Stephen Stills / Manassas - Manassas (1972)

Dat is een nadeel van de cd; de dubbel-elpee had vier plaatkanten van een kwartier, dat was genieten geblazen. De plaatkanten waren onderling ook verschillend van sfeer, had ik zin in country/bluegrass dan zette ik kant twee op, wilde ik wat stevigers, dan was kant 4 favoriet. Natuurlijk kun je de cd ook programmeren, maar ja, rond die goeie ouwe grammofoonplaten hangt zo'n heerlijke nostalgische sfeer. Al had deze plaat wel een foeilelijke binnenhoes.
Over de begeleidingsband is veel goeds gezegd, en terecht. Toch vind ik het geluid wel erg 'vol'. Waar bij CSN transparantie en spaarzaamheid hoogtij vierde, was dit toch vooral een grote groep waar ieder individueel lid gehoord wilde worden.

Ja als je bij CSN al opveert bij iedere Stills-song wordt je hier natuurlijk erg verwend. Dit is (voor mij) 1 van de allerbeste albums uit de rockgeschiedenis. Als je zo'n kwaliteitscurve 4 plaatkanten vol weet te houden en tegelijk zoveel afwisseling weet te bieden ben je een hele grote. Ook Crosby en Nash zagen Stills toendertijd als een duivelskunstenaar (oftewel 'captain manyhands' zie legends of the Canyon). Wat ik mooi aan Stills vind is dat zijn songs altijd zo persoonlijk zijn