De Kift - Brik (2011)

Kift verlaat de krankzinnige stad.
Gevlucht over de landweg.
Rauwe geluiden voor landelijke sfeerbeelden.
Slide gitaar doet zijn intrede.
Americana elementen in het spel.
Zelfs oude blues is hoorbaar.
Beetje als de westerse Rowwen Heze.
Gedurfde andere aanpak.
Opzwepende klanken maken het geheel vrolijker.
Een vernieuwde Kift?
Nee, een verrijking van het geluid.
Hierdoor is de rol van de verhaallijnen meer naar de achtergrond verdwenen.
Je hebt door de muzikale aanpak al een ruimtelijke invulling.
Vanuit de plattelandswals naar de Caribische tango.
Het lijkt alsof ze de rust opgezocht hebben.
Schijn bedriegt.
Hoe verder het album vordert, hoe meer de koortsige kenmerkende sound weder keert.
Toch is het een gepolijster geheel.
Zonder dat het glad of gekunsteld klinkt.
Toegankelijker is het zeker.
Ideaal album om in te stappen.
De Kift is definitief volwassen geworden.
Al blijft het avontuurlijke sprookjesachtige aanwezig.

Met Brik zijn we aanbeland bij de 10e studio-plaat van De Kift met de Duitse versie van Krankenhaus mee gerekent. Met een selecte fanbase in Nederland en met wat bewonderaars in het buitenland is De Kift één van de meest onderschatte bands die er bestaan.
De Kift heeft ondertussen een sterk repetoir op hun naam staan en ook met Brik zet het weer een sterk staaltje vakmanschap voor ons klaar. Met scherpe teksten en bijzondere muziek zorgt de band voor een speciaal sfeertje en bevredigen zij ons met hun prachtige muziek.

Na de voorgaande, aparte platen zet De Kift een verrassende lijn in. Vrij toegankelijke muziek naar Kift begrippen en dat werkt nou niet bepaald nadelig, integendeel, dit album zorgt ervoor dat men hier op Mu.Me hun leert kennen en wellicht word de fanbase nog wel uitgebreid. Het album is zeker een bijzonder werkje in het repetoir van De Kift en als het album begint worden we gelijk mee genomen in de reis van De Kift over de wegen van hun land.

Drie Wegen zet in en meteen is te horen dat dit toegankelijker is dan de andere nummers van de band. Toch valt het typische Kiftgevoel gelijk weer op.

De as valt weg

Een schijnbare tekst over wegen, maar nee, als je De Kift langer kent voel je de dubbele tekst meteen. De humorvolle teksten vol dubbele betekenissen en de poëtische benamingen. De voortstuwende muziek met de verhalende tekst geeft ons een sterk nummer, wat zeker hoog in de toplijst van Kift nummers staat. En zo gaat de reis over in Noorderzon. Toegankelijk, er is zelfs een poppy sound. Trommelende drums en dragende gitaren met bas zorgen voor een kloppend geheel samen met de rustige zang. Het land van de Noorderzon..

Giele Blommen is een eenzaam duet, krachtig maar koel en rustig. Scherpe teksten vol humor.

Ze sprak mij aan, en zei:
Vind u mijn bloemen mooi?
Nee, zei ik.
Ik houd van rozen..

En zo worden we ingeleid tot de mooie, eenzame vrouw genaamd Berenice.
Het beste nummer van dit album, een sterk rocknummer durf ik dit zelfs te noemen. Het lijkt zelfs op Arcade Fire Fijne zang met erg mooie muziek.

Als u haar tegenkomt,
En langs een afgelegen straathoek sluipen ziet,
Spuug dan geen vuiligheid of vloek
In het gezicht van deze vrouw
Die godin Honger in de winterkou
Gedwongen heeft haar rokken op te tillen.
Want zij is mijn kostbaarste bezit,
Mijn parel, mijn juweel, mijn hertogin, vorstin,
Die mij gewiegd heeft in haar vorstelijke schoot
En die met beide handen heeft verwarmd mijn hart.

