Vorig jaar zomer was ik in Sczcecin voor een Poolse bruiloft - nazdrowie! Het was daar dat ik de groep Maanam ontdekte, op zoek naar Poolse muziek bij een filmpje dat ik er schoot.
De groep kwam uit Krakau (?) en had als ijkpunten zangeres Kora (Olga Jackowski) en gitarist (toen nog haar echtgenoot) Marek Jakowski. Diens cleane maar felle spel jaagt in de meeste gevallen de muziek op, waarbij Kora een ongekend expressieve stem heeft die ze bovendien perfect timet.
Ik kocht er hun tweede album (op cd), maar de eigenaar van een volgende platenzaak vertelde me dat dit debuut nog veel beter zou zijn:
"It's punk!" zei hij enthousiast. Qua stijl klopt dat niet, wel is de beschrijving van
Manfield helemaal terecht:
"vol met gejaagde, energieke maar ook catchy post-punk nummers."
En dat in een land waar westerse muziek vol afgrijzen door de communistische overheid werd bekeken, waar eigen initiatief buiten de officiële kanalen werd tegengewerkt. Niet makkelijk om dan met zelfgeschreven, felle gitaarliedjes op te treden. Toch waren ze er in korte tijd heel populair met talloze optredens als gevolg.
In juni 1980 verschijnt single
Boskie Buenos, track 2 op het album. In juli 1981 volgt album
Maanam. De meeste muziek is fel als de debuutsingle en opener
Stoję, Stoję, Czuję Się Świetnie zelfs nog meer. In
Biegnij Razem Ze Mną voegt gastsaxofonist Zbigniew Namysłowski (ja, vaak breek ik mijn tong) een extra dimensie toe aan de felheid.
Verrassend is dan het instrumentale kleinood
Miłość Jest Cudowna, om met
Żądza Pieniądza weer bijtend de eerste helft af te sluiten.
Kant 2 kent dezelfde aanpak, met verrassenderwijs pure blues in
Szał Niebieskich Ciał. Dat zou een westerse newwavegroep absoluut nooit hebben gedaan, maar wat zingt Kora fraai ingetogen en wat speelt die Jackowski ook in deze stijl sterk gitaar. De 7'53" vervelen zelfs geen moment, waarna Kora haar stem in
Szare Miraże weer laat bijten en snauwen en Jackowski zijn gitaar allerlei lenige capriolen laat uithalen.
De twee plaatkanten zijn gelijksoortig opgebouwd: drie (kant 2: twee) felle nummers, dan een rustig moment om met het laatste nummer weer energiek te eindigen. Goede tot sterke composities en na een tijdje was ook deze kaaskop gewend aan de taal, zonder dat ik er iets van snap.
Weet dan ook niet waar de teksten over gaan; van kritische politieke teksten kon in het Polen van toen geen sprake zijn, zoveel is zeker. Inmiddels kun je de teksten makkelijk online vertalen, maar van wat ik dan lees, snap ik nog steeds de bedoeling niet.
Wél ontdekte ik dat de groep is te zien in de film
Wielka Majówka. Die is echter niet ondertiteld en de taalbarrière is opnieuw daar.
Ach, doet er ook niet toe... De muziek is zeer aangenaam en 45 jaar later nog altijd fris en vinnig. Groot respect voor hen die in deze communistische dictatuur met zulke creativiteit voor de dag kwamen en bovendien is de productie hartstikke lekker. Ik begrijp het enthousiasme van de eigenaar van de platenzaak inmiddels goed.
Op reis door de new wave van 1980 kom ik momenteel veel debuutplaten tegen. De vorige was van
The Sound en
Jeopardy en de volgende is het debuut van het Engelse
The Psychedelic Furs.