Epica - The Phantom Agony (2003)

Epica is voor mij lange tijd een band geweest waar het maar niet mee wilde klikken. Eerst vanwege het hardere metalkarakter en voor mij iets te diepe teksten, maar toen ik meer thuis werd in metal en goddank ook iets volwassener, was het meer het bombastische dat me soms ergerde. Ik vond de muziek vaak te kitscherig klinken en hoewel Within Temptation me daar wel mee kon pakken, lukte Epica dat nog niet.

Toen besloot ik toch nog eens een keer goed naar de band te gaan luisteren; alle albums, te beginnen bij The Phantom Agony. Langzaam veranderde mijn oordeel van "kitscherig" naar "moeilijk op waarde te schatten": het is misschien kitscherig, maar aan de andere kant moeilijk te begrijpen. Maar betekent het eerste dan ook echt dat het slechte muziek is, en het tweede dat het goede muziek is? Dat is misschien te makkelijk gedacht... Goed, dit werkt niet, we gooien het over een andere boeg: het gevoel laten spreken en gewoon openstaan. Wat je dan opvalt is dat de klassieke elementen echt een ware verrijking zijn in de muziek (ik weet overigens niet zeker of Epica ook echt de eerste was die dit deed). Al die violen, cello's, blaasinstrumenten, koren, enzovoort (hoorde ik nou ook een soort klavecimbel ofzo?) geven het album heel erg veel sfeer mee en dat is echt vet. De elementen maken het album bijzonder en origineel en geven een soort warme deken, wat een briljante combinatie vormt met de metal. De stem van Simone hierin is niet volledig mijn smaak, maar het is duidelijk dat ze een goede zangeres is en soms raakt ze wel. Bij latere albums zou ze nog enorm verbeteren, vooral in variatie en echtheid. De grunts zijn een beetje lomp, maar overschreeuwen de muziek niet en passen er goed in, hoewel ik de screams beter vind. In ieder geval komen beide op de goede momenten naar voren. Verder zijn de teksten erg sterk: soms cryptisch, soms duidelijk, maar er is altijd veel achter te vinden.

De sfeer wordt gelijk al goed gevat in intro Adyta, met prachtige harmonieën van koren (maar opnieuw geldt: de latere intro's van Epica worden beter). Dit loopt mooi over in Sensorium, een nummer dat vooral door gebruik van de piano op een aparte plek opvalt. Cry for the Moon neemt opnieuw de tijd om langzaam op te bouwen naar een sterk nummer. Hierop volgt het rustige maar directe Feint, goed ingehouden en een mooie ballad, maar ik kan opnieuw zeggen: later zouden ze vooruitgaan.

Toch wordt het album voor mij nog boeiender vanaf Illusive Consensus: vanaf hier komen er ineens onverwachte dingen, hardere passages en vreemde overgangen in de muziek sluipen, zoals de duizelingwekkende eerste overgang van Façade of Reality, een van de meest gevarieerde maar toch samenhangende en complete nummers van het album en daardoor erg goed. Run for a Fall begint daarna rustig, maar valt onverwacht toch weer heftig in en zorgt opnieuw voor een spektakel.

Inmiddels is het wel duidelijk geworden dat deze muziek mij toch wel erg goed ligt. De aparte en originele vondsten komt Epica hier overeen met bands als Tristania (of The Gathering ten tijde van hun debuut Always...), alleen heeft Epica veel meer eenheid in de muziek (zoals The Gathering later zou worden); het is echt gecomponeerd met samenhang (behalve de verrassende overgangen zijn er ook goede verbanden), en dat is niet per se een beter of slechter punt ten opzichte van de bands waarbij het wat meer lukraak gaat, maar in ieder geval anders en goed. Daarbij is het album ook nog eens prachtig gearrangeerd, eigenlijk perfect, met alle klassieke instrumenten en koren op de juiste plaatsen en met de juiste klank. Eigenlijk is de conclusie al binnen: dit is een prachtig en zeer sterk album.

