The Stranglers - Feline (1983)

FELINE 1983

Hun eerste voor Epic. Sinister, zwart en zwoel. Zoals de panter op de hoes.
Ik vind het hun beste Epic album en de remaster bevat uitstekende bonustracks .

Toen The Stranglers aan Feline begonnen, concentreerden ze zich op drie trefwoorden.

* Golden Brown: met dat meer pastorale, haast rustieke geluid werd een hit gescoord.
* akoestische gitaren: geïntroduceerd op Cruel Garden, de b-kant van Strange Little Girl.
* Europa: met Fransman Burnell en opname sessies in Italië in het achterhoofd.

Midnight Summer Dream is een klassieker. Een haast symfonische opener
met synths om bij weg te smelten en die heerlijke parlando van Hugh Cornwell.
Het nummer werd pas als tweede single uitgebracht, maar in een verminkte remix.

It's a Small World heeft een wat belerende, filosofische tekst.
Het komt erop neer dat wat we doen vroeg of laat op ons terugkeert.
Interessant omwille van het muzikale palet met de zachtjes brommende bas
en het klikken van de elektronische drumkit. Jet Black was er wild van.

Het schril contrast tussen Jet Blacks elektronische drums
en de akoestische of symfonische benadering van de andere groepsleden
zorgt op Feline voor een extra luisterdimensie. Er bestond bij fans en de groep
enige aversie tegenover Blacks weigering om akoestisch te drummen.
Ik vind dat het contrast toch een meerwaarde biedt aan het album.

Ships That Pass in the Night brengt een fraai stukje akoestisch gitaarwerk.
Zuiders gekruid en zo mysterieus en donker als de nachtelijke wateren.
Feline is een album waarop het spelplezier hoorbaar primeert.

The European Female was de eerste singel (UK top 10).
Een nummer met bassist Jean Jacques Burnel op fluister vocalen.
Ademt zoals heel het album een opvallend Europese sfeer uit.

Let's Tango in Paris is echt te gek.
Na de gebroken wals van Golden Brown, nu een tango
inclusief hun vocale trucje "tan-go inpa-ris" (ne-ver a frown).

Het mag opvallen dat Hugh Cornwell graag met bekende titels speelt.
Het toneelstuk Midsummer Night Dream wordt Midnight Summer Dream
en de film Last Tango in Paris is het vertrekpunt van Let's Tango in Paris.

Paradise is opnieuw van Burnel (die op de tippen van zijn tenen zingt).
Paris, London, glamour and despair ... smakelijke vrouwenstemmen parfumeren.
Flopte als derde singel, want eerder sfeervol dan echt catchy.

All Roads lead to Rome werd op de valreep aan het album toegevoegd
in plaats van Savage Breast. Een voltreffer die op 7" had moeten verschijnen.
Het up tempo nummer heeft behoorlijk wat hitpotentie en geweldige keyboards.

Blue Sister blijft het minst plakken. Een vluchtig nummer
dat in de arrangementen het album concept wel trouw blijft.

Never Say Goodbye is een ode aan de vriendschap.
Flamenco gitaren en de inktzwarte stem van Cornwell.
Een waardige encore met iets te veel klemtoon op de bas.

Feline beluister je het best op een Provencaalse zomeravond,
met een glas rode wijn nagenietend van een heerlijke barbecue.
Een kampvuurtje werpt schaduwen op de ruines die verwijzen
naar een verleden van Romeinen en katharen.
Op de achtergrond het gesjirp van krekels.

Savage Breast ligt qua timbre dicht bij Let's Tango in Paris
en verhuisde naar de b-kant van European Female.

Bij het album zat een eenzijdige, gratis single. Je hoort een symfonische,
instrumentale basis, ontsproten uit de koker van klank professor Greenfield,
waarop Hugh Cornwell zijn hoogdravende Aural Sculpture Manifesto voordraagt.
De tekst hiervan staat ook afgedrukt op de binnenhoes van Aural Sculpture (1984).

De b-kant van Midnight Summer Dream is het eerste deel van een zesluik
over de hilarische, druggerelateerde lotgevallen van het Russische Vladimir & Olga.
Drie van de volgende delen zijn op latere singles terug te vinden. De twee andere delen
moet je gaan zoeken in het latere solo-werk van bedenkers Burnell en Greenfield.

