The Veils - Troubles of the Brain EP (2011)

The Veils behoren wel tot mijn favoriete bandjes: ze maken muziek die goed in mijn straatje past. Getormendeerde zanger die op donkere muziek zijn liedjes de wereld in slingert.

Een nieuwe EP is dus goed nieuws; alhoewel ik ook even graag wil klagen: een volledig album was nog leuker geweest. Maar goed. Zeven nieuwe tracks (de bonus meegerekend) is ook zo verkeerd nog niet en dan ook nog eens met Bernard Butler als mede-producer! Ruim 20 minuten nieuwe Veils die al gejaagd van start gaat met het vrij monotoon doordenderende Bloom. Leuk, maar niet schokkend. Eigenlijk een beetje saai in mijn oren, maar wel zo'n nummer dat nog kan groeien.
Don't Let the Same Bee Sting You Twice laat een ander geluid horen, een geluid waar ik nogal aan moet wennen. Een 'happy klinkend' nummer die haast richting britpop gaat of iets dergelijks. Ik ben er nog niet over uit of ik dit nu wel zo leuk vind. Bij het intro dacht ik heel even dat ze Right Said Fred's Deeply Dippy zouden gaan zingen. Ook The Beatles hoor ik er in terug.
Dat gaat ook op voor The Stars Came Out Once the Lights Went Out dat behoorlijk luchtig klinkt en erg neigt naar het werk van Ed Harcourt. Nu is dat een ook een favoriete artiest van mij, maar ik zet zijn albums wel op als ik in die mood ben. Ik wil sombermansgeklaag van deze band (of ben ik nu zelf de sombermans die klaagt?!).
Hoor ik The Wishbone dan hoor ik Blaudzun. Het is wel duidelijk waar onze landgenoot zijn mosterd vandaan haalt. En laat dit mosterd van uistekende kwaliteit zijn. Prikkelende gitaren, gruizig sfeertje (het is in de huisstudio van Finn Andrews opgenomen dus dat werkt misschien ook wel mee) en lekkere klaagzang. Gelukkig maar.
Grey Lynn Park ademt ook weer Ed Harcourt en is een nummer dat mij goed pakt. De zang is als vanouds en zo hoor ik Andrews dan ook het liefst. Muzikaal gezien is het redelijk opgewekt voor The Veils' doen, maar de conclusie kan wel getrokken worden dat dit voor de hele EP opgaat.
Us Godless Teenagers heeft een lo-fi geluid waar de zang wat gruizig overkomt onder begeleiding van akoestische gitaar. Het Blaudzun-sfeertje is weer overduidelijk aanwezig en dat beschouw ik zeker niet als negatief. Het is een mooi, klein liedje dat zijn eigenzinnige sfeer ontleent aan het gruizige geluid.
En dan is er nog de bonustrack Iodine and Iron een track die zeker niet gemist mag worden. Andrews op zijn breekbaarst: beetje echo op de zang (alsof hij in de badkamer staat te zingen) en op de achtergrond een subtiele begeleiding die slechts ondersteunend werkt. Een prachtig mooi, wederom klein gehouden liedje: hier kan ik geen genoeg van krijgen.

Jammer dat het album een voor mij wat misleidende valse start (met name track 2 en 3) opleverde. Voorlopig heb ik nog niet een echte klik met die nummers. Gelukkig trekt het op een gegeven moment geheel bij en kan ik toch nog tevreden zijn. Ik deel niet de hoogste score ooit voor deze band (integendeel) maar er valt genoeg moois te beleven om toch te spreken van een redelijk geslaagde EP.
Benieuwd wat een volledig album ons gaat opleveren en of er voor een bepaalde stijl gekozen gaat worden: gedurfd uptempo dat mij niet zo aanspreekt of toch de wat sombere kant (wat we natuurlijk al kennen).
3,5* voor nu is van mijn kant wat zuinigjes, maar wat niet is kan nog komen uiteraard want een halfje erbij hangt af van het feit of ik de mindere nummers op langere termijn toch weet te gaan waarderen.

Korte nummers op dit Troubles of the Brain met dan ook EP in de titel. En inderdaad, je kan zeggen: kort maar krachtig. Want weer maakt the Veils een sterk stuk(je) muziek, waarbij de nadruk op de omschrijving 'mooi' ligt.

Bloom vind ik een prachtige opener. Wat een 'droog en direct' lied is dit geworden, gedragen door een mooie akoestische gitaar en synthesizers samen. Don't Let the Same Bee Sting You Twice klinkt wel heel vrolijk voor the Veils. Maar ja, mogen ze ook eens. Het voortkabbelende in dit kleine poppy nummer vind ik leuk klinken. Wat dan volgt is een fantastisch nummer in de trend van het beste van Franz Ferdinand. Een verrassende sound dus voor the Veils, maar wat is The Stars Came Out Once the Lights Went Out een heerlijk nummer zeg!

