Nas - I Am... (1999)

Waar Nas op It Was Written de uitgebreide en commerciëlere producties gebruikte als een expansie van zijn straatpoëzie, schiet I Am bijna volledig in het rood. Vooruit, er stonden op It Was Written ongefundeerde gangsterfantasieën en misschien een onnodig r&b-refrein of casio-geluid, maar door de algemene visie was het een immersieve, filmische plaat.

Gek genoeg deelt deze plaat best wat producers (L.E.S., Trackmasters, DJ Premier), maar is de algemene vibe totaal anders. Weg zijn de Queensbridge-producties van Havoc, de boombapdrums en de mafioso-indrukken. In plaats daarvan luisteren we grotendeels naar eentonige en kale producties die doen denken aan ontwikkelingen in r&b, southern hiphop en gestripte G-funk. Allemaal prima natuurlijk, maar de producties zijn zelden goed en missen gewoon BAS. De producties op Dr. Knockboot, I Want to Talk to You, Ghetto Prisoners, Life Is What You Make It en K-I-SS-I-N-G zijn interessant, maar zijn saai uitgewerkt. Alsof Nas over de demo's aan het rappen is.

Nas kiest een paar keer voor de meer traditionele New York-stijl: NY State of Mind Pt. II en Nas Is Like. Dit zijn met Small World en Undying Love ook meteen de hoogtepunten.

Er staan nummers op die door de flows en hooks ronduit gênant te noemen zijn: I Want to Talk to You, You Won't See Me Tonight, Big Things, K-I-SS-I-N-G.

Nas rapt eigenlijk altijd goed (behalve op Big Things), maar verspilt ie eigenlijk zijn kwaliteitspoëzie op kale en karakterloze beats. Zijn teksten over Amerikaanse geopolitiek, ontrouw, obsessie, verloren vrienden, het gevangenissysteem zijn hierdoor aan dovemansoren besteedt. Zo rapt hij: "As the night close down on the Earth like gray dark rings/Light of cities in the nights, destination for Kings", maar dat zal aan velen voorbij zijn gegaan.

Misschien is het probleem van dit album wel het beste te illustreren aan de hand van Money Is My Bitch. Een steelpan speelt twee terugkerende mineurakkoorden, en Nas rapt de beat vol. Vier jaar later zou een opkomende rapper uit Queens dezelfde steelsound gebruiken voor een monsterhit van jewelste. 50 Cent wist met zijn nonchalante lage stem de juiste toon te raken op een beter uitgewerkte productie, en P.I.M.P was geboren. Een flutnummer misschien, maar je kunt 't je in ieder geval herinneren als het afgelopen is. Dat kan je van deze plaat niet zeggen.

Helaas zou de klad nog even doorzetten op Nastradamus.

Half geslaagd album. Na het lekken van tracks via het internet werd het idee van een dubbel album losgelaten. De nieuwe tracks die werden opgenomen voor dit album waren bijna allemaal zeer zwak - o.a. I Want to Talk to You, K-I-S-S-I-N-G, Money is my Bitch - en/of te commercieel: Hate Me Now, You Won't See Me Tonight. De nummers van het oorspronkelijke album zijn wel bijna allemaal goed tot uitstekend. Met Nas is Like als absolute classic. Als het idee van het dubbel album niet was losgelaten had deze zich kunnen meten met de All eyez on Me en Life After Death en was het waarschijnlijk na Illmatic zijn beste album geweest. Nu moeten we het doen met de parels die zijn uitgesmeerd over drie albums: I Am...., Nastradamus en The Lost Tapes. Het zou mooi zijn als 25 jaar later de geschiedenis herschreven wordt en het dubbelalbum alsnog wordt uitgebracht zoals bedoeld.
3*

N.Y. State of Mind Pt. II was zo onnodig, echt een lelijk aftreksel geworden van zijn beste songs ooit. Over het algemeen brengt deze plaat sowieso niet heel veel bijzonder leuk werk af, vond de beats nogal matig en de plaat zit vol met gedrochten, zoals Niek er al een paar noemt. Favor for a Favor vond ik dan wel weer heel vet, en Nas Is Like is ook heel tof. Maar, bij die twee tracks blijft het op zich ook wel.