Tangerine Dream - Stratosfear (1976)

Op het moment toen Stratosfear uitkwam van Tangerine Dream waren bepaalde fans van het eersre uur er niet blij mee. Ze vonden de herkenbare instrumenten maar niets en verlangde terug naar de aftastende periode van de band. Desalniettemin maakte Tangerine Dream met dit album een hele stap vooruit, wat binnen hun Virgin Years hun handelsmerk zou worden.

Stratosfear houdt het midden tussen de strikt kosmische muziek tot de door sequencer geïnspireerde muziekstroming. Het album Stratosfear is voor mij een kosmisch album met herkenbare instrumenten. Zo is het geluid van de volgende instrumenten niet vervormd: gitaar, piano en mondharmonica. Daarentegen zorgt de elektronica voor het mysterieuze geluid.

Tot zover de techniek. Het album Stratosfear mag er zeker wezen. Het bevat melodieuze delen die verrassend overgaan in kosmische zoektochten. De herkenbare muziekinstrumenten zijn mijns inziens daarbij niet storend, ze vullen juist de gecreëerde sfeer prima aan. Zo laat de mondharmonica op de track 3 A.M. At the Border of the Marsh From Okefenokee goed horen dat het erg vroeg in de morgen is. Het jammere van het album Stratosfear is echter wel dat het weinig dynamisch is opgenomen en daardoor voor mij net geen topalbum is. Hierbij heb ik wel rekening gehouden wat in 1976 op opname gebied kon.

Goede TD-plaat, waarmee de band hun horizon wilde verbreden door een wat toegankelijker sound neer te zetten. Maar ook op experimenteel vlak valt er nog genoeg te beleven.
Het titelnummer mag wel de geschiedenisboekjes in als het eerste TD-nummer die dankzij de melodielijn écht blijft hangen. Vóór Stratosfear was de muziek veel abstracter en pittiger van aard.
Over het algemeen is dit gewoon een lekkere plaat, die ondanks zijn 'leeftijd', nog niets aan kracht heeft ingeboet.
Een afwisselende plaat met op z'n tijd dynamische en krachtige stukken, maar ook af en toe heerlijke psychedelische en minimalistische momenten. Toppers blijven voor mij het titelnummer en het geniale "Invisible Limits".

Ik ben eigenlijk nog steeds niet uitgeluisterd op de abstracte en "ritme-loze" stukken van Zeit en Atem, dus wanneer ik drumcomputers en ritmeboxen bij Tangerine Dream hoor ben ik altijd bang dat de etherische sfeer een beetje zoek raakt. Toch heb ik daar bij dit album geen last van, zelfs niet bij het titelnummer dat toch het meest "direct" is qua melodieuze opbouw, want daarvoor zijn de thema's, de aparte "stemmen" van de instrumenten en de algemene soundscape gewoon te sterk, zowel bij dat titelnummer als op de plaat als geheel. Sowieso zijn hier geen zwakke broeders te bekennen wat mij betreft, hoewel ik de eerste kant wat sterker vind als geheel, met het prachtige klavecimbel en de mellotron op The big sleep in search of Hades als hoogtepunt. (Sowieso kun je mij al bijna wegdragen wanneer er een mellotron is te horen, en dan zit ik natuurlijk goed bij deze band.)
        Gekocht in de geremasterde 2018-versie, met als bonustracks de 34 minuten lange soundtrack van de filmopnames van het concert dat de band in oktober 1975 in de kathedraal van Coventry gaf, gevolgd door de single-edits van de eerste twee nummers van het album voor een promotiesingle uit 1976. Uiteraard is dat eerste nummer (op zichzelf al praktisch een volwaardig album) het interessantst, met eerst een broze mellotron en vogelgeluiden, later echte en elektronische percussie, een benauwend 2001-koor en geluidsgolven die mij serieus de tuin in deden lopen om te kijken of er misschien straaljagers over kwamen vliegen. Wie de In search of Hades-box uit 2019 echter al heeft zal de nummers daar al kunnen vinden.
        Overigens, Gerards Dream vindt het geluid van deze jaren-70-opname nogal matig; ik durf niet te zeggen of deze remaster en/of de bonustracks een hernieuwde aanschaf waard zijn, maar hij is gedaan is door Ben Wiseman die ook de voorgaande drie albums onder handen heeft genomen – misschien dat dat voldoende indicatie voor de geluidskwaliteit hiervan geeft.