The Black Heart Procession - 2 (1999)

Het gepiep, gewaai en gedonder van een uitermate onheilspellende nacht. Het zijn de eerste, buitengewoon representatieve, klanken van deze plaat. Laat ik eens zo vrij zijn het geheel van het labeltje doomindiefolk te voorzien. Een beetje zwaar op de hand is deze tweede van The Black Heart Procession namelijk wel.

De muziek kraakt, piept en schudt zich een weg door de duisternis, maar valt uiteindelijk in elkaar als een serene puzzel die recht doet aan de uitstekend gekozen bandnaam. Want deze plaat is ontegenzeggelijk behept met het nodige hartzeer, dat in plechtige, loodzware folkrockcomposities te berde wordt gebracht.

Voor wat betreft donkere Amerikaanse prairiesfeer doet The Black Heart Procession enigszins aan 16 Horsepower denken. Belangrijk verschil is dat 16HP als een wervelwind door de felrode zandvlaktes waait, terwijl BHP zich begeeft in nachtelijke rust aan verlaten oevers van de Mississippi. Maar dan wel een gedeelte waar je vanaf de rivier direct de woestijn in stapt.

De tijd vordert midden in dat gedeelte van Amerika traag en slepend. De nacht is er koud en helder. Er staat een ijzige wind. Maanlicht weerkaatst in de rivier. Verder is het donker. Ontelbare sterren staan aan de hemel, maar stralen doen ze niet. Ze scheppen een sfeer van leegte. Die leegte is even prachtig als beklemmend. Hier waren slechts geesten rond. De bootjes in de rivier lijken voorbestemd om Hades' overledenen over de Styx te laten voeren.

Voor toegang tot die onderwereld lijken zondigen eerst berouw te moeten tonen. De muziek slingert over woestijn en rivier, die zich kenmerken door doodse stilte en leven, dat men eerder latent dan manifest ontwaart. Schrikken van de plotselinge beweging is daardoor bijna niet mogelijk. Leven en levenloosheid gaan hier namelijk geleidelijk in elkaar over.

Juist de twee uitspattingen van leven op deze plaat vormen hoogtepunten: A Light So Dim en It's a Crime I Never Told You About the Diamonds in Your Eyes. De rest van de tracks is daar vernuftig omheen gebouwd. Helemaal in je eentje midden in Amerika wachten op het oordeel van de god van de onderwereld: dat slingert je ontegenzeggelijk heen en weer tussen hemel en hel. Tranen van geluk en verdriet huil je op zo'n plaats door elkaar. Angst voor eenzaamheid en het onbekende wisselt af met ervaringen van de pracht van de leegte van de nacht. En uiteindelijk breekt, zoals altijd, gewoon het ochtendgloren aan.

The Waiter No.2.
Wachtend voor de overtocht.
Langzaam verschijnt een donkere schim over het watervlakte.
Donkere doordrenkte hoed.
Veerman doet zijn beklaag.
Je kunt niet meer terug.
Is hij echt?
Of een vergeten legende.
Opnieuw tot leven gewekt.

Maxima in tranen.
Al waren haar ogen dan niet blauw.
Maar juist donkerbruin.
Melancholiek in Blue Tears laat me aan dat moment terug denken.
Huwelijksvoltrekking zonder ouders.
Carel Kraayenhof die met Adios Nonino de emoties oproept.
Close Up; en vast blijven houden.
Televisiemoment van de eeuw.
Beetje 16 Horsepower, maar net zo goed een beetje Les Négresses Vertes.

Bij A Light So Dim hoor ik de spirit van Tom Waits terug.
Als een oude kapitein die vanuit de kant aanwijzingen toe roept.
Totaal gesmoord door toenemende windvlagen.
The Black Heart Procession zullen zichzelf moeten redden.
Onmogelijk om hulp te bieden.
Al wankelend houden ze zich staande.

Misdienaar die de pastoor op de biecht neemt.
Hem geen vergiffenis schenkt.
Your Church Is Red.
Doorbloed vanwege zedendelicten.
Rood is tevens de kleur van schaamte.
God zag dat het niet goed zat.
Muzikaal omlijst door Bad Seeds achtig samenspel.

