/1 ster minder. Daarom beoordeel ik nu pas na meerdere luisterbeurten.

Leeftijd heeft niks te maken met kritisch zijn (denk ik). Genoeg ouwe lullen hier die altijd lovend zijn over welk Dire Straits album dan ook. Om maar wat te noemen.

Jongeren zijn eerder wat wispelturig. Het leven gaat voor velen nu een stuk sneller, daar hoort dus ook een vlotte muzieksmaak bij. Kendrick Lamar heeft nog maar net zijn album uitgebracht of A$AP Rocky komt weer met een grote release. Dat werk. Terwijl een jong persoon zijn smaak nog probeert te vormen, weet een ouder persoon al wat zijn smaak is. Je ziet ook vaker een conservatieve houding bij de oudere user hier op MuMe.

Ik snap de houding, alleen ik probeer het wat breder te trekken. Een discussie als "ik doe dit, hij doet dat" is al gauw niet interessant meer, omdat het dan een wedstrijdje namedropping wordt en je je meer focust op de uitzonderingen dan 'the big picture'.

Dit is dan wat meer waar ik naar op zoek ben.
Ik snap dat jij dat zo doet (en dat doe ik ook), maar ik heb het gevoel dat sommigen dit niet doen.

Neem een album als Emancipator - Dusk to Dawn (2013). Vandaag uitgekomen en de eerste 5 sterren staan er al. Ik weet niet hoe oud Daniël uit Lommel is, maar iets zegt me dat dit de jongere generatie is die hier spreekt.

Wispelturig dekt de lading misschien nog wel beter, inderdaad. Mijn punt is dat jongeren (of überhaupt mensen van deze generatie, kunnen ook moderne ouderen zijn) veel sneller een mening klaarhebben. Waarbij ik merk dat vooral jongere mensen hun mening per dag anders kan zijn. Wat ik raar vind. Ik heb dan toch vooral het idee dat een album 1 keer in een lange treinreis naar school beluisterd wordt (de eerste helft op de heenweg, de andere op de terugweg) en dan kan de loftrompet afgestoken worden. Om hem bij de 3e alweer af te serveren, uit de top 10 te halen en weer hup naar het volgende album.

Misschien zijn "ouderen" wel juist dat.....ouwe zeikerds. Kwestie van de vraag omdraaien misschien.

Wispelturig zoals hierboven gezegd komt misschien het dichtst in de buurt. Van alles wordt op een mp3 speler geplempt en onderweg waar dan ook naar toe beluisterd, om later weer van de mp3 afgeknikkerd te worden omdat de volgende lading van het moment weer klaarstaat.
Veel mensen horen wel muziek, maar luisteren het niet. Maar geldt dat alleen voor jongeren? Waarschijnlijk niet. Maar bij jongeren gaat het allemaal wat sneller over het algemeen, dat zie je ook bij films vaak, het moet snelsnelsnel, anders is de aandacht weg.
En dat is dan wel heel generaliserend gezegd, want natuurlijk geldt het niet voor iedereen.

Ik heb bij films ook dat ik er na 100/120 minuten genoeg van heb. Er zijn weinig films die ik heel goed vond die langer dan 2 uur zijn. Bij muziek kan ik platen van 2/2,5 uur met gemak in een keer beluisteren. De neiging om veel nieuwe muziek te downloaden is groot maar op een gegeven moment stop ik gewoon even. Tijd om die albums allemaal eens goed te beluisteren. Ik luister bijna geen muziek op een mp3-speler, alleen op de stereo of koptelefoon thuis. En als ik muziek luister op mijn mp3-speler is het muziek die ik heel goed ken. Meestal op school als het gruwelijk druk is in een uitvaluur.

Interessant uitgangspunt. Ik definieer kritisch als "er een beargumenteerde mening op na houden". In die optiek is iemand die een album beoordeeld met 4,5 sterren en ook de tijd heeft genomen het album wijd en zijd te leren kennen, en een mening/review/bespreking (hoe je het ook noemt) heeft geschreven, kritischer dan iemand die het album 2 sterren geeft, met als uitleg "dit is absoluut prut, met één à twee prachtnummers".