2 alinea's gevuld met kostbare teksten, prachtig is Berenice.
De prostituee Berenice is een mooie herinnering..

En zo gaat de roadtrip verder. Verder door de herinneringen, door over de wegen..

Nu moet ik gaan: de bloemen sterven,
en het donkert al.
Als ik jou weer ontmoeten zal,
zal ik mijn naam in jouw huid kerven.

Dan zal ik zingen van een zwarte dag
en van de schaduw die wij moesten delen,
en van de vloek die sprong in onze kelen,
en van het mes dat in jouw handen lag.

Dit zijn 2 alinea's die mij bij bleven bij Het Land. Zo sterk, zo ook de rest van dat nummer.
De muziek is perfect en voortbouwend, maar de tekst is pure poëzie.

Americana, folk en Pogues achtige muziek mengen zich met elkaar tot een fantastisch geheel op dit album. Krachtige en oprechte muziek met een nóg krachtigere en oprechtere stem. Zo beweegt de reis zich voort tot nog een hoogtepunt.

Claxon is de Faith van Brik, de gitaar melodie lijkt enorm op Faith alleen dan een rustige zwoel, Admiraal B. is er weer bij en de samenzang is weer van hoogniveau. Een sterk nummer en alweer een hoogtepunt.

Een duet en Filet de Perche volgen nog. Tekstueel 2 van de sterkste nummers van dit album. Ik zou zeggen, ga naar bandcamp en zet dit album op en daar kan je ook nog eens gelijk de lyrics zien.

Brik vormt de afsluiting van het sterkste album van 2011.
De meest onderschatte band van Nederland.
Tekstueel mijn favoriete band en de muziek is altijd goed.
Verrassend is dit album, toegankelijk maar net zo goed als de rest.
Het meet zich zeker met Vlaskoorts en Hoofdkaas, hun meest gerenomeerde albums.
Nu is het nog wachten tot De Kift eindelijk gewaardeert gaat worden in iig. Nederland.
Een muzikale trip door de eenzaamheid en gedachtenstromen, Brik is af...

De Kift is een excentrieke Nederlandse band die ik leerde kennen dankzij het nummer ‘Hoofdkaas’, van de gelijknamige plaat. Dit nummer beviel mij meteen uitstekend, en zette me aan tot het beluisteren van ‘Vlaskoorts’, een fraaie, eigenzinnige plaat die slechts moeilijk te doorgronden valt. Dan is de nieuwe plaat van De Kift toch wat toegankelijker; prettig aanstekelijk zelfs!

Zo valt ‘Drie Wegen’ meteen met de deur in huis. Springerig gitaartje, de spreker (ik vind hem eerder een spreker dan een zanger, wat niet erg is, want zo komt ie enorm overtuigend over) die in mysterieuze, halfpoëtische zinnen het verhaal doet van de keuzes waarvoor men staat in het leven. Kiezen we de asfaltweg, de klinkerweg of de landweg? Erg aanstekelijk nummer, met een niet meteen duidelijke boodschap, het lijkt het handelsmerk te zijn van De Kift op deze plaat.

Want ook het volgende nummer klinkt erg leuk en toegankelijk, behalve op tekstueel vlak dan. Voor het overige wel wat minder goed dan die opener, maar dat wordt weer goed gemaakt door ‘Melk en Hooi’, dat daarop volgt. De tekst is markant, af en toe ook grappig op een serieuze manier (“Chauffeur, u hebt een goed karakter. U hebt een auto, maar u weet niet waar u naar toe zult gaan. Wij staan er slechter voor. Wij hebben geen auto, maar we weten wel waar we naar toe moeten. U de benzine, wij de ideeën! Laten we gaan.”).

