Ayreon - Actual Fantasy (1996)

Dit album maakt op mij vaak de indruk wat meer gitaar-georiënteerd te zijn, maar bij nadere beluistering zitten er toch ook veel keyboards in – misschien dat het overheersende rood in het artwork me steeds de indruk van directheid en rauwheid geeft, en hoe dan bevat Actual fantasy toch wel diverse sterke en harde gitaarpartijen, zoals in Abbey of Synn en Computer eyes. Het lijkt daarnaast ook iets simpeler dan ander werk van Ayreon te zijn, met iets eenvoudiger songstructuren, minder breaks en langere instrumentale outro's die niet altijd wat toevoegen (The stranger from within, Farside of the world, Forevermore). En persoonlijk vind ik zoveel Edward Reekers gedurende één en hetzelfde album wat veel van het goede, maar dat ligt natuurlijk aan mij, want met zijn stem is verder niets mis. Al met al een degelijk album dat ik toch niet op het niveau van de beste en meer gevarieerde Ayreon-platen vind staan; misschien sluit ik me wel aan bij de mening van Edwynn (23-10-2013) die het "wel verfrissend tussen al dat bombastische geweld van de rest van het oeuvre" vindt, maar dan met de vermelding dat die bombast Ayreon voor mij toch ook wel zo leuk maakt.
        Als ik zo de oude versie op de DVD beluister (en bekijk, met z'n mooie animaties en meegeleverde teksten) klinkt die toch ook lang niet slecht, en die synthetische drums zijn niet eens zo beroerd, maar de echte van Ed Warby zijn toch te prefereren. Verder alles weer fraai afgewerkt qua DVD en qua boekje, zoals we van Lucassen gewend zijn.

Na een kleine week regelmatig naar Actual Fantasy geluisterd te hebben, moet ik helaas toch concluderen dat dit album minder beklijft dan The Final Experiment. Actual Fantasy is zweveriger, niet zo groots opgezet als diens voorganger en de muziek lijkt zich regelmatig te verliezen. Er is geen blik aan gastzangers opengetrokken, waardoor het dynamische aspect een stuk minder is. Actual Fantasy begint wel leuk met de hele introductie waarbij je toegezongen wordt om te zitten, relaxen etc om een fantasywereld binnen te gaan (ben zelf uiteraard ook groot fan van het genre). De eerste songs zijn best leuk, al blijft het vuurwerk uit. De laatste nummers stellen wel echt weinig voor. Back On Planet Earth en Forevermore kun je aanvoelen als een lange outro. Het is niet slecht wat Lucassen hier laat horen, maar ik voel ook geen enkele noodzaak om dit album vaker op te zetten. Overigens heb ik de revisited uitgave beluisterd.

Tussenstand:
1. Ayreon - The Final Experiment
2. Ayreon - Actual Fantasy

Ja, het voelt allemaal toch net aan als wat minder. Actual Fantasy heeft dan met de revised versie wel een sound gekregen die meer 'Ayreon' aanvoelt dan de eerste versie, maar er mist toch een rode draad en bovenal spectaculaire gastzang. Edward Reekers is hier wel fantastisch en niet in de laatste plaats verantwoordelijk voor hoe graag ik Abbey of Synn en Computer Eyes alsnog draai, maar het voelt na het grandoze The Final Experiment gewoon allemaal wat 'licht' aan. Niet slecht, want de kwaliteit is echt wel aanwezig, maar minder urgent en aansprekend. Desalniettemin zet ik het album af en toe aan en vermaak ik me er dan best mee. Meer ook niet.

Tussenstand:
1. Ayreon - The Final Experiment
2. Ayreon - Actual Fantasy

In vergelijking met het debuut vind ik de nummers op Actual Fantasy gemiddeld genomen sterker en voelt het album coherenter aan dan zijn voorganger. Toch mist een absolute kraker zoals Sail Away To Avalon. Dit keer wordt geen enorm blik met gastzangers opengetrokken, maar Okkie Huijsdens, Robert Soeterboek en vooral Edward Reekers geven een prima invulling aan de nummers.

Ik heb zowel de 1996-versie als de revisited-versie uitgebreid geluisterd en ik moet zeggen dat ik toch een voorkeur hou voor de eerste versie, die misschien wat gedateerder klinkt. Op revisited wordt de muziek door het toegenomen bombast soms wel erg platgeslagen.