Dit gezegd zijnde: ik luister veel platen, uit verschillende genres, en het kan niet anders dan dat er wel eens een teleurstelling tussenzit. Jaartje of twee geleden was mijn obsessie met nieuwe releases veel groter dan nu, zat ik zelfs - gek dat ik was - nieuwe dingen van Katy Perry te luisteren. Terwijl dit absoluut niets voor mij is, dat heeft de radio me al meer dan duidelijk gemaakt. Nu doe ik dat niet meer, ik luister nog steeds veel nieuwe releases, maar ik ga doelgerichter af op mijn smaak (die wel erg breed is, je kan het een voor- of nadeel noemen), en zo kom ik ook automatisch minder platen tegen die ik zwak vind. Het gebeurt nog altijd, hoor (laatste van Noah & The Whale vond ik bijvoorbeeld erg zwak), maar het belangrijkste is gewoon luisteren, genieten, leren leven. Want muziek is een weerspiegeling van het leven.

Of ik nu nog bij de jongeren hoor of niet, mijn kritisch-zijn heeft in de eerste plaats te maken met mijn eigen persona, niet mijn leeftijd of de generatie waartoe ik behoor. Tuurlijk hebben ook die dingen hun invloed, kan ook niet anders, maar mochten die dingen de bovenhand hebben, zou ik niet op deze site zijn ingeschreven, denk ik. Dan was ik gewoon een braaf top 40-volgertje geworden, zoals de meeste van de leeftijdsgenoten die ik ken.

Dit uit zich bij mij trouwens niet enkel in muziek. Ook literatuur, kunst, film en TV interesseren me mateloos.

Het luisteren naar albums is sowieso een archaisch iets, toch?

Ik stem sowieso enkel op albums die ik genoeg heb beluisterd, daardoor zijn er veel albums die ik gehoord heb maar gewoon niet op stem. Dit betekent niet meteen dat ik die albums slecht vind, meestal wel, maar soms ook gewoon omdat ze een lagere replay-waarde hebben of omdat 1 bepaald album een zeer hoge replay-waarde heeft. Replay-waarde is overigens ook een factor die ik meereken indien ik op albums stem. Zo kan het zijn dat ik albums na een tijd verlaag omdat ze niet meer dat effect hebben van toen ik het 'pas' luisterde. Albums die ik meerdere keren per dag draai kunnen om dezelfde reden op een hoger cijfer uitkomen.
Dit volgt vanuit het idee dat ik niet geloof dat je objectief naar muziek kan luisteren waardoor ik veel waarde hecht aan het sentiment op dat moment, een positieve attitude in het verleden is niets waard. Een typische winterplaat zal bijvoorbeeld elke winter haar weg (weer terug) vinden naar mijn top 10 en er weer uit vallen in de zomer. Ik geloof dus ook niet in kritisch naar muziek luisteren. Uiteindelijk gaat het om wat je raakt en plak je een cijfer op een emotie, hoe je die indeling maakt, kan je wel zelf beslissen.
Ik heb al vaak getwijfeld of ik niet gewoon zou stoppen met stemmen omdat alles zo volatiel is, en mijn stemmethode voor 500+ albums gewoon niet consequent vol te houden is, maar tot dusver stem ik nog steeds gewoon omdat.

Ik zou niet kunnen zeggen wie er nu minder kritisch is. Ik ben nog nooit oud geweest.

Interessante topic!

ik denk dat het volgende ook wel mee zal spelen. De ouderen (zeg vanaf 35) hebben vaak al een muzikaal leven achter zich voordat ze MuMe ondekten, sterker nog voordat MuMe uberhaubt bestond. Die platen waar vaak de discussies over zijn hebben diegene vaak al (tientallen) jaren in huis. Wellicht was het de eerste keer dat de plaat voorbij kwam in pak hem beet 1994 ook niet zo'n succes. Maar na een aantal jaar viel het kwartje wel. Toen MuMe in het leven van de "oudere" kwam was zo'n plaat (en misschien wel honderden andere platen) al lang en breed ingedaald en had degene in kwestie dus zijn (dis)kwalificaties keurig op een rijtje staan.

Ik denk dat het wel een algemeen feit is dat jongeren meer dingen ontdekken dan wel afschrijven. Alleen al door het feit dat de ouderen het zich nog zeer goed voor de geest kunnen halen dat ze moesten sparen voor een plaat, deze koesteren zelfs als deze niet zo goed blijkt te zijn als gehoopt. Dan zit er in ieder geval nog wat nostalgische waarde aan zullen we maar zeggen.

Of de jongste lichting kritischer of juist niet weet ik niet. Ik denk dat het meer te maken heeft met het enorme aanbod en als het niet in in 1 of 2 keer aanslaat de delete knop snel gevonden is. Dan zou het meer een vorm van discipline moet zijn maar je kan moeilijk iemand verplichten om minimaal 10 keer naar een album te luisteren.

Ik ben wel ooit jong geweest..

En met die ervaring kan ik melden dat ik toen meer impulsief reageerde. Daarnaast liet ik me meer beinvloeden door mijn omgeving en was meer op zoek naar nieuwe ervaringen.

Nu ik ouder ben en mijn persoonlijkheid (en mijn smaak) zich meer ontwikkeld heeft, laat ik een boel keuzes links liggen omdat ik weet dat het niet werkt of in ieder geval voor mij niet werkt. Ik loop niet achter iedere hype aan en heb geleerd dat wat de grote groep vind niet gelijk staat aan persoonlijke waarde (hoe logisch) Dit wil dus niet zeggen dat ik niet open sta voor nieuwe mogelijkheden of niet wil luisteren naar andermans mening. Door ervaring maak ik sneller keuzes.

Het lijkt mij dus dat ik naarmate ik ouder ben, ik ook kritischer ben geworden. Het lijkt mij een logisch gevolg van leren van gemaakte keuzes en een drukker leven met meer verantwoordelijkheid. Persoonlijk vind ik dit wel prettig, het geeft rust en zekerheid, je stelt prioriteiten en geniet meer van kleine dagelijkse onzin Anderzijds mis je wat spontaniteit en wordt je niet meer gelukkig van een dooie mus Ouder worden hoeft geestelijk geen probleem te zijn, lichaamlijk daarentegen...

Interessante stelling, die denk ik slechts gedeeltelijk waar is. Er zijn een aantal zaken die daarbij van invloed zijn, meeste zijn hier al belicht.

Allereerst is het een feit dat muziekbeleving (zoals eigenlijk alles) vluchtiger geworden is de afgelopen jaren. Waar men vroeger naar een platenzaak moest gaan om (voor relatief veel geld) een plaat te kopen, is tegenwoordig bijna alle muziek nagenoeg gratis via het net te bemachtigen. Dat maakt dat de relatieve kosten van muziek veel lager liggen. Hierdoor wordt muziek minder ‘gekoesterd’ en sneller afgeserveerd dan vroeger. Dit zal meer gebeuren door jongeren, omdat ze ten eerste meer gebruik maken van moderne media en ten tweede veel meer bezig zijn met het ontwikkelen van hun smaak, daar waar ouderen meestal gerichter zoeken, omdat ze al min of meer weten welke muziek wel en niet aan hen besteed is. Desondanks zijn er denk ik ook voldoende ouderen die vluchtiger muziek luisteren door de dematerialisatie van muziek.

Daarnaast is het zo dat jongeren over het algemeen meer tijd hebben dan ouderen. In combinatie met de ontdekkingsdrift die jongeren met affiniteit met muziek over het algemeen hebben, maakt dat ze veel dingen proberen. Om vervolgens muziek die niet (meer) bevalt net zo snel weer te laten vallen. Dit is onderdeel van de ontwikkeling van de persoonlijke smaak en beperkt zich absoluut niet alleen tot muziek (denk bv. aan kleding, eten of sport). Ouderen hebben minder tijd door werk, gezin en andere serieuze zaken, en zullen mede doordat hun smaak al vorm is gegeven, zich in de spaarzamere tijd die ze ter beschikking hebben meer zullen focussen op muziek(soorten) die ze al kennen.

De bovenstaande twee zaken doen het in ieder geval voorkomen dat jongeren minder kritisch zijn. Net als Rop denk ik dat jongeren eerder wispelturiger zijn. Sterker nog, ik denk dat jongeren juist kritischer zijn. Zij luisteren veel meer naar muziek zonder de gekleurdheid van sentiment of algemene opinie. Bij ouderen merk je juist vaak dat muziek uit hun jeugd overgeromantiseerd wordt. Als je kijkt naar de top 10 van users hier ouder dan 30 jaar, kun je bij de meesten op een paar jaar nauwkeurig hun geboortejaar bepalen. Vaak zie je ook dat ouderen wel kritisch zijn op nieuwe dingen, maar de favorieten van vroeger heel veel potten kun breken, voordat er een kwaad woord over gesproken wordt.

Als ik kijk naar mezelf, merk ik dat ik in een soort transitiefase zit. Mijn smaak heeft zich al wel redelijkerwijs gevormd, maar ik probeer zeker ook nieuwe dingen te ontdekken. Echter, gebeurt dit door tijdgebrek met een veel lagere frequentie dan een paar jaar geleden. Als je naar mijn stemmen kijkt, ligt er dan ook een zwaartepunt in aantal stemmen in de periode 2005-2009. En of ik het nou wil of niet, ook het aantal hooggewaarde albums is in de periode het grootst (alleen al 4 albums in mijn top 10). Tegenwoordig luister ik bijna geen albums ‘blind’ meer. Er moet een aanleiding zijn; ofwel een tip van iemand anders, ofwel het ontdekken in een game, ofwel via een andere artiest erop komen. Ook bij mijn beoordeling hou ik er rekening mee. Ik beoordeel een album al na 1 of 2 luisterbeurten, 90% daarvan is tussen de 3* en 4*. Als het album daarna groeit, gaat de beoordeling omhoog richting 4,5*, anders blijft ie staan of gaat ie omlaag. Eens in de zoveel tijd loop ik mijn stemmenlijst langs. Albums die ik al een hele tijd niet heb beluisterd, gooi ik vaak een halfje omlaag in de beoordeling. Het komt ook wel eens voor dat ik beoordelingen helemaal verwijder; als na verloop van tijd de muziek in die mate uit mijn geheugen is verdwenen dat ik absoluut niet zou kunnen zeggen of mijn stem gerechtvaardigd is. 5* geef ik pas, als na verloop van tijd een album nog steeds niet is gaan vervelen. Ik ken genoeg albums namelijk, waarbij ik na een paar luisterbeurten dacht: dit wordt een 5-sterrenalbum, maar die uiteindelijk zijn blijven steken op 4,5* of zelfs 4*. Concluderend denk ik dat ik qua muziekbeleving zeker niet meer wispelturig ben, maar gelukkig ook nog niet star. Eigenlijk zoals mijn leeftijd dat ook rechtvaardigt.

Tenslotte denk ik dat de gemiddeldes van de zogenaamde ‘blockbusters’ hier en op Moviemeter stijgen, komt denk ik niet door de verjonging van de usergarde, maar door de uitbreiding van het aantal users. Hierdoor tellen de stemmen van een select groepje liefhebbers dat kritisch naar muziek luistert (en naar films kijkt) relatief minder zwaar mee dan die van de meerderheid users die zich aanmeldt, zijn of haar favorieten bestemd en vervolgens niet meer op de site terugkeert. Hierin kun je stellen dat een grote massa minder kritisch is dan een selecte hoeveelheid liefhebbers, niet dat jongeren minder kritisch zijn dan ouderen.