“The land of milk and honey”, zoals de zegswijze gaat, wordt bij De Kift dus het land van melk en honing. Subtiel verschil. ‘Admiraal B’ is het volgende nummer, en wordt voortgestuwd door een stekelig ritme en dreigende blazers. Het muzikale aspect doet me vaagweg denken aan de titeltrack van de Amerikaanse serie Dexter, over een seriemoordenaar die bij de politie werkt als bloedanalist. Als je dat in je achterhoofd houdt, en de tekst erbij neemt, blijkt dat die gedachtegang nog hout snijdt ook! “Vliegen met messen als veren”…

‘Giele Blommen’ is een rustpuntje, dat begint met een korte rinkelprelude (verwijzing naar het vorige nummer, meesterlijk!), en vervolgens een vrouwenstem die een (voor mij althans) slechts gedeeltelijk te begrijpen verhaal vertelt in het Fries (ik denk toch dat het Fries is, mooie taal overigens). Het tussenstukje op viool is trouwens ook wonderschoon. Daarna begint Ferry Heijne zijn versie te vertellen. Twee versies van hetzelfde verhaal, oftewel hoe verschillende interpretaties van dezelfde gebeurtenis voor misverstanden kunnen zorgen.

Dan het nummer dat ik reeds eerder had gehoord. ‘Berenice’. Enkel op de titel afgaand dacht ik dat het woord stond voor “enorm leuk” of iets dergelijks, maar als ik de tekst erbij neem, lijkt het een middeleeuwse deerne, die leeft in de moderne tijd. De tekst is echt enorm sterk hier, vind ik. Muzikaal is het niet het beste nummer op de plaat, maar wel zeer degelijk, licht opzwepend. Dit stukje tekst wil ik u niet onthouden:

“Als u haar tegenkomt,
En langs een afgelegen straathoek sluipen ziet,
Spuug dan geen vuiligheid of vloek
In het gezicht van deze vrouw
Die godin Honger in de winterkou
Gedwongen heeft haar rokken op te tillen.”

‘Het Land’ begint met een heerlijk rustig ritme, wat een groot contrast oproept met het vorige nummer. Het is het soort ritme waarvan je uit pure relaxedheid mee gaat neuriën. Het volgende nummer is ‘Carburateur’. Het begint met een vreemde intro, doet een beetje aan Tom Waits denken. De strijkers en blazers worden prachtig bij elkaar samengevoegd, waarna Heijne weer één van die opmerkelijke teksten begint te declameren. In zijn stem hoor je perfect de sfeer die bij de woorden past die hij uitspreekt. Getergd, licht ironisch. Zwaarmoedig nummer toch wel.

In ‘Luchtgeest’ klinkt het alvast een stuk zonniger. Al wordt dat wel verwoordt in termen die met regen te maken hebben. De muziek klinkt in ieder geval wat minder somber dan op voorgaande nummers, er worden ook wat Franse woordjes gezongen. Jawel, gezongen, want nu is het een keer eens niet declameren wat de klok slaat. Erg mooi, dat contrast tussen regen en zon dat hier geschept wordt. De muzikale ondersteuning doet denken aan een exotisch toeristenoord; de tekst aan ondergelopen, Franse steegjes naast de Seine.

‘Woestijnnachten’ opent dan weer wel conform de titel, met een oosters riedeltje. Op tekstueel vlak is dit gewoon een bijzonder fraaie beschrijving van een vrouwengezicht. Ik verbaas me er telkens weer over wat men allemaal kan zien in één gezicht. De vers over haar tanden, bijvoorbeeld:

“Haar tanden waren minaretten in Turkse
Sterrenacht, golven overspoelden haar wangen
Waarachter in diepe duisternis piramides
Wachtten op voorbijschuivende kamelen.”

