John Surman - Road to Saint Ives (1990)

De muziek is echt sereen. Tintagel lijkt zelfs een echt kerknummer. Zo sacraal met dat orgel of synthesizer erachter. Andere nummers zijn erg luchtig door de repetitieve synthesizer melodie op de achtergrond en de variatie van de saxofoon op de voorgrond.

Ik hou echt van Surmans' muziek. Heel boeiende stukken zitten in zijn muziek.
Alles blijft sec en droog. Nergens wordt het overladen of swingend. Deze combinatie tussen het akoestische - en het elektronische instrument werkt erg goed. Het is een moderne interpretatie van jazz.

Ik ben als jazzliefhebber altijd al gevallen op de noordelijke jazzgeluiden. Geluiden afkomstig uit Europa. Artiesten als Jan Garbarek of John Surman weten me echt te bekoren. Het is zo'n zweef-geluid dat zei creëren met hun blaasinstrument. Is het dat beheerste geluid van hun instrument, in combinatie met de repetitieve synthesizerelectronica of de stilte die dit veroorzaakt? Ik weet het niet. Het is in ieder geval een koud en ijzig geluid dat uit hun blaasinstrument komt. Ik wordt er echt in gezogen.

In Road to Saint Ives lijkt het alsof je te doen hebt met een koorzanger die van instrument is gewisseld. Het is stil, sereen en kerkelijk. Het saxofoongeluid vervliegt in de ruimte. Het echoot in de lege natuur. Het is zo natuurlijk en bijna transcendent. Het lijkt alsof Surman nooit met andere jazz te maken heeft gehad. Hij heeft een persoonlijke visie op het genre. Het is alsof hij met zijn instrument de geluiden van de Britse natuur heeft geïnterpreteerd.

Deze muziek zou eigenlijk over de witte krijtrotsen van Dover moeten weerklinken. Surmans' geluid heeft zoveel kanten en texturen. De contrasten die hij in zijn muziek steekt. De intense improvisatie. Less is More vind ik dit. Hij gaat recht op zijn doel af en doet dat op stijlvolle wijze. Heel langzaam en aangrijpend.

Prachtige lyrische jazzmuziek is dit. John Surman heeft met zijn interpretatie toch kennelijk de Europese Jazzhorizonten verlegd.

Sorry mate...

Ergens bij het zesde of zevende nummer heb ik het op moeten geven. Je spreekt over 'sec en droog' (wat betekent sec overigens ), maar daar kan ik me niet in vinden; was het maar droog. Ik vind het erg dik op de galm en de synths verraden het jaartal van opname. Vooral bij Mevagissy had ik het gevoel dat ik een ouderwetse plak Synthesizers' Greatest op had liggen. Aalgladde smurrie die langzaam in mijn broekspijp naar beneden zakt om vervolgens mijn schoenen te verzieken (nu krijg ik die veters nooit meer los).

Bovenstaande ligt overigens niet zozeer aan de composities en het spel van Surman; die zijn prima (op basis daarvan 3*). Het is de 18 jaar oude sugarcoating.

Ik ben hier dus wel voor gevallen ondanks het feit dat ik, en dat door de aanwezigheid van die synth (geef mij dan maar een ouwe vleugelpiano), met enige terughoudendheid aan het album begon. Surman zelf bewijst eens te meer dat het klankenpalet van zo'n altsax heerlijk klanken herbergt, subtiel en met de nodige passie ontwikkelt hij langzaam aan solo's die me in staat stellen om lekker weg te dromen en die bovendien, en nu toch hiep hiep hoera voor die synth, perfect ondersteund worden.
Een stem volgt later nog maar ik durf nu al stellen dat dit een geslaagde keuze is.

Geweldige kitch. Er gebeurt erg weinig De galm en kerkorgels moeten het een serene diepgang geven...maar doen dat zeker niet hebben eerder het tegenovergestelde effect...goedkope blingbling om het totale gebrek aan diepgang en uitdaging te verhullen

Ik vind dit echt walgelijk, wat een slappe pudding....BAH!!

Surman heeft overigens best aardige albums gemaakt. Ik ken verder van Surman "Adventure Playground" en "A Biography Of The Rev. Absalom Dawe"..ook ECM en ook met die flauwmakende galm maar in ieder geval wel met meer diepgang en uitdaging

Na een tweede en derde keer is mijn eerste indruk (´een echte topper´ - ik kende Surman nog niet) misschien een ietsiepietsie getemperd, maar nog steeds vind ik dit een fijne ontdekking.

Het ´serene´ zoals thejazzscene die beschrijft kan ik helemaal meevoelen. Daarbij is er naast de zeker wat kille sfeer zeker ook melancholie (zoals in het slotnummer). Het kerkorgelgeluid in Tintagel vind ik echt mooi in contrast met de saxofoon.

Ik stoor ik mij niet aan de synths, die toch grotendeels bescheiden en ondersteunend zijn ingezet. Als We tigers het te glad en te gedateerd vind dan klopt dat vast (ik was zelfs verbaasd dat dit niet nog ouder was), maar kennelijk staan mijn oren er goed naar door de vele late seventies en eightiespop die ik tot mij genomen heb. Bij Piperspool moest ik zelfs wel even denken aan iets van The Alan Parsons Project (en dat is voor jazzliefhebbers vast geen kwaliteitsbaken).

Ik bedoelde niemand in het bijzonder. Maar APP lijkt me toch bij uitstek supergeorganiseerde muziek, en in die zin een beetje een tegenhanger van jazz. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat je niet van beiden kan houden. Ik ben zelf wat dat betreft nou ook niet bepaald genrevast, laat staan consequent.

Ik vind die synthesizers niet zo erg, maar dat suikerlaagje is gauw verteerd, en wat blijft er dan over? Droge koek. En dat valt in dit geval helaas negatief uit. 3*

Ik vraag me wel af waarom ik de combi blazer en synths hier walgelijk vind, terwijl ik van Arve Henriksen (Arve Henriksen - Cartography ook ecm)wel accepteer, sterker nog, mooi vind....

Dat is misschien dan een tip voor mij dus ook.

Bij mijn stukje hierboven had ik namelijk eerst nog iets opgeschreven van dat de sfeer me deed denken aan een windstil Noors fjord. Dat heb ik uiteindelijk niet laten staan omdat de artiest niet uit Noorwegen komt....

Waag je dan ook eens aan Supersilent. Een stevig stukje verder linksaf, maar wel boeiend spul. Datzelfde geldt voor zo'n beetje alles van Rune Grammofon. Zowieso maken die Noren toffe jazz. The Scientist is erg van het Noorse spul; die kan je ook nog wel tips geven.

Supersilent was al eerder een tip die ik kreeg van The Scientist en vind ik goed. Ik beluisterde ´8´ en heb ze live gezien van de zomer. Lekkere muziek en er gebeurt gezellig veel. Rune Grammofon heb ik nooit van gehoord, maar wie weet komen die ook nog eens op Roskilde.

Rune grammofon is een Noors label (wordt overigens gedistribueerd via ECM). http://www.runegrammofon.com/

De term “spiritueel” ligt uiteraard voor de hand als het gaat om een ECM-opname, waarin vluchtige klanken centraal staan, de nagalm van één of andere obscure kapel incluis. Wie daarenboven nog eens de naam John Surman ziet staan, mag er van op aan dat wat volgt zich laat classificeren onder “spiritueel”. Ik kende de man namelijk al van ‘The Amazing Adventures of Simon Simon’, een intieme, explorerende samenwerking met drummer Jack DeJohnette, en dit jazz-album van de week b(r)ouwt verder op hetzelfde stramien.

Surman heeft er zijn troef van gemaakt om heel contemplatief te musiceren, zonder oeverloos te gaan blazen en ijle Scandinavische steppemuziek te maken. Bij de sopraan van Jan Garbarek (ja, daar had ik het over ) denk ik steevast aan uitgestrekte landschappen waar nooit wat gebeurt, terwijl Surman vanuit dezelfde premisse heel pulserende, spontane muziek kan maken. Logisch natuurlijk dat velen niets kunnen met het zwevende karakter van deze fragiele poëzie, maar de transcenderende sfeer brengt unaej wel degelijk in hogere sferen.