Vietnam veteraan ontwaakt.
Elke nacht dezelfde nachtmerrie.
Badend in het zweet.
Verbond afsluiten met zijn vier makkers.
Al strijdend zullen ze afspreken op een veilige plek.
Eenzaam houdt hij daar de wacht.
Niemand die hem gezelschap komt houden.
When We Reach The Hill.

Een dichter achter een bureau.
Zoekend naar inspiratie.
Outside The Glass.
Zicht op een leefbare tuin.
Zichzelf kwellend met een writer’s block.
Deadline komt steeds dichter bij.
Laat de boel de boel.
Neem die stap naar buiten.

Paranoia.
Ergens ver weg stemmen horend.
Een blaasinstrument verwoord de wanhoop.
Steeds dat gezoem in je hoofd.
Laat het ophouden.
Geliefde bied een kopje thee aan.
Niks wetend van de dreigende neerslachtigheid.
Sneeuwvlokken verdoezelen de gedachtegang.
Winterse depressies.
Gently Off The Edge.

Hoe vertel je iemand dat je van haar houdt.
Elk jaar met Valentijnsdag probeer je het weer.
Geen woord op papier.
Dan maar een kaartje met tekst.
It's a Crime I Never Told You About the Diamonds in Your Eyes.
Zo cliché.
Doet het altijd goed bij de vrouwtjes.
Minder nummer op dit album.
Mij te opbeurend en vrolijk.

Angst voor een gebroken hart.
Stel je eens voor dat hij in steen veranderd.
My Heart Might Stop.
Proef hier een vleugje cabaret.
Zang die op een prettige manier herinneringen ophaalt aan Gavin Friday.
The Man Seezer op piano.
Nee, het is de veelzijdigheid van The Black Heart Procession.
Deric is verworden tot liefhebber van hun sound.
Stiekem verliefd.

Netwerk van insecten.
Houdt de wereld draaiend.
Niet de mensheid.
Maar juist het leven onder de grond.
Constant in beweging.
Opruimend, voortplantend, zwoegend.
Mieren, kevers en pissebedden.
Gedempte variant van Nine Inch Nails.
Hoorbaar in Beneath The Ground.

The Waiter No.3.
Roeigeluiden.
Eindeloos voortbewegen op de Mississippi.
Tussen de vrijwel onschadelijke Zaagrugschildpadden.
Gevaar vanuit de oevers.
Alligators wachtend om toe te slaan.
Dobberend in moerassen.
Terwijl een scheur in het hout open splijt.
Als een vergeten litteken.
Nieuwe open wond.
Water tot boven de kaplaarzen.
Laatste tonen.
Onheilspellend.
Opeens is het voorbij.

Ik ben op z’n tijd wel te porren voor een beetje ‘enge’ muziek. Met Burzum en het dronewerk van Boris kan ik me bijvoorbeeld prima vermaken. De recensies hierboven beloofden in ieder geval een goede griezelplaat. Ik kan me jammer genoeg echter niet vinden in de positieve mening die andere reviewers over dit album hebben.

De zondag is mijn minst favoriete dag van de week. Omdat ik geen kerkganger ben staat die dag voor mij vooral in het teken van verveling en bijkomen van te laat naar bed gaan. De sfeer is de hele dag bedorven, en omdat ik niets hoef lukt het me ook zelden om op zondagen iets nuttigs te doen. Dit album doet mij niet aan een spokende donkere nacht denken. Nee, dit album sleurt me mee naar een van die zondagmiddagen die ik liever oversla.

Een gitaarloopje dat alsmaar herhaald wordt, een ongeïnteresseerd klinkend stemmetje, krakende deuren op de achtergrond, soms iets harder, soms iets zachter. Het is niet pakkend en het is niet spannend. Herhaling is leuk in muziek, maar na voor mijn gevoel 10 keer hetzelfde niet al te boeiende lapje tekst word ik toch een beetje moe.
Kennelijk is indie niets voor mij. Als ik het gemiddelde en het aantal stemmen van 2 in acht neem, moet ik toch concluderen dat het aan mij en niet aan deze plaat ligt dat dit me niet weet te vermaken. Laat dit album dus vooral liggen als je smaak met die van mij overeen komt.