De geflopte single Feline had nog twee prijsnummers op de 12" release.
Het hallucinante Pawsher met een hypnotiserende beat en bezwerende vocalen.
En het jazzy Permission, waarop ritme en gitaar om elkaar heen kronkelen.
Twee tracks die in de loop van 1983 na de Feline sessies tot stand kwamen.

Bij wijze van apotheose biedt de spotgoedkope remaster
ook nog een schitterende live versie uit 1985 van de twee bekendste nummers
van dit album. Midnight Summer Dream gaat in één sequens over in European Female.

Qua sfeerschepping een onovertroffen plaat.
Compositorisch onderhoudend genoeg en met Midnight Summer Dream
één van hun allerbeste nummers aan boord. Feline is voer voor fijnproevers.
Hun beste album voor Epic en boordevol duistere parels. Aan u om te ontdekken.

En dan volgt er nu een muzikale uitzending van Tussen Kunst en Kitsch.
We hebben hier een elpee; stammend uit de vorige eeuw.
En meneer Aardewerk, hebben we hier goud in handen?
Nou, mevrouw Van Der Krogt, of mag ik Nelleke zeggen?
We hebben hier inderdaad te maken met Oude Meesters uit het decennium van het plastic.
Een tijdsbeeld overheersend door verschillende pastelkleuren, waarbij elke ondenkbare combinatie mogelijk was.
Vaak valt dit goed uit, maar ook regelmatig met schrikbarende gevolgen.
Het goud van deze heren dateert alweer van twee jaar geleden, en hier hebben we helaas te maken met een kopie van soortgelijk product.
Vreemd genoeg blijkt dat het geen vervalsing is, maar dat hetzelfde gezelschap achter dit resultaat zit.
Een kunstenaarscollectief die hun oorsprong had in de school van punk gerelativeerde artiesten.
Nu de knieval gemaakt voor het grote geld.
Een wurgcontract getekend bij het grote Epic.
Ah, vandaar die artiestennaam.
Maar die bezatten ze toch al veel eerder?
Precies.
Wat is de waarde van dit product?
De nieuwwaarde zal tegenwoordig op cd zo rond de 8 Euro zitten.
Maar op lp is hij tweedehands prima rond de 5 Euro te scoren.
Niet echt bijzonder dus?
Inderdaad.

Sommigen noemen Feline een commerciële knieval, maar ik waag het tegenovergestelde te concluderen. De groep gooide de elektrische gitaar na tien jaar overboord en verving hem door een akoestische, de zo kenmerkende Stranglers-bas hield op met grommen, synthpartijen vulden de ruimte en de drums kwamen plots uit een machine. Een nog radicalere breuk met hun verleden konden The Stranglers moeilijk maken.

Wat ervoor in de plaats kwam was een hoogst origineel huwelijk tussen modern en traditioneel, warm en koud, en bovenal Europees van kleur. The Stranglers klonken nooit zo on-Brits als hier, met melancholische popsongs die de stijlelementen uit Duitsland en Frankrijk haalden. Trouwens opgenomen in de Europese hoofdstad Brussel. Het zal geen toeval zijn.

Toegegeven, ik moest destijds ook wennen aan deze plaat. Maar door de jaren heen is Feline bij mij enorm gegroeid, en het is de laatste van de Cornwell-periode die van voor naar achteren de aandacht vasthoudt. Het hoogtepunt is opener Midnight Summer Dream, met een sublieme keyboardpartij en een prachtige, voorgedragen tekst die elke broeierige zomernacht vult met weemoed.

Eén van de Stranglersplaten die ik nu pas in bezit heb: op vinyl, eerder dit jaar uit een bak met tweedehands platen gevist. Heb dom genoeg niet opgelet of de binnenhoes erbij zat. Nee dus. Die moet ik toch nog eens op de kop tikken, want op Discogs zie ik dat deze wel degelijk iets toevoegt aan de sobere buitenhoes.