Mee eens en ik dat de muziekbeleving an sich niet zo heel veel veranderd is, maar de bezinkingsperiode waar menig oudere gebruiker het over heeft, is nu dus inzichtelijk. Ook een oudere heeft na de 10e keer Dark Side of the Moon een andere mening dan de 1e keer. Alleen vraag ik me af of sommigen niet te snel hun mening naar buiten brengen. Wat dat betreft denk ik dat oudere gebruikers op de site minder snel zijn met stemmen/hun mening plaatsen, omdat zij weten dat die mening, die op het moment van plaatsen (stem of bericht) vereeuwigd wordt, over een paar maanden niet meer kan staan. Ik heb toch het idee dat wij als jongeren meer de neiging hebben om snel(ler) onze mening te plaatsen.

Iets wat misschien weer te maken heeft met het feit dat je tegenwoordig alles wat je op je kerfstok hebt aan iedereen kan delen (bv. door social media, maar denk ook aan inhoudsloze gesprekken op MSN/whatsapp).

Ik vraag me dus vooral af hoe het komt dat de gemiddeldes van de klassiekers bijna unaniem stijgen. Je zou toch zeggen het gemiddelde op een gegeven moment wel een plafond bereikt heeft. Ik geloof niet dat dit puur te danken is aan nieuwe gebruikers die op hun favorieten stemmen en vervolgens niet meer op de site komen om hun sterren te herzien. Dit was vroeger ook zo (en dat is ook de reden dat albums van Rihanna, Kelly Clarkson nog steeds in de Top 250 staan).

Dit is dus eigenlijk precies het 'probleem' wat ik schetste. Na 1 of 2 luisterbeurten staat die stem en omdat je meer nieuws ontdekt dan je aan herontdekken doet, krijg je dus aardig wat scheve verhoudingen. Die paar albums die je dan eens in de zoveel tijd naloopt, zijn relatief klein in vergelijking met het aantal albums dat eigenlijk nog wel een paar luisterbeurten nodig heeft om een écht representatief cijfer te ktijgen.

Doet me denken aan een tekst van, ik meen, Richard Florida. Het schijnt aangetoond te zijn dat de nieuwe generatie steeds sneller consumeert en (daardoor) een veel kortere aandachtsspanne heeft. Alles is snel en overal toegankelijk. Als het dan een keer wat meer tijd kost...

We leven ook in een cultuur van burgerjournalistiek en sociale media. Er is ergens de drang om een mening te ventileren, of meer nog: om gehoord te worden. Het hangt denk ik ook een beetje samen met de uiting van je (muzikale) identiteit. Dat vinden veel mensen (ik denk meer jongeren dan ouderen) belangrijk.

Af en toe kun je ook wel redelijk snel stemmen. Als je goed bekend bent met een artiest zal je minder moeite hebben z'n nieuwste plaat te beoordelen dan als het iets is wat je eigenlijk helemaal niet goed kent. Een goed gehoor, beroep als bijv. recensent of muzikaal inzicht helpen ook. Verschil zal er altijd blijven.

Op zich is het wel opmerkelijk. In 1936 voorspelde Walter Benjamin dat massaproductie en technische reproducties het publiek juist kritischer zou maken doordat films/muziek/kunst eenvoudiger, aandachtiger en vaker terug te zien/horen is. Nu het globaal zo massaal beschikbaar is, wordt het soms eerder een soort wegwerpvoorwerp.

Muziek >> Toplijsten en favorieten >> Artiesten met de meeste stemmen

De gemiddeldes daar genoemd zijn bijna unaniem met 0,05* gestegen. Sommige artiesten hebben nieuwe albums sindsdien (Radiohead, Coldplay, RHCP), maar bands als Pink Floyd, The Beatles en Queen worden dus gewoon hoger aangeslagen.

En aangezien het stemmenaantal iets meer dan verdubbeld is, wil dat dus zeggen dat er sindsdien dus structureel 0,05*-0,10* hoger gestemd wordt dan vroegâh.