The Black Heart Procession - 2

Voor 2 weken terug 1 van de albums van het Review van de Week-Topic.
Ik was hier zonder dat topic niet snel op gekomen.
Nu gelukkig wel, muziek wat perfect in mijn straatje ligt.
Donker en mysterieus.

Een aan de kader staande man,
Alleen, heeft zijn vrouw en kind in de steek gelaten.
Mist over het water, de kroegen sluiten weer.
Het overzien van zijn fouten,
De man weet dat hij dit verdient.
Alleen door het leven gaan.
Niet klaar voor het getrouwde leven.

Donker, sfeer is om te snijden. Terecht spannend.

Om terug te komen op een wals.
De accordeon als smaakmaker.
Leven in de brouwerij zonder los te gaan.
Klagend gezongen.
Hij zingt dat hij nog nooit zo'n mooie tijd heeft meegemaakt.
Maar de oorlog heeft hem geschaad.
Pearl Harbor, Wereldoorlog II
De bommen vielen, geen gezin meer.
De geschade veteraan, rust uit in een hospitaal in Frankrijk.
Vermaak door de accordeon speler,
voor hem leedvermaak.
De oorlog is gewonnen maar wat was het waard.
I'm falling for you..

We zijn terug bij de eenzame man op de kader.
Een mozaïkverhaal kun je zeggen.
De man, ooit de kapitein van een grote boot.
Ging zingend ten onder.
Een walvisjager,
Ten onder gebracht door Greenpeace.
Hij zucht, de woede is nabij.
In je eentje denk je nou eenmaal over de dingen die je pijn doen.
Depressief is de man maar ook een vechter.
Iemand die realiseert wat een k*t leven hij eigenlijk heeft maar wie doorgaat.
Iemand van de oude garde, die ''trotse'' mannen die weglopen van hun gezin.
Hij heeft spijt maar durft niet terug te gaan.

Een pastoor die biecht bij een andere pastoor,
nee, niet via die nieuwe iPhone app,
gewoon op de traditionele manier.
Boetedoening voor zijn zeden.
Ja, ook hij doet wellens wat fout.
Kinderen hebben geleden,
onder zijn greep van goud.
Tragisch maar echt,
de Paus schrikt er niet meer van,
maar wij, trouwe kijkers van DWDD schrikken nog alle dagen.
Niks nieuws zo blijkt maar nog steeds zo'n duister iets.
Muzikaal zit het duister en tragisch in elkaar.
Een pijnlijk onderwerp zo blijkt.

Over een album als dit kan ik wel 2 pagina's volschrijven, ik zie wel hoever ik kom...

We zijn weer terug bij de veteraan,
waar leeft hij nog voor, voor zijn vaderland?
In ieder geval niet meer voor zijn vrouw.
Vrouw dood, zijn 2 kinderen dood..
Misschien is hij wel een illusie van de kapitein aan de kader,
Of echt een tragisch figuur.
Wie zal het weten, is hij er nog?

De kapitein, hij schrijft een brief richting zijn vrouw.
Smeekt eigenlijk om vergiffenis,
op een stoere manier.
Zoekende naar de juiste woorden,
als een dichter, denkt hij.
Het ene blaadje naar de andere verscheurd.
Uiteindelijk toch de perfecte tekst.
Op de briefenbus doen of toch maar houden.
Iets weerhoud hem maar zal hij het toch doen?

De pastoor, we zijn weer terug bij hem.
In zijn eentje in de put.
Geschorst door de Katholieke Kerk.
Media-aandacht alom.
Hij is niet de enige weet hij.
Wat moet hij doen, zijn kerk verraden of verder leven in schaamte.
Zich voelen als Judas of gelyncht worden door de woedende menigte?
Onmogelijke keuzes liggen op zijn pad.
Biddend voor vergeving tot God,
doet hij het onmogelijke...

De veteraan, ontslagen uit het hospitaal.
Levend in Zuid-Frankrijk.
Nooit gedacht maar hij vind weer een liefde,
de liefde van zijn leven.
Ze richten een camping op,
hun eerste gast is een baby.
Liefde vind de weg terug..

Het mozaïk lijkt compleet.
De laatste wegen kruisen zich..
De kapitein eenzaam op zijn boot,
niet kunnen wachten.
De veteraan verassend weer gelukkig,
en van de pastoor weet men geen bestaan.
Het verhaal komt tot zijn einde,
tragisch met een glimpje hoop..

Het verhaal richt zich tot een ander iemand,
een vrouw in zwart.
Een kind aan haar zijde, staande naast een gat.
Velen gasten, voornamelijk schippers.
Familie bedroeft, wist de man maar dat hij ooit geliefd was.
Het zand wordt het gat in gegooid.
Er wordt gehuild, geen enkele hoop.
Allang uit elkaar maar het verdriet doet nog steeds pijn.

We zijn weer terug bij het begin,
dat bleek het eind.
Een verassende twist,
als een waar mozaïk.
De kapitein, eenzaam en alleen aan de kader.
Een traan op zijn wang, terug aan boord.
Hij hakt het touw los. Een briefje achterlatend.
We zien de boot in de verte, in de mist.
We zien een flits en een luide knal.
Een tragisch eind..

Vorige week heb ik mij ondergedompeld in de nevelige klanken van '1', het debuutalbum van The Black Heart Procession. Nu, een paar dagen verder, bevind ik mij opnieuw in hun sombere, maar toch enigszins verlichte muzikale universum met hun tweede album, treffend getiteld '2'. Dit album, uitgebracht in 1999, raakt een snaar die iets minder doordrenkt is van melancholie dan zijn voorganger, hoewel het nog steeds badend in een soort weemoedige traagheid begint met 'The Waiter No. 2', een naadloze voortzetting van de reis die begon met het openingsnummer van '1'.

Het volgende nummer, 'Blue Tears', introduceert een onverwachte sprankeling van vreugde, een lichtstraal doorbrekend door de donkere wolken, reminiscent aan een zeemanslied, een baken van hoop in hun anders zo duistere muzikale landschap. Maar het is 'A Light So Dim' die mijn ziel echt beroert, met echo's van de band Cranes die zachtjes door de melodie zweven. De passie waarmee dit nummer gebracht wordt, is zowel beklijvend als inspirerend.

Dan, als een rots in de branding, staat daar 'Your Church Is Red' – een lied dat me meeneemt op een emotionele reis met zijn meeslepende melodie. De muzikale tocht vervolgt met 'When We Reach the Hill', dat als een natuurlijk vervolg op zijn voorganger voelt, een muzikale echo die zowel troostend als vertrouwd is.

Een verandering van klanklandschap dient zich aan met 'Outside the Glass', een melodie die een nieuw perspectief biedt, een ander uitzicht op de wereld van The Black Heart Procession. 'Gently Off the Edge' volgt, een prachtige, bijna etherische ervaring, die overvloeit in het kroonstuk van het album, 'It's a Crime I Never Told You About the Diamonds in Your Eyes'. Dit nummer is een ware openbaring, een schat verborgen binnen de diepten van hun muzikale ziel.

De reis keert terug naar een somberder klank met 'My Heart Might Stop', een lied dat me doet denken aan de onvermijdelijke terugkeer naar de realiteit. 'Beneath the Ground' is als een ritueel, een muzikale bezwering die diep in het onderbewustzijn graaft.

Ten slotte brengt 'The Waiter No. 3' mij tot de afsluiting van deze onvergetelijke reis. Het begint prachtig, als een afscheid dat zowel zoet als bitter is, en eindigt in een lange, contemplatieve stilte, een stilte die spreekt tot de diepste krochten van de ziel. Zo, met de echo's van '2' resonerend in mijn gedachten, reflecteer ik op de diepte en de nuances van dit album, een muzikaal mozaïek, geweven met draden van licht en duisternis.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl