Monks - Black Monk Time (1966)

Prepunk van Amerikaanse monniken

In Kim’s Video, de beste platenzaak van New York (volgens Oor tenminste), heb ik gevraagd om een bijzondere CD die in Europa nog niet zo bekend is. De verkoper drukte mij Monk time van The Monks in handen. Volgens hem was dat een bijzondere, bizarre en waardevolle plaat. De afgelopen dagen heb ik ‘m geluisterd en ik heb een en ander op internet nagelezen. Een typisch Amerikaans product is het bepaald niet. The Monks was een groep van Amerikaanse soldaten die in Duitsland gelegerd waren. Vanwege hun recalcitrante en anti-VS-teksten is de plaat lange tijd niet in de VS verkrijgbaar geweest. Het is dus eerder een verlicht Europees product dan een staaltje van Amerikaanse muziekvernieuwing.

Maar bijzonder en bizar is het allemaal wel. Krankzinnig zelfs. De originele plaat komt alweer uit 1966, maar de huidige CD is een heruitgave daarvan plus twee extra nummers. The Monks maakten agressieve, sarcatische rebellenmuziek. Op internet las ik kwalificaties als de voorlopers van de punk. Het is inderdaad punk-achtig, maar dan met een jarenzestigsausje. Agressiviteit met een sfeer van kneuterigheid. Tenminste, dat kun je achteraf stellen. Destijds was er niks kneuterigs aan. In die jaren stonden The Beach Boys, The Mama’s and the Papa’s en The Beatles hoog in de hitlijsten. En de rebellie kwam van Boudewijn de Groot en Bob Dylan. Het debuut van The Doors moest nog verschijnen.

The Monks komen in 1966 met deze teksten:

You know we don't like the army.
What army?
Who cares what army?
Why do you kill all those kids over there in Vietnam?
Mad Viet Cong.
My brother died in Vietnam!

en:

People cry,
People die for you.
People kill,
People will for you.
People run,
Ain't it fun for you.
People go
To their deaths for you

En dat brengen ze niet met zoetgevooide (De Groot) of met neuzelstem (Dylan), maar ze schreeuwen en overschreeuwen. Verschillende titels van liedjes zijn ook al veelzeggend over hun stijl: I hate you, Shut up. De muziek is redelijk minimalistisch en een belangrijke rol is weggelegd voor een dreinerig orgeltje, dat mij doet denken aan het orgelgeluid dat ook bij The Doors is te horen.

Ik vind het heel moeilijk om te beoordelen hoe innovatief en shockerend dit was in 1966, maar van deze uitstekende beschrijving en van allmusic.com begrijp ik dat deze typische lui hun tijd ver vooruit waren. En hun optredens veroorzaakten nogal wat reacties, al was het alleen maar vanwege hun monnikenuiterlijk. Al met al vind ik het een leuk album om in mijn collectie te hebben. Maar ik zie het vooral als interessante curiositeit van een eendagsvlieg.

Interessant album toch wel, ook al vind ik het soms wel weg hebben van één grote gimmick, die niet al te serieus te nemen is. De geschiedenis van de Monks is desalniettemin interessant: een stel Amerikaanse soldaten gelegerd in West-Duitsland gingen maar eens wat muziek maken. Na wat probeersels kwamen ze met hun enige album: Black Monk Time. Het is erg rauw en nogal ongepolijst. En oei, wat zijn ze woedend op de maatschappij. Niks deugt! Enfin, wel leuk om eens een keer te horen. Het viel me op dat track 2 (Shut up) dezelfde intro heeft als Zanger Rinus z'n grandioze hit Hey Marlous, ik wil met jou onder de douche. Ik denk dat beide artiesten waarschijnlijk zich lieten inspireren door Duitse marsmuziekjes .

Zonder mijn ‘1001 Albums die je moet horen voor je doodgaat’ (of iets dergelijks) boek had ik dit album nooit gehoord. De beschrijving van een paar rebelse ‘monniken’ in de jaren ’60 die hun tijd vooruit waren, wekte mijn interesse.

Black Monk Time is inderdaad een speciaal album. De muziek rammelt, alles klinkt primitief en de zanger wekt niet de indruk een kans te maken bij de Wiener Sängerknaben. Daarbij zijn de teksten ook niet bepaald alledaags. The Monks nemen geen blad voor de mond.
Black Monk Time is een album dat ik niet elke dag hoef te luisteren (iets wat ik de afgelopen twee weken wel gedaan heb). In de juiste dosis vind ik dit een heel vermakelijk stuk muziek, juist omdat het voor mij zo onalledaags en over the top klinkt.
Niet elk nummers is raak (Oh, How To Do Now, of Blast Of!) maar veel nummers zijn dat wel, met als hoogtepunten Shut Up, We Do Wie Du, en Drunken Maria. Tegen de tijd dat het album aan That’s My Girl toe is, heb ik mijn dosis Black Monk Time ook wel weer gehad, hoewel dat laatste nummer misschien gewoon ook wel niet zo goed is.

Niet elk nummer hier is sterk, maar omdat The Monks zo geschift en anders klinken dan de meeste andere bands die ik ken, is dit toch een album dat ik erg waardeer.

4.0*

Belangrijke plaat in de ontwikkeling van punkrock, dit enige album van het obscure Duits-Amerikaanse gezelschap Monks. Het bal wordt meteen snedig geopend met Monk Time, en wat me opvalt is het creatief gebruik van instrumenten zoals een orgel, en dat in combinatie met de ruigheid van de gitaren en de strot van Gary Burger. Het album is ook geen stoomwals die maar voort dendert; neen, van tijd tot tijd zitten er aangename shifts in het tempo, wat dit een ontzettend boeiend halfuurtje muziekgeschiedenis maakt.

In 1967 zou de band reeds splitten, maar de voetafdruk die ze op de (muziek)wereld achterlieten, was definitief. Dead Kennedys, Black Flag, The Fall, Beastie Boys, The White Stripes; allemaal waren ze schatplichtig aan en/of hadden grote bewondering voor Monks. Jack White bracht in 2017 (drie jaar na het overlijden van Gary Burger, die na het uiteenvallen van Monks een verrassend levenspad had bewandeld waarop hij o.a. met de hand septische putten groef en burgemeester was van een klein stadje) een EP uit met waarschijnlijk de laatste opnames van Monks, gemaakt in Hamburg, 1967.

Afijn, echt een toffe plaat om te ontdekken, en zo'n 55 jaar later klinkt dit nog steeds ontiegelijk fris en spannend!

4 sterren