Garbage - Garbage (1995)

Wauw, ook dit album is alweer 10 jaar oud... Ik kan me nog als de dag van gisteren herinneren dat ik in een verder geflopt jongerenprogramma van Veronica (oid) de kunstzinnige en spannende videoclip van Queer (geregisseerd door Stephane Sednaoui, als ik zijn naam goed onthouden heb. hij heeft wel wat meer prachtige videoclips geregisseerd, ook van Garbage) zag en meteen betoverd werd door Shirley Manson, die ik bijzonder appetijtelijk vond.

Ik heb de plaat toen een paar keer in de winkel geluisterd en uiteindelijk toch maar gekocht. Achteraf snap ik niet waarom ik hem niet meteen heb gekocht: Vow, Stupid Girl, Only Happy When It Rains, het fantastische Milk... Allemaal geweldige nummers.

Jammergenoeg was de opvolger Version 2.0 een stuk minder boeiend. Nog steeds wel goede liedjes, maar het was het toch net niet helemaal...

Leuk, een nieuwe Curve!
Mijn eerste gedachtes toen ik met Garbage kennis maakte.
Supervixen hoorde ik als eerste.
Dat nummer met die rare break er in.
Het stopt net iets te lang, waardoor de dansbaarheid af neemt.
Shirley Manson zag er toen uit als het knappere zusje van Marilyn Manson.
De arrogante onverschilligheid toonbaar in stem en uiterlijk.
Met op de achtergrond de oudere mannen met iets te hippe brillen.
Contrast in de bandsamenstelling.
Steriel rockgeluid.
Overgeproduceerd, waardoor ze nergens echt uit de bocht vliegen.
Drie kapiteinen die er voor zorgen dat het nergens stuurloos wordt.
En dat is nu net het grote probleem.
Het blijft de uitstraling houden van een hobbyproject.
Als geheel best pakkend, maar zonder een uitgebalanceerd geheel.
Vanwege de aanwezigheid van Butch Vig, Steve Marker en Duke Erikson als bandleden en producers, werd al snel de link met grunge genoemd.
Totaal onterecht, daar heeft het geen raakvlakken mee.
Wat ze met Nevermind van Nirvana en Gish van Smashing Pumpkins deden, was van een ander hoger nivo.
Het verkouden geluid van Shirley blijft echter wel boeien.
Ze is dan ook een prima zangeres.
En als persoonlijkheid staat ze er wel degelijk.
Maar wel in de schaduw van Billy Corgan en Kurt Cobain.
Er is dus meer nodig dan een strakke productie om je als artiest te presenteren.

Het titelloze debuut van Garbage is een bijzonder prettige plaat. De band van frontvrouw Shirley Manson laat een verfrissende mix horen van pop, rock en elektronica. De stem van Manson is de ene keer bezwerend, de andere keer lief, maar het lijkt wel of ze je hypnotiseert met haar stembanden. De grote hits van deze plaat zijn "Only Happy When it Rains" en "Stupid Girl", maar het echte pareltje is de afsluiter "Milk". Een simpel concept: een beat aangevuld met synthesizers en dan die bezwerende stem van Shirley Manson. Kippenvel! "Garbage" is toch een klein beetje een icoon uit de jaren 90.

Het valt me op hoeveel energie en fun er in dit album zit. Dat is anno 1995 niet altijd het geval. Los van de Britpop leek de indie rock van toen meer emo te zijn. Garbage heeft er nog veel plezier in. Hun debuutalbum blijft anno 2021 nog stevig overeind. En ze vullen het ook niet met een commerciële ballad voor de radio. Heerlijk album met zelfs enkele hits die ondanks hun hitgehalte mooi passen in de rest van het album.

