Beastie Boys - Ill Communication (1994)

Waar het trio zo’n dertig jaar geleden als punkband begon, staan de Beastie Boys sinds jaar en dag te boek als één van de grootste hiphopformaties die de wereld ooit heeft gekend. En die de wereld nog steeds kent, want onlangs is het achtste studioalbum Hot Sauce Committee Part Two verschenen, liefst vijfentwintig jaar na het debuutalbum Licensed to Ill: een tijdspanne die hen tot één van de langst actieve artiesten in de hiphopwereld maakt. Ergens tussen die twee genoemde platen in verscheen Ill Communication, een album dat door velen als de hoogste piek van dit blanke hiphopgezelschap wordt gezien.

Na het grootse succes van het weliswaar baanbrekende maar kwalitatief niet bijster hoogstaande debuutalbum, brachten de Beastie Boys achtereenvolgend Paul’s Boutique (1989), Check Yo Head (1992) en Ill Communication (1994) uit. Laatstgenoemde plaat kan worden gezien als de gulden middenweg van al zijn voorgangers: zowel de rock van Licensed to Ill, de experimentele en warme sound van Paul’s Boutique als de rauwe en compromisloze hiphop van Check Yo Head zijn op het door het trio zelf ingespeelde Ill Communication terug te horen.

Het album gaat met ongekende energie van start. Nummers als Sure Shot, B-Boys Makin’ with the Freak Freak en Root Down kennen een groot headbanggehalte, gecombineerd met briljante samples. Subtiliteit lijkt doodzonde nummer 1 bij het aanhoren van de snoeiharde snares, kicks en raps. De grootste energiepiek is zonder twijfel het legendarische Sabotage. Met slechts twintig seconden kent het nummer misschien wel de snelste climax uit de muziekgeschiedenis. Een gitaarrifje bouwt de spanning op, de sporadische drums onthullen iets van wat komen gaat en een tweede elektrische gitaar gecombineerd met het door Mike D uitgeschreeuwde “I can´t stand it” maken vooral de start van Sabotage tot een unieke luisterervaring.

Pas bij de samenwerking met Q-Tip op Get It Together is er op Ill Communication enige vorm van temporisering te bespeuren. Hoewel de bas nog steeds erg zwaar is, ligt de nadruk voor het eerst op de raps van de MC’s die elkaar speels afwisselen, waarbij Q-Tip met zijn laidback stemgeluid de show steelt. Die temporisering zet door met één van de vele instrumentale tracks die het album rijk is. Het betreffende Sabrosa geldt als sterke brug naar de volgende track, zoals alle instrumentale nummers de bonte verzameling van genres en stijlen aan elkaar weten te lijmen. Tibetaans Boeddhistisch gezang, snoeiharde punk en lome funk zijn zo maar even drie van de vele extremen die de tweede helft van Ill Communication kenmerken. Diversiteit neemt het op de tweede helft dan ook over van energiek als kernomschrijving.

Hoewel het gepassioneerde geschreeuw en gespuug van MCA, Ad-Rock en met name Mike D meer dienen ter ondersteuning van de instrumentaties dan andersom, proberen de heren tijdens dit muzikale spektakel zo af en toe ook nog een boodschap mee te geven. Zo krijgen we op Bodhisattva Vow wat mee van de spirituele ontwikkeling die de mannen doormaken en ook op The Scoop is te horen dat de jongens volwassen zijn geworden en geduld hoog in het vaandel hebben staan. Nochtans staat de kwaliteit van de teksten in schril contrast met die van de muziek. En dat is eigenlijk maar goed ook, aangezien de muziek veel te interessant is om je op de teksten te willen focussen.

Zo is op Ill Communication eigenlijk alles te horen wat de Beastie Boys zo uniek maakt. Veelzijdig, inventief, creatief, subtiel, bombastisch, gestoord: het zijn allemaal adjectieven die je te binnen schieten als dit plaatje door de boxen knalt. Ill Communication is het resultaat van de inspanning van drie rasartiesten met een freepass om te doen wat ze willen. En daarmee is het een must voor niet alleen alle hiphopheads maar voor muziekliefhebbers in het algemeen.

Reeds verschenen op Hiphopleeft.nl

Album, die een beetje dezelfde indeling heeft als hun opvolger 'Hello nasty' uit 1998, 20 á 22 nummers die gemiddeld slechts drie minuten duren. Wel even goed ongeveer. 'Sure shot' is een goede opener, en drie opeenvolgende nummers vormen het hoogtepunt van deze cd. Het zijn 'Root down', met de 'Funky shit'-kreet die in 1997 door The Prodigy gesampled zou worden, 'Sabotage', een geweldig nummer dat ik meer ervaar als een rockplaat en 'Get it together', waaraan Q-Tip als gastartiest een zeer goede bijdrage levert.
Ook 'Flute loop', 'Hearts attack man' en 'Shambala' vind ik betere tracks van dit album.
4 sterren!

Alleeh, een aanvulling op mijn wel erg korte vorig oordeel. Iets meer diepgang nu?

Zelden, nee nog nooit zo'n gevarieerd rap-album onder de naald gelegd. Wat heet rap. Veel dikke funky grooves met contra bas geluiden en wah-gitaren acterend in de voorste linie. Maar ook Tibetaanse mediterende monniken , film-tune-achtige-substanties , needle ge-scratch en worn-wax-loops, en (ook mooi) Jimmy Smith himself wordt zelfs uit de spreekwoordelijke kast (inmiddels (zeer helaas) kist) getrokken. Zelfs de fijne Franse taal -Aló? Aaaaló?!?- wordt niet geschuwd in een der vele afwisselende intro-talks. Aangevuld met enkele gruizige punk songs. En uiteraard de afwisseling van de rap(kwa)jongens, schreeuwerig in de juiste dosering en mooi gevarieerd door de effecten hierop. Een geraffineerd geheel, dikwijls in een ietwat rommelig jasje gestoken hetgeen (voor mij) de duurzaamheid tot in de eeuwen der eeuwen garandeert.
Zelfs de clip van Sabotage zou heden ten dagen nog steeds aanspreken. 25 jaar oud bijna, en nog steeds niet ingehaald. Beastieër werd het niet meer. En wordt het ook nooit meer.

Smaken verschillen, maar waar vraag je hier die zesde ster aan?