Geweldig nummer, zeg! De strijkers spelen ook weer een prominente rol, en wat mag ik die instrumenten toch graag horen in combinatie met dit soort eigenzinnigheid. ‘Kweade Tongen’ brengt de Friese taal weer naar de voorgrond. De manier waarop het nummer wordt ingeleid, doet me wederom denken aan Tom Waits. En ook aan sommige jazzplaten die ik al beluisterd heb. De zang klinkt prachtig, en enorm meeslepend gecombineerd met de muziek, maar ik begrijp er weer af en toe maar een half woord van. Wat ik eruit kan opmaken, is dat de vrouw in kwestie zich erom kan verkneukelen dat haar geliefde (of ex-geliefde?) haar overal zoekt, en dat dit een moeilijke tocht is, vol obstakels. Ik zeg maar wat, er zal ongetwijfeld niets van kloppen..

‘Claxon’ wordt weer ingezet met blazers, en daar is Ferry Heijne weer, en daar is ‘Admiraal B’ weer! De link wordt gelegd met dat nummer: “Nu kan ik vliegen met messen als veren. Hoor maar, ik rinkel, ik rinkel!”. Dat is niet de enkele link die gelegd wordt, ook ‘Melk en Hooi’ wordt herdacht: Monteurs sjokten op blote voeten door de straten met hun steeksleutels en dotten poetskatoen… We werden ingehaald en gesneden door woeste chauffeurs, grijnzend achter hun stuurwiel.”

‘Herfst en Tuberoazen’ is, net als ‘Giele Blommen’ een nummer dat een vers in het Fries combineert met een vers in het Algemeen Nederlands. Het is een toost op de neergang en de eenzaamheid. Op de bitterheid van het leven. Het nummer wordt begeleidt door donkere strijkers en een relaxed gitaartje.

‘Filet de Perche’ begint rustig, maar breekt dan helemaal open als een soort van knotsgekke kermissong. “Op het podium speelde een uitzinnig orkest”, zegt Heijne. Heeft hij het nu over z’n eigen band, die inderdaad het beste van zichzelf geeft? Je zou door daarover na te denken bijna vergeten naar de uitstekende tekst te luisteren, die jammer genoeg een beetje wordt overschaduwd door het naar aandacht schreeuwend refrein. Lijkt me een leuk restaurant, waarover het hier gaat. Het nummer eindigt zoals het begonnen was; rustig en nostalgisch aandoend. Een lichtgevende herinnering uit een schimmig verleden..

De titelsong mag deze plaat afsluiten, en doet dat op gepaste wijze. Admiraal B wordt, hoewel zijn naam niet uitdrukkelijk genoemd wordt, nog één keer opgevoerd, eens de heerser over een brik, nu gerokt, met zwarte ogen en een dolkvormige baard. In de laatste vers van deze plaat wordt het bestaan van Admiraal B dan ontkend, met als belangrijkste motivatie dat mensen liegen. De laatste regels zijn misschien wel het mooist van allemaal:

“Wel is er die afgebladderde veranda,
Is er het gietijzeren hek met daarachter de weg…
IJs drijft in het schaaltje, aan het naburige tafeltje zit iemand
Met bloeddoorlopen stierenogen,
En er waart angst rond, angst…"

In vijf regels vat Heijne de plaat eigenlijk zo goed als perfect samen; het maakt niet uit welke weg je kiest, angst en onzekerheid zal altijd je deel zijn, en om jezelf sterk te houden, klamp je je amechtig vast aan vage herinneringen. Lichtgevende herinneringen uit een schimmig verleden..

En zo heb ik weer een stuk geschreven dat veel langer is uitgevallen dan mijn oorspronkelijke bedoeling was. Maar dit is dan ook een plaat waar heel wat over te zeggen valt, en geloof me, ik had nog heel wat meer kunnen bespreken. Doch ik heb er de (voor mij, althans) meest boeiende stukken uitgehaald en proberen op mijn eigen manier die zo goed mogelijk te interpreteren. Ik zal de bal ongetwijfeld enkele keren misgeslagen hebben, maar dat vind ik op zich niet zo erg; het was mijn bedoeling om een mening te formuleren over deze plaat, waar ik iets aan heb, en hopelijk ook anderen iets aan hebben. Voor de rest is het bij deze band sowieso gissen naar hun beweegredenen, vermoed ik..

4,5 sterren