Er zijn weinig hiphopartiesten die het lang volhouden zonder hoorbare concessies te doen. Pharoahe Monch is één van de uitzonderingen op die regel. Met zijn groep Organized Konfusion bracht hij in de jaren negentig drie meer dan verdienstelijke albums uit - waarvan één op deze site zelfs de maximale waardering kreeg - en ook als soloartiest staat hij al ruim tien jaar stevig in zijn schoenen. Debuutplaat Internal Affairs (1999) kreeg vooral door de klassieke single Simon Says de nodige aandacht, maar ook opvolger Desire (2007) maakte indruk. Pharoahe liet op beide albums zien nog steeds een uiterst soepele rapper te zijn, die bovendien ook nog eens met intelligente, niet al te geconstrueerde teksten op de proppen kan komen. Op W.A.R. is dat eigenlijk niet anders.
Onvermijdelijk valt er ook bij dit derde album het nodige op een aantal losse tracks aan te merken, maar over het geheel genomen is dit een verrassend sterke en consistente release. Want Pharoahe presteert iets bijzonder knaps: zelfs tijdens de zoetsappige momenten verliest hij zich niet in goedkope efficiëntie, terwijl hij aan de andere kant ook nergens krampachtig aan zijn undergroundimago vasthoudt. Hij doet gewoon wat hij kan: rappen tot hij erbij neervalt en tegelijk een warm, soulvol gevoel op zijn publiek overbrengen.
Alhoewel: W.A.R. heeft met name in het begin een onheilspellender karakter dan we van Pharoahe gewend zijn. Niet voor niets staat de titel van het album voor We Are Renegades, en is er op de cover een duister gasmasker afgebeeld. Maar ook als de inhoud onwennig zwaar lijkt te worden, sleept Pharoahe je moeiteloos mee. Neem het indringende nummer Evolve (een Exile-productie), waar Pharoahe zijn talent als tekstschrijver en flowvirtuoos moeiteloos demonstreert. Eigenlijk is dit in een recensie amper te beschrijven, maar wellicht geeft het volgende citaat een goede indruk van zijn rijmcapaciteiten: “The anomaly your momma nominated me phenomenal//I dominated without a 6-pack abdominal//You could get 19 put through that like Amadou//So what I’ma do is seprate the fasle from the truest.”
Met een rapper die zulke teksten continu en zonder adempauze voorschotelt, kan het eigenlijk niet mis gaan. Soms krijgt Pharoahe een rustige, bijna serene beat voor zijn kiezen, andere keren voert een klassieke hiphopbeat weer de boventoon, maar altijd weet hij het nummer met doordachte inhoud en fijne flows eigenhandig te dragen. Het nadelige gevolg daarvan is dat veel gastartiesten enigszins wegvallen: het geschreeuw van Immortal Technique is wat irritant, Phonte komt niet verder dan een paar suffe, voorspelbare rijmpjes en de raps van Jean Grae verbleken zelfs nogal naast die van Pharoahe Monch.
Het onderstreept dat we hier met een grote rapper te maken hebben. Al bijna twintig jaar in de scene en nog steeds relevant: weinig mensen kunnen het Pharoahe Monch nadoen. W.A.R. is een prettig geproduceerd, strak album, dat misschien niet overal even overtuigend is, maar waar Pharoahe wel allerlei verschillende sferen bereikt - meestal bloedserieus, af en toe luchtig, en bovenal altijd passievol. Supersingle Clap (One Day) is wellicht het beste voorbeeld van Pharoahes kwaliteiten, met lines als: “We went from niggers to porch monkeys, to negros, to blacks, back to niggas again, yet niggas is still hungry//Abolish the N-word: the plan so corny, while home land security cams are all on me.” Als W.A.R. om wat voor reden dan ook de jaarlijst niet haalt, moet die track in elk geval bij elk hiphopjaaroverzicht voorbijkomen.
Hiphopleeft - Pharoahe Monch - W.A.R.