1. Actual Fantasy
2. The Final Experiment

Ayreon is het meesterwerk van de Nederlandse multi-instrumentalist en visionair Arjen Anthony Lucassen. Bekend om zijn ingenieuze fusie van progressieve metal, rockopera en symfonische elementen, heeft Ayreon een unieke plaats veroverd in de muziekwereld. Lucassen neemt zijn luisteraars mee op spectaculaire reizen door tijd en ruimte, met complexe verhaallijnen en epische muzikale structuren die ongeëvenaard zijn in hun diepgang en creativiteit.

Actual Fantasy, het tweede studioalbum van Ayreon, biedt een muzikale ervaring die zowel fascinerend als inspirerend is. Dit album, uitgebracht in 1996, is doordrenkt van thematische diepgang en muzikale complexiteit. Elk nummer nodigt de luisteraar uit om op een unieke reis door diverse verbeeldingswerelden te gaan.

Het titelnummer Actual Fantasy opent het album met een verkenning van de grenzen tussen realiteit en fantasie. De muziek is een dromerige en epische combinatie van gelaagde synthesizers, melodieuze gitaarpartijen en meeslepende ritmes. De sonische reis door deze verbeeldingswereld zet aan tot nadenken over de dunne scheidslijn tussen werkelijkheid en illusie.

Geïnspireerd door Umberto Eco's De Naam van de Roos, neemt Abbey of Synn ons mee naar een middeleeuws klooster waar duistere en mysterieuze gebeurtenissen plaatsvinden. Met rijke muzikale lagen en een klassieke orkestratie creëert dit nummer een betoverende en mysterieuze sfeer. De diepe, melodieuze gitaarpartijen en intrigerende teksten brengen het verhaal tot leven en slepen de luisteraar mee in een wereld vol mysterie en intellectuele zoektocht.

The Stranger from Within vertelt het ontroerende verhaal van een meisje in coma, bezocht door een vreemdeling die haar vertelt dat ze zichzelf kan genezen. De sfeer is zowel mysterieus als hoopvol. Sterke melodieën, warme vocalen en meeslepende gitaarsolo's gecombineerd met synthesizerpartijen creëren een dromerige en introspectieve ambiance die perfect past bij het verhalende en fantasierijke thema.

Met Computer Eyes betreedt Ayreon een futuristische wereld gedomineerd door technologie. Het nummer verkent thema's van vervreemding en isolatie die hierdoor ontstaan. De sfeer is intens en introspectief. Krachtige gitaarriffs en synthesizerklanken wekken een gevoel van beklemming en mysterie op, wat bijdraagt aan de donkere en futuristische ambiance. De diepgaande teksten en rijke muzikale arrangementen maken dit nummer tot een intrigerende reis door een technologisch beheerste wereld.

Beyond the Last Horizon is een episch verhaal over het verkennen van onbekende werelden en het zoeken naar betekenis voorbij de grenzen van het bekende. De sfeer is groots en meeslepend, met complexe muzikale structuren en een dynamische mix van instrumenten. Krachtige gitaarpartijen, synthesizers en sterke vocalen dragen bij aan de meeslepende sfeer die perfect past bij het avontuurlijke thema. Het nummer roept beelden op van epische reizen en onbekende bestemmingen, en behandelt thema's van avontuur en ontdekking.

Farside of the World verhaalt over een mysterieuze en donkere reis. De songtekst beschrijft een zwarte schaduw en een eenzame ruiter die de weg leidt. Dit nummer combineert krachtige gitaarriffs en synthesizers om een intense en meeslepende muzikale ervaring te creëren. De spanning en het mysterie in de muziek passen perfect bij het avontuurlijke en enigszins dreigende thema.

Back on Planet Earth vertelt het verhaal van iemand die terugkeert naar de realiteit na een periode van escapisme of mentale afwezigheid. Het nummer verkent thema's van vervreemding, herontdekking en de complexiteit van het moderne leven. De protagonist moet opnieuw leren omgaan met de dagelijkse realiteit na een periode van introspectie of fantasie. De sfeer is intens en reflectief, met krachtige muzikale arrangementen die een gevoel van urgentie en introspectie oproepen.

Forevermore behandelt thema's van eeuwigheid, liefde en de zoektocht naar betekenis. De teksten roepen beelden op van een reis door tijd en ruimte, waarbij de protagonist zoekt naar een vorm van eeuwige verbondenheid. De sfeer is zowel groots als melancholisch. Rijke muzikale arrangementen en emotionele vocalen creëren een epische en meeslepende ervaring. De diepgaande thematiek en complexe muzikale structuren maken dit nummer tot een hoogtepunt op het album.

Actual Fantasy is een prachtig album dat de luisteraar uitdaagt en betovert. Het biedt een rijke en gelaagde muzikale ervaring die zowel intellectueel als emotioneel bevredigend is.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl