Electric Light Orchestra - Balance of Power (1986)

Balance of Power heeft me enige tijd geleden aangenaam verrast. Het zouden de laatste stuiptrekkingen van ELO zijn, maar ook hier heeft Lynne zowel de typische ELO sound behouden (je kan het voelen) en toch ook vernieuwing gebracht. Weg zijn de overdreven disco-tunes uit Time en Discovery, nieuw zijn de (voor ELO) pop-balleds.

Dat de strijkpartijen weg zijn valt meteen op, en dat was toch altijd de kracht van ELO. Alles bij elkaar is dit een prettig album, Lynne vernieuwt (onder druk?) de sound hier en daar en laat zien dat hij van alle markten thuis is.

Als je dit album los ziet van de imposante ELO-catalogus, is dit natuurlijk een belachelijk laag gemiddelde .
Natuurlijk is het niet hun beste album, maar het is gewoon niet meer te vergelijken met de rest.
Ik vind hem overigens wel beter dan Discovery.
In feite klinkt het nogal als een voorstudie van The Travelling Wilburys.
In So Serious lijk je toch echt Tom Petty te horen en in Endless Lies Roy Orbison zelve.

Voor de rest is het inderdaad behoorlijk gladde popmuziek geworden met de kenmerkende enigszins doffe produktie van Jeff Lynne die je nog jaren later ook op albums van andere artiesten zou horen. Overigens gebeurt er stiekem nog genoeg in ieder nummer, als je maar doorluistert. En de meeste beklijven ook wel.

Heaven Only Knows is een lekkere meezinger, So Serious had zo op een Tom Petty-album kunnen staan en Getting To The Point is gewoon een mooie ballad, met zelfs een ingetogen saxofoonsolo.
Secret Lives is echter een disco-achtig niemendalletje.
Is It Alright is ook wat disco-achtig, maar wel beklijvend en heeft weer wat van de oude sound in zich, alleen komen de strijkers hier nu uit de synthesizer.
Sorrow Is About To Fall is een prima nummer wat mij zelfs enigszins aan het aloude Showdown doet denken en Without Someone is weer een mooie en erg goed gezongen ballad. Een heel sfeervol nummer.
Calling America was de erg aanstekelijke single, maar haalde de hitparade al niet meer jammer genoeg.
Endless Lies is een geval apart. Ook een ballad eigenlijk met een Beatles-achtige break en dan lijkt ineens Roy Orbison erg galmend in te vallen. Maar hij is het echt niet, dus knap gedaan van Jeff.
Send It is een redelijke afsluiter. Lekker snel nummer, misschien wel het snelste nummer van ELO. En dit had dan best weer van Shakin' Stevens kunnen zijn .

Conclusie: helemaal niet zo slecht als het gemiddelde hier .
Paar keer herbeluisteren, of nog een paar keer meer (heb ik ook weer gedaan de laatste weken) en dan pas eventueel alsnog afserveren.
Wat ik niet ga doen: 3,5* .
Op vinyl en puntgaaf.

Het is nogal kaal vergeleken met Secret Messages. Alsof de halve band vertrokken is en je dat ook in het geluid kan horen. Een aantal songs hebben nog wel hun momenten, zoals Heaven Only Know en Getting To The Point, maar over het algemeen is dit zoete pop zonder inhoud en hoor je ook hier de kitscherige electronica die in mijn geboortejaar zo populair waren. Op den duur gaan de typische refreintjes en de teksten irriteren. Iets wat ik bij ELO voor het eerst ervaar en vandaar ook de eerste onvoldoende.


Tussenstand
1. On The Third Day
2. Time
3. The Electric Light Orchestra
4. Secret Messages
5. Face The Music
6. Electric Light Orchestra II
7. Discovery
8. Eldorado
9. Out Of The Blue
10. A New World Record
11. Balance Of Power

Mijn hogere tolerantie voor jaren '80 zoetsappigheid en de aanwezigheid van It's Getting To The Point, Without Someone en Calling America zorgen voor een voldoende, maar het moge inderdaad duidelijk zijn dat dit album verreweg het zwakste broertje in de discografie is. De band klinkt anno 1986 als een hoop andere bands en zonder Lynne's kenmerkende zang is het erg moeilijk om E.L.O. er als act uit te halen. Kan nog steeds erger, maar het is gezichtsloos en vooral erg vlak.