Toen ik dit debuutalbum uit 1995 vandaag weer beluisterde, merkte ik meteen hoe fris het nog steeds klinkt. In de jaren ’90 was alternatieve rock groot, maar wat Garbage deed voelde anders. Ze mengden harde gitaren met elektronische beats en samples. Dat was toen vrij nieuw in de rockwereld. Je hoort invloeden van grunge, industrial en zelfs een beetje pop, maar het klinkt niet rommelig. Alles zit strak in elkaar.

De productie is gedaan door Butch Vig, die eerder werkte aan Nevermind van Nirvana. Dat hoor je terug. Het geluid is krachtig, maar ook heel precies. De drums klinken zwaar en duidelijk. De gitaren zijn soms vuil en scherp, maar dan weer heel clean. En de elektronische laagjes maken het modern voor die tijd. Ik vind dat het album daardoor niet ouderwets klinkt, zelfs nu niet.

De opening met “Supervixen” zet meteen de toon. Het is energiek en een beetje brutaal. Daarna komt “Queer”, een nummer met een traag, bijna dreigend ritme. Hier hoor ik goed hoe de band spanning kan opbouwen. Het klinkt donker, maar ook verleidelijk.

“Only Happy When It Rains” is misschien wel hun bekendste nummer. Ik vind het sterk omdat het ironisch is. De tekst gaat over iemand die zich alleen fijn voelt als alles somber is. Het is een beetje cynisch, maar ook eerlijk. De melodie blijft snel hangen. Dat geldt ook voor “Stupid Girl”. Dat nummer heeft een strakke beat. Het werd een grote hit en ik snap waarom: het is catchy zonder simpel te worden. Verder is “Vow “een favoriet van mij. Het begint ingetogen bits maar al snel wordt het stevig en licht agressief.

Wat ik zeker sterk vind, is de stem van Shirley Manson. Haar zang is niet overdreven technisch, maar vol karakter. Ze klinkt soms koel en afstandelijk, dan weer boos of juist kwetsbaar. En dan kom ik weer bij “ Vow” terecht. Haar stem  geeft de nummers extra gevoel. Ik hoor veel zelfvertrouwen in haar stem, maar ook onzekerheid. Dat contrast maakt het interessant.

Aan het einde van het album staat “Milk”. Een rustig slot. Dit nummer is dromerig en bijna trip-hopachtig. Het laat zien dat de band niet alleen harde rock kan maken, maar ook sfeer kan neerzetten. Ik vind dit een van de mooiste nummers van de plaat. Het voelt intiemer dan de rest.

De teksten gaan vaak over vervreemding, relaties en jezelf niet helemaal thuis voelen. Dat past goed bij de jaren ’90, waarin veel alternatieve muziek draaide om persoonlijke twijfel en frustratie. Toch klinkt het niet zeurderig. Het heeft juist kracht.

Als ik kritisch kijk, hoor ik dat sommige nummers qua structuur wel veel op elkaar lijken. Het is vaak een duidelijke opbouw met refrein en herhaling. Maar doordat de productie zo rijk is, stoort mij dat niet echt. Elk nummer heeft wel een detail dat het bijzonder maakt, zoals een onverwachte sample of een aparte gitaarklank.

Commercieel was het album een groot succes. Wereldwijd werden er miljoenen exemplaren verkocht en meerdere singles haalden hoge posities in hitlijsten. Maar wat ik belangrijker vind, is dat dit album een eigen geluid neerzette. Het was niet zomaar grunge of poprock. Het voelde als een mix van stijlen die samen iets nieuws vormden.

Als ik het geheel bekijk, vind ik Garbage een redelijk debuut. Het klinkt zelfverzekerd, alsof de band precies wist wat ze wilden doen. Het is donker, maar niet deprimerend. Het is hard, maar ook melodieus. Voor mij is dit een typisch jaren ’90-album dat toch tijdloos aanvoelt.

Kort gezegd: dit album laat horen hoe alternative rock spannend kan zijn zonder zijn melodie te verliezen. Ik begrijp goed waarom dit meteen de doorbraak van Garbage werd en waarom veel mensen het nog steeds zien als hun beste werk.

Waardering 7,3