Toch gaat het uiteindelijk om de muziek. Het waren de jaren dat mijn geliefde new wave gladder werd, iets wat eigenlijk wel voor de gehele alternatieve muziekscene gold; punk en metal uitgezonderd, daar werd verkend hoe er nog sneller kon worden gespeeld.
The Stranglers maakten met Feline de omgekeerde beweging, door het steeds rustiger te laten worden. Hitsingles leverde het in Nederland niet op en wat ik erover had gelezen en gehoord maakte mij in de tweede helft van mijn tienerjaren duidelijk dat de band zijn wilde haren kwijt was. Personificatie hiervan was toetsenist Dave Greenfield, die zijn snor had verwijderd. Even wennen. Dat de heren nu consequent in stemmig zwart rondliepen, maakte dat er iets van de alternatieve newwavesfeer behouden bleef.

Over het algemeen kabbelt de muziek rustigjes voort, als een kalm beekje in de zomer. Nergens is het onaangenaam, maar overeind schieten van blijde verbazing is evenmin het geval. Al kun je je erover verbazen dat de dromerige opener Midsummer Night Dream bijna geheel gesproken is. Pas op de afsluiter van de A-zijde, The European Female, duikt iets op wat voor enige opwinding zorgt. Dit dankzij de fraai ingetogen ijle zang van bassist Jean-Jacques Burnel, zijn bijna grommend basgitaartje en de akoestische gitaar.
Verder valt op de eerste helft op dat de drumsound is gaan lijken op de elektronische geluiden en effecten die ik drie jaar eerder bij Joy Division en The Cure hoorde: Jet Black had zijn oude drumkit kennelijk uitgebreid. Dat de elektrische gitaar nauwelijks een rol van betekenis speelt, is met de lagere tempo's de voornaamste reden voor de rust die van de muziek afstraalt. Des te meer ruimte is er voor de toetsen, maar Greenfield speelt anders dan voorheen vooral keurig binnen de lijntjes. De productie, wederom door de band met Steve Churchyard, is gladder dan op voorganger La Folie het geval was.

Na een wat saaie A-kant vreesde ik voor de vaak tegenvallende B-zijde, die veelal meer fillers bevatten. Dat is hier juist níet het geval. Let’s Tango in Paris bevat een aangenaam zes-achtstemaatje. Dan volgen twee nummers waarop de band lijkt beïnvloed door de synthbands uit die periode: op Paradise klinkt bovendien een effectieve akoestische gitaar, een dameskoortje brengt een associatie met The Human League. All Roads Lead to Rome bevat een (in die dagen) hippe en aangename uptempo synthesizerloop.

Blue Sister is fraai met een ietwat eigenzinniger, nerveus synthritme, weliswaar braafjes maar desondanks fris: ingetogen en toch avontuurlijk. In slotnummer Never Say Goodbye klinkt het ritmische toetsenwerk dat zo passend is voor de stijl van Greenfield, wederom speelt zanger Hugh Cornwell aangenaam akoestische gitaar.

Als bonussen vind ik op streaming experimenteler werk waar ik weinig mee kan. Het is ook nooit goed, hoor ik de kritische lezertjes brommen. Is het niet te braaf, dan is het weer te experimenteel. Tja, ik vind deze band op z'n best als ze die twee uitersten weten te combineren in sterke composities.

Wat betreft de elpee met zijn negen nummers: die is aangenaam met een sterkere B- dan A-zijde. Hun debuut voor Epic was uiterst radiovriendelijk, al had Nederland dat niet door; het haalde hier in februari 1983 een schamele #39. In Engeland leverde het wél hits op met European Female als hoogstgenoteerde, namelijk #9. The Stranglers waren echter van trendsetter een -volger geworden.

Deze plaat is zo loom en lieflijk dat ie bijna volledig langs me heen glijdt. Op papier klinkt het goed , Stranglers die gitaar vervangen door meer synthesizer, maar het resultaat is hier toch nog niet erg memorabel, het blijft wat spanningsloos allemaal. Leadsingle European Female deed hier niet veel en is ook gewoon niet erg sterk, net als dit hele album eigenlijk. 2,5 ster, op albums hierna kwamen ze in ieder geval met aanzienlijk sterkere singles.