Voorlopige tussenstand:
1. Time
2. Electric Light Orchestra II
3. Out Of The Blue
4. Face The Music
5. The Electric Light Orchestra
6. Secreat Messages
7. A New World Record
8. El Dorado
9. On the Third Day
10. Discovery
11. Balance Of Power

Ja, aangeschaft want de collectie moet wel compleet, niet?
Wat zal ik hiervan zeggen.
De booklet (Cd, remaster met bonus tracks) geeft aan dat 'while the music on Balance of power was uplifting and bright with a lyrical and personal sadness that seemed to foretell the end of ELO' en:
Getting to the point geeft dat goed aan, waar ervoor nog het happy clappy So serious klinkt.
En bijzonder in Getting to...is dat we een saxofoon horen
Jeff is toch ook wel blij dat hij de bas kon spelen want 'we were once more a three-piece group'.
Tegenwoordig speelt hij alles volledig zelf in denk ik?

Maar goed, waarom zie ik in het artwork (die gele L in het midden van de gestileerde E en O) een soort lange neus die getrokken wordt naar de two-piece seconds ?

Al met al: een best wel vakkundig geproduceerd album maar eigenlijk zielloos.
Neem dat drumwerk van Bevan, op vroegere albums kon ik er zo van genieten wat hij uit zijn Slingerland kit haalde.

Getting to the point beroert mij misschien nog het meest.

'Without someone I can depend on
I'm lost without someone
As I go on, I hope you're remembering
I'm lost without someone ...'

Op 3 maart 1986 verscheen Balance of Power en ook dit album gaat al weer door de veertig-jarengrens. Het album werd al vrij snel na Secret Messages (1983) opgenomen, eind '84 op de Bahama's, maar bleef even op de plank liggen. Het zou om een contractuele verplichting gaan. ELO was inmiddels gereduceerd tot een driemanschap: Jeff Lynne, Richard Tandy en drummer Bev Bevan, die na de opnames uit de band stapte en concurrent ELO Part II oprichtte. Ter promotie werd live opgetreden, o.a. in het voorprogramma van Rod Stewart, waar de band hun laatste live-optreden voor 15 jaar gaf in Stuttgart op 13 juli 1986. Geen parate kennis van mij, dat kwam ik ergens tegen.

Tja, en dan dit zo beweende album. AllMusic en Rolling Stone kwamen niet verder dan 2 sterren. Het zure progarchives.com komt tot het oordeel: 'Poor. Only for completionists'. Daar zitten de vrienden van ELO niet, zoveel is duidelijk.
Want hoe slecht is het dan allemaal wel? Het is een typische jaren '80 productie met drumcomputer, samples en synthesizers. Klopt. Dit is andere koek dan Eldorado. Maar toch zeker wel in de lijn der verwachting. De modernisering zette in op Discovery (1979), op Time (1981) zelfs revolutionair met de synthesizer new wave, nog meer electronica op het prachtige Secret Messages (1983) en nu voluit de ruimteraket in met dit Balance of Power. Al is de nostalgie aanwezig en is goed naar Roy Orbison geluisterd.

Het album klinkt wat nijdig. Er zit boosheid en verdriet in. Persoonlijke omstandigheden, zullen we het noemen. En dat komt op een stevige manier naar buiten. Zoals in het prachtige Sorrow About to Fall en het hartverscheurende Without Someone. Zo intiem keken we nog niet eerder in het hart van de songsmid. De dreunende electrobeats banen zich een weg tot diep in het hart. Endless Lies is toch ook zo'n emotionele prachtsong.

Natuurlijk, er staan ook niemendalletjes op, eenvoudige popliedjes. En dan is de totale speelduur van amper 35 minuten een teken aan de wand. ELO zocht de uitgang. Bij de bonustracks op de 2007-CD-uitgave vinden we nog In for the kill en met andere tekst, zelfde melodie Caught in a trap. Krachtige songs met kritische teksten. Richard Tandy en Jeff Lynne waren hier beslist goed bezig.