Vreemd is dat Surman ook hier het beste nummer meteen voor de leeuwen gooit. Waar ‘The Amazing Adventures of Simon Simon’ na ‘Part I’ al zijn hoogtepunt had bereikt, wordt ‘Road to St.-Ives’ tevens nergens beter dan in het formidabele ‘Tintagel’. De tragische begeleiding op het kerkorgel heeft tegelijk het pastorale karakter van Bach, als de puls van een Renaissance-werk. John Surman’s solo omarmt beide kenmerken tot een des te krachtiger synergie. Spiritueel is het resultaat des te meer (en een beetje zeemzoeterig, helaas).

Wat ik niet wil beweren is dat ‘Road to Saint Ives’ daarna inzakt, maar het vrij beperkte geluidsidioom maakt het niet altijd even eenvoudig om bij de les te blijven. Misschien moet men groeien in het geluid van Surman (hij is immers een genre op zich), waardoor ik in de toekomst zeker meer van deze meneer wil horen.
Ik begin met een bescheiden score, maar de toekomst heeft misschien nog iets mooiers in petto. 2009 is immers nog jong.

Tintagel is inderdaad fantastisch.

Dat heb ik ook altijd een minpuntje gevonden aan Surman. Hij kan langs de éne kant in sommige albums rond de pot draaien als je het mij vraagt maar langs de andere kant zo'n kippenvel nummers daartussen steken.

Dit werk heb ik eruit gekozen omdat het grotendeels in één lijn blijft doorvloeien. Voor mij is de top verre van bereikt als ik het nummer Tintagel heb beluisterd. Surmans spel is constant en hij laat de luisteraar zweven op de klanken van zijn blaasinstrument. Dat vind ik echt heerijk. Die synthesizer dient gewoonweg als ondersteuning en ik vind het persoonlijk erg goed bijpassend. Piano heeft dat luchtige en transparante niet wat zo'n synthesizer wel heeft.
Het zijn voor mij stuk voor stuk portretten van eenzelfde landschap (wat dit album zo'n specifieke identiteit geeft) die allemaal op zo'n ijle wijze in elkaar overvloeien.
Alvast erg bedankt voor jullie reacties!

Die lijn is dan (volgens mij) de conversatie van Surman met zichzelf? Want dat de artiest als het ware commentaar geeft op dingen die hij zelf heeft ingespeeld vind ik een interessant gegeven doorheen 'Road to St. Ives'. Alleen weet ik (nog) niet of er sprake kan zijn van een evolutie binnen dat gegeven...

Zoals ik al aangaf in het forum:


Surman werkt met een specifiek klankenpalet dat hij doorheen heel de plaat toepast. Misschien vinden velen het te onverschillend (misschien mede door de minimale bezetting) maar voor mij is dat juist de kracht van de plaat. Eén gezicht, één geluid of sfeer waar verder op geïmproviseerd wordt.
Daardoor blijft hij zoals ik hierboven al vermeldde op een constante hoogte steken. Luisteraars die geen ervaring hebben met deze stijl van spelen zullen al gauw zeggen dat er geen hoogtes of climaxen in de muziek zitten. Dat vind ik wel:
bij de meeste jazz met verschillende instrumenten wordt er naar een climax gewerkt door de verschillende instrumenten te laten samensmelten tot één coherent geheel wat een verbluffende hoogte tot gevolg kan hebben.
Hier gebeurt dat doormiddel van improvisatie van één instrument. Door het elkaar opvolgen van verschillende toonhoogtes creërt Surman een heerlijk intens reliëf van geluid dat boven de fundamenten van de synthesizers glooit.
Het is daarom ook misschien zo moeilijk te appreciëren door velen.

Een hoop blablabla om deze plaat begrijpelijk te maken..

Ik mag op zijn tijd graag luisteren naar ijle noordelijke klanken. Ik wil daarbij echter ook pers. karakter horen. dat maakt het voor mij boeiend en luisterwaardig.

Ik lees hier termen als "luchtig", "zweven", "trancedent", "uitgestrekte landschappen" etc. ..waar ik het alleen maar mee eens kan zijn. In mijn beleving gaat deze muziek echter ook niet verder dan deze termen..m.a.w. het is wat het is...kaal en leeg...lucht! opgeleukt met een synthesizer voor het broodnodige Enija en/of Kenny G effect. Er moet tenslotte ook brood op de plank. Dit album is een goed voorbeeld van "sophisticated ECM jazz" voor de massa die eigenlijk niets om jazz geeft (te moeilijk, te lastig vind)



ehhh....ja dat zal het zijn. Naar mijn idee is dit gekunselde product helemaal niet moeilijk te apprecieren. Zoals ik eerder zei "slappe pudding"...het glijdt er zo in.

Ik houd het voor mijn portie lucht wel bij een boswandeling

Tuurlijk...

niet dan?

Ieder persoon neemt muziek op een andere manier waar. En soms is zo'n hoop blabla goed om andere luisteraars de plaat van een andere hoek te laten beluisteren.
Dat Surman geen persoonlijk karakter steekt in zijn muziek is voor mij nieuw...

inderdaad een interessant gegeven...

Je kunt je afvragen in hoeverre er nog sprake is van improvisatie...klinkt een beetje als schaken met jezelf...

dat komt omdat iedere persoon muziek op een andere manier waar neemt "the jazzscene"

Klopt, ik ken geen andere artiest die in hetzelfde vaarwater (qua bezetting, virtuositeit en muzikaliteit) komt als Surman. Want dat zorgt immers voor zijn karakteristieke geluid. Kan je mij tips geven?

Ik zie niet in waarom het gegeven in kwestie zou afdoen aan de improvisatie op zich. Het commentaar groeit op het moment zelf en is dus spontaan. Bill Evans doet hier hetzelfde - en als Bill Evans al geen jazz meer is...?

Bovendien kan de schaakpartij van een grootmeester tegen zichzelf voor de buitenstaander interessant zijn, omdat het vervolg (zoals de meester dat voor zich ziet) voor hem nog onbekend is. En kan de grootmeester zichzelf niet verbazen door in een stelling zelf nieuwe mogelijkheden te ontdekken?

@ the jazzscene

Probeer eens wat Kenny G...zelfde soort galm, synthesizers en ook net zo lang geimproviseerd totdat het perfect was..Kenners beweren dat hij best virtuoos is...dus.

Maar alle gekheid op een stokje. Wat voor tips moet ik jou nu geven?

Klopt..en voor hem was het de Tristano die ook al zoiets heeft gedaan. Beiden zijn overigens ook niet zonder discussie op de markt verschenen. Hebben ook weinig navolging gekregen. Op de een of andere manier druist het dwars tegen dat wat jazz inhoud in.
Jazz ontstaat vanuit improvisatie...als je dat loslaat (omdat het lekker modern is of omdat het tijd voor vernieuwing wordt) dan zaag je aan de poten van het genre. bij wat je dan krijgt spreek je gewoon van pop, new age, avant garde of wat dan ook...hoeft geen verkeerde muziek te zijn, maar is geen jazz.

Dus Evans (en Tristano voor hem) heeft zeker jazz gemaakt, maar snuffelde ook aan klassiek/avant garde.

Overigens heb ik nergens beweerd dat dit geen jazz zou zijn...Ik heb wel beweerd dat dit typische ECM "jazz"is voor mensen die eigenlijk niets met jazz (spontane improvisatie,syncopie etc) hebben.. .en daar blijf ik bij

Kijk dat is nu wat ik bedoel. Jij kan enkel artiesten aangeven die met wat overeenkomstige technieken op de proppen komen. Dat er artiesten zijn die die ook wat melodietjes spelen op synthesizers is voor mij niet nieuw. (Kenny G, pff)
Wat ik wil zeggen is dat je Surman niet kan verwijten dat hij geen karakteristieke stijl heeft. Ik kan John Surman overal uithalen of ik hem nu goed vind of niet. Dat heeft niets te maken met perceptie.

Dit is jazz voor mensen die niets met jazz hebben. Bedankt!