Als ze dan ook nog eens beginnen te experimenteren met een exotisch ritme in Seif Al Din ben ik helemaal om, want het klinkt echt briljant. Het ruim opgezette, meest epische en geweldig goede titelnummer The Phantom Agony komt daar dan ook nog eens even achteraan (je moet daar trouwens eens naar de percussie luisteren. Als er even niet zoveel gitaar- en vioolgeluid is, valt ineens op dat de drums erg heftig en diep zijn). Bonusnummer Triumph of Defeat sluit het album af, zonder Simone of grunts, maar met koor, band en mooie piano met aan het eind een erg mooie meerstemmigheid en een typisch klassiek akkoordenschema vlak daarvoor. Leuk dat dat nummer er nog bijstaat.

Zoals ik al een paar keer heb gezegd, zou Epica later alleen maar progressie maken en met enorme sprongen vooruitgaan naar meer variatie in muziek en stemmen, een helderder geluid, betere composities en nog meer balans en schoonheid. Toch zou ik het niet over mijn hart kunnen verkrijgen dit album een veel lagere beoordeling te geven dan haar opvolgers, omdat het op een andere, eigen manier een heel goed album is (vooral qua sfeer). Duidelijk een album van topniveau, gemaakt door een dito band. Ik heb er mijn best voor moeten doen, maar het kwartje is gevallen. Met een klik!

Mijn favoriete gothic cd sinds ik hem aanschafte..deze cd heeft een hele aangename sfeer en tijdens het luisteren zak ik echt in de bank weg en is het echt genieten van deze cd...vooral de zang is zo heerlijk.

Daarom 5,0*!!

Het eerste album van Epica en het klikt nog niet meteen. Wat productie betreft springt het er niet uit voor mij. De songs die het meest blijven hangen zijn Cry for the Moon en Feint. Feint vind ik echt een zeer mooie song.

Wat de grunts betreft, vind ik deze zeer matig op dit album. Ik stoor me niet aan grunts binnen het genre, maar wel wanneer deze helemaal niet goed zijn uitgevoerd. Al bij al een matige start van hun discografie. Ik ben benieuwd naar de volgende albums!

Epica is voor onze marathons een wat vreemdere keuze, aangezien buiten Nightwish (gewoon power metal) dat hele 'female fronted' niet echt ons lijkt te zijn. Epica is echter een band die ik afgelopen jaren meer heb leren waarderen nadat ik alleen ten tijde van het uitkomen kennis had gemaakt met het debuutalbum (toenmalige vriendinnetje was dol op After Forever en Epica, ik kreeg zodoende wel eens wat mee).

Valt me nu ineens op hoe Jansen bij vlagen best wel wat Iced Earth-invloeden in zijn riffwerk gooit. Het jammere is dat de productie echt veel te licht is om hier wat mee te doen. Nu ik vooral de latere albums gewend ben, valt het ook op dat Simone Simons vandaag de dag toch wel beduidend beter en spannender zingt dan hier. Het klinkt hier allemaal nog wat vlak, en de composities zelf steunen veel teveel op orkestraties in plaats van gitaargeweld.

Vanaf de tweede helft (Façade of Reality) wordt het allemaal wel iets interessanter. Valt me nu ook pas op dat Jansen islam-fundamentalisme vroeger vaak op de korrel heeft genomen, iets wat me als tiener echt totaal niet opviel. Pluspuntje daarvoor. Run For A Fall is daarnaast een heel fijne en afwisselende track. De afsluitende titeltrack heeft ook veel mooie momenten. Maar als geheel is het nog te vlak, iets wat me toentertijd niet heel erg opviel, maar met de kennis van de huidige sound heel duidelijk wordt. Alsnog een sympathiek debuut.

Haha, nieuwe marathon en weinig aan toe te voegen. Helemaal vergeten dat ik dit stukje geschreven heb. Wel is het duidelijk dat de iele productie veel van het luisterplezier wegneemt. Ergens draagt het bij aan de nostalgie en vroeger vond ik dit album echt wel wat beter, maar de 35jarige Ruud luistert met heel andere oren dan de 17jarige ik dat deed.

In aanloop naar het jubileumconcert van a.s. zaterdag realisser ik me dat ik het vroege werk van deze band helemaal niet ken. Als je - zoals ik - pas met The Holograpic Principle bent ingestapt dan is het even omschakelen om het debuut te horen.

Aanvankelijk viel dit album me erg tegen, maar eenmaal gewend aan de minimalistische productie merk ik dat ik dit album steeds beter weet te waarderen. Er klinken goede ideeën door in de nummers, maar ik mis nog de impact van de latere albums.