Uriah Heep - Sweet Freedom (1973)

Als je als pubertje vanaf najaar 1976 de wereld van popmuziek ging ontdekken, gegrepen door het muziekvirus, was er al een hoop te ontdekken. Zo leerde ik over de ‘Grote Vier van de Hardrock’, die er toen ook al was. Nog geen Metallica, Slayer, Megadeth en Anthrax. Nee, ze luisterden naar de namen Deep Purple, Black Sabbath, Led Zeppelin en Uriah Heep.

Van Arbeidsvitaminen en de bijna jaarlijkse Top 100 Aller Tijden bij Veronica kende ik drie hits die de groep in Nederland had gescoord, te weten Gypsy, Easy Livin' en Return to Fantasy. Een smakelijk trio, geknipt voor mijn oortjes.
In de fonotheek van het dorp stond bovendien één en ander. Sweet Freedom ontbrak daar, maar de Popencyclopedie van Oor verzekerde me dat ik me geen buil zou vallen. Naar de winkel dus, want de nieuwsgierigheid was weer eens geprikkeld.

Relatief goedkoop stond ie daar als enkele hoes; pas jaren later zou ik ontdekken dat het album oorspronkelijk in klaphoes beschikbaar was. Het zou de enige Heep zijn die ik ooit zou aanschaffen. Ik was namelijk niet onverdeeld gelukkig met de plaat. Het gitaargeluid vond ik veel te zacht, zeker in vergelijking met de heftige kant van mijn favorieten Purple en vooral Sabbath. De muziek was dit pubertje dus niet heavy genoeg, desondanks constateerde ik dat diverse liedjes duidelijk kwaliteit hadden.

Het toetsenwerk van Ken Hensley bijvoorbeeld, al was ik toentertijd niet per se een fan van het Hammondorgel, die onvermijdelijk klonk op deze (hard)rockelpee uit 1973… Hij speelde lekkere partijen. De zanglijnen die David Byron aanhoudt zijn zeer melodieus, te lief voor mijn toenmalige puberbrein, dat bovendien zijn vibrato te dwingend vond, zoals in het titellied. Hij miste daarbij machtige stembanden. Het onvermijdelijke handelsmerk van de band, de vaak hoge koortjes, vond ik dan weer aangenaam.
Vooral van de ritmesectie kon ik ontzettend genieten: Gary Thain danst om de tel heen en levert tal van tegenmelodietjes die drummer Lee Kerslake vakkundig strak houdt. Laatstgenoemde speelde ten tijde dat ik deze plaat kocht inmiddels bij Ozzy Osbourne, waar hij nog veel meer op dreef was.

Mijn favorieten waren begin jaren ‘80 dezelfde als die MuMensen hierboven noemden: Stealin’ met zijn sterke opbouw en pakkende shuffle en koortje, Sweet Freedom waarin Thaine op dreef is, Seven Stars met daarin dat alfabetlied, een soort lightversie van Easy Livin', en tenslotte Pilgrim met een tekst waarbij ik moest denken aan The Canterbury Tales, die we op school bij Engels behandelden. Dat hij hier op Gillaniaanse wijze naar een climax krijste vond ik heerlijk, al miste hij duidelijk de kracht waarover de Purplezanger beschikte.

We schrijven 2022. Ik was nooit wég van de plaat, toch moet ik ‘m veel hebben gedraaid: na het album decennia niet te hebben gehoord blijk ik lappen tekst te kunnen meezingen. Het blijkt nog steeds een charmant album, passend bij de vroege jaren ’70. Toetsen en gitaar staan inderdaad erg zacht in de mix. Tegenwoordig ervaar ik het geluid van gitarist Mick Box als een elektrische grasmaaier in de verte: duidelijk hoorbaar, maar het mist ballen.
Hiertegenover staat dat er een favorietje is bijgekomen, eentje die me indertijd niet kon bekoren: Circus bevat inventieve partijen op de akoestische slaggitaar, een heerlijk charmant liedje. Dat me dat toen niet opviel?!

Sterke liedjes op de grens van rock en hardrock van een band met een eigen, herkenbare stijl. Leuk om weer eens een paar keer te draaien, zeker nu ik de laatste jaren die typische jaren ’70 (rock)sound in knusse sferen kan herwaarderen. Nee, het knalt niet je speakers uit zoals vanaf 1979 geleidelijk de productionele standaard werd, maar die ingetogenheid heeft wel zijn charme.
Na jarenlang van de Big 4 van de jaren '80 te hebben genoten (plus nog véél meer namen en genres - maar hoe goed en invloedrijk waren/zijn die mannen in hardegitarenland!) blijkt het Uriah Heep van 1973 een aangename herontdekking.