En oh, wat is The Wishbone een mooie song. Op de basis van een fraaie drum en stevige bas, samen met een jankende gitaar gaat Finn Andrews weer ouderwets 'klagend' zingen: 'careful what you wish for'. Vervolgens wandelen we door Grey Lynn Park, het lijkt wel een mooi rustig R.E.M. nummer.
US Godless Teenagers is een 'klein' liedje met akoestische gitaar, mooi gezongen door Finn Andrews. Die zang maakt overigens wel dit nummer. Bonustrack Iodine and Iron ligt in diezelfde lijn als de voorganger. Het klinkt alleen iets donkerder. De EP eindigt met deze twee nummers low profile.

Alles bij elkaar is het alweer iets fraais, waar the Veils mee op de proppen komen. Iedere keer ben ik benieuwd als er wat nieuws uitkomt en iedere keer is het genieten geblazen, ook met deze Troubles of the Brain EP, die ik nog wat beter vind dan hun album hiervoor: Sun Gangs.

"Cure her of that.
Canst thou not minister to a mind diseased,
Pluck from the memory a rooted sorrow,
Raze out the written troubles of the brain
And with some sweet oblivious antidote
Cleanse the stuff'd bosom of that perilous stuff
Which weighs upon the heart?"

Zonder verdere uitleg refereert de titel van de Troubles of the Brain EP naar bovenstaande regels uit Shakespeare's Macbeth. De introverte Nieuw-Zeelander Finn Andrews met een immer bezwaard hart schetst op de liedjes van deze EP problemen van zijn brein en van de moderne tijd en met deze verwijzing lijkt hij impliciet uiting te willen geven aan een bepaald gevoel van wanhoop. Zijn de problemen van de moderne tijd te genezen en wie heeft het tegengif?

Het meest concrete voorbeeld vinden we in 'The Stars Came Out Once the Lights Went Out', wat ook het sterkste nummer is van deze EP. 'I'm caught between the pen and the page / Lost in the remains of the age / Daddy when you were young was it all this strange?', vraagt Andrews zich af tegen een simpele melodie en een kaal, voortstuwend ritme. Hij begint zijn grip op de hedendaagse wereld kwijt te raken en ergens heeft hij gelijk. In de regels 'I've got the doomsday app. on my iPhone screen / Honey, I've seen the truth and it's worth than it seemed' legt Finn de vinger precies op de gevoelige plek. De veelbelovende wereld van technische vooruitgang is in zijn ogen verwoorden tot het zoveelste speelgoedje van de consument, met onzinnige apps en devices met als voornaamste nut het aantonen van status.

Andrews voelt zich niet meer thuis in die wereld en om te vluchten uit die realiteit grijpt hij terug op ouderwetse kunst zoals Shakespeare. Muzikaal gezien kunnen we die vlucht vinden in een White Album-periode-Beatlesque nummer als 'Don't Let the Same Bee Sting You Twice' - het vergif van de 21e eeuw of de antidote waar Shakespeare over schreef? - een geluid dat vergeleken met de vorige albums van The Veils een stuk opgelatener klinkt. Die verandering was al ingezet met het vorige album Sun Gang en is nu alleen maar verder doorgezet. Een deel van de koerswijziging naar vrolijkere popmuziek is te wijten aan de productie van Bernard Butler, ex-gitarist van de britpopgroep Suede. Dat levert in de genoemde gevallen uitstekende popsongs op, maar een paar andere liedjes missen de diepgang die The Veils zo'n karakteristieke groep maakte. Voorbeelden zijn de ronduit overbodige bonustrack 'Iodine and Iron' en het muzikaal matige 'The Wishbone'.

In 'Us Godless Teenagers' beschrijft Andrews de doelloze generatie van de 21e eeuw. 'We've nowhere left to disappear / There's nowhere left to go around here / And so we hold each other dear'. Maar Finn heeft Finn het hier niet over de huidige tienergeneratie, maar over hun vaders, verbaasd ronddolend in een wereld die misschien niet meer de hunne is. Waarvan hij er qua leeftijd een van is. In dit licht lijkt het een wanhoopsdaad dat The Veils na negen jaar Rough Trade hebben verlaten en hun eigen label hebben opgericht, Pitch Beast Records. Niet meer gebonden aan oude afspraken, maar eigenlijk ook niet helemaal wetend wat ze nu moeten.

Die sfeer van richtingloosheid heeft een groot stempel gedrukt op de Troubles of the Brain EP. The Veils blijven hier zweven tussen eenvoudige popmuziek à la The Beatles, literaire diepgang geïnspireerd op Shakespeare en de dieptragische intensiteit van hun eigen Nux Vomica. Dat gevoel heeft Andrews in een paar songs goed weten uit te drukken, maar even zo vaak leverde het holle liedjes op. Het is nog maar de vraag waar dit stuurloze schip zal gaan stranden, maar dat deze EP een sleutelmoment is in de geschiedenis van The Veils, dat is wel duidelijk.

Origineel: Beautiful Freaks

Ik heb het vermoeden dat ik dit jaar weer een pak nieuwe muziek ga leren kennen. Na de beluistering van deze EP, staat vast dat de discografie van The Veils daarbij zal horen. 7 liedjes, zonder al te veel pretentie, gewoon erg mooi. Van aanstekelijke popliedjes tot ingetogen pareltjes, zo evolueert het plaatje ook. ‘Bloom’ is zo’n popliedje, maar niet het sterkste op de hele plaat, vind ik. Het blijft het minst hangen, wat opmerkelijk is, daar het de EP opent. Het klinkt misschien wat te standaard, al te vaak dat soort liedjes gehoord, dat kan er eventueel mee te maken hebben. Dan doet ‘Don’t Let The Same Bee Sting You Twice’ het wel wat beter. Finn Andrews heeft een aanstekelijke stem, vind ik, en dit nummer wordt dan ook nog eens voortgestuwd door een leuk drumritme.

Het volgende nummer is ‘The Stars Came Out Once The Lights Went Out’, en het is – jawel – wederom een aanstekelijk popliedje. Mijn excuses voor het veelvuldige gebruik van het woord ‘aanstekelijk’, maar dat is gewoon het meest treffende woord om dit soort liedjes te omschrijven. De solide basis wordt weer gelegd door bas en drums, en de stem van Andrews wordt daar mooi overheen gedrapeerd, samen met de dromerige gitaarklanken.

Maar dan wordt het pas echt goed. ‘The Wishbone’ begint niet als uptempo-nummer, maar wordt naarmate het nummer vordert wel wat lichter naar mijn mening. De vocalen (niet de klank, maar de frasering) doen me soms denken aan ‘Californication’ van Red Hot Chili Peppers (misschien een rare vergelijking van mij).

De drie laatste nummers (ik reken daar dan het bonusnummer ook bij) zijn ware pareltjes in mijn ogen, en doen me reikhalzend uitkijken naar ander werk van The Veils. Meer ingetogen, je hoort een heel andere band dan op de eerste drie nummers! ‘Grey Lynn Park’ doet erg nostalgisch aan ook, als je weet dat het desbetreffende park zich bevindt in Auckland, Nieuw-Zeeland.

‘Us Godless Teenagers’ zet de trend door; Andrews zingt wat ijler, wat bijdraagt tot de beklemmende sfeer. Het nummer gaat volgens mij over de verloren hedendaagse generatie, waarvan de leden niemand anders hebben dan elkaar. (“We’ve nowhere left to disappear; there’s nowhere left to go around here; and so we hold each other dear”).

Afsluiter ‘Iodine & Iron’ klinkt nog ijler, nog minimaler, nog soberder, nog eenvoudiger, nog mooier. Twee elementen van de Tabel van Mendelejev als titel van een song, is dat nog wel interessant? Ik weet het niet, maar het zou volgens mij kunnen aangeven dat de lyrics over verliefdheid gaan (wat volgens de wetenschap toch een chemische reactie is, vandaar). Als je de lyrics erbij neemt, dan merk je dat het onderwerp inderdaad verliefdheid is, maar het is een kille, koele, verbitterde, verloren verliefdheid. IJzer en jodium zijn dan ook niet de meest warme elementen, het zijn brokken verdriet.

En zo loopt deze EP op z’n eind, voor de mensen die de bonustrack in bezit hebben natuurlijk. Finn Andrews en de zijnen hebben mij helemaal overtuigd van het feit dat ik hun voorgaande albums moet gaan beluisteren, wat ik dan ook ga doen.

3,5 sterren

Verre van slechte EP, maar het ademt wel aan alle kanten "zoethoudertje, zoethoudertje, o! het echte werk komt nog!". In elk geval vind ik "Don't Let the Same Bee Sting You Twice" een behoorlijk sterk nummer waarop The Veils wat andere Britse inspiratiebronnen aanboren. Blazers erbij, sterk refrein en het sterk naar jaren 90-britpop neigende nummer mag zeker geslaagd heten.

De andere up-tempo nummers zijn wel aardig, het monotoon voortdendere "Bloom" had wel ergens een wending kunnen gebruiken, en vrij sterk, het wederom britpopperige "The Stars Came Out Once the Lights Went Out" (The Veils hebben toch geen tik van de emopop-molen gekregen door met lange titels aan te gaan zetten?).

Daarna zijn er nog wat ingetogenere liedjes, waar een prettig lo-fi-sausje overheen is gegooid (beetje fuzzy zang, geluid, etc.). "The Wishbone" is best sterk, "Grey Lynn Park" en "Us Godless Teenagers" (ondanks de mooie titel) zijn wat minder, maar wel in orde. Hetzelfde geldt uiteindelijk voor deze EP: gewoon goed in orde, maar heel bijzonder is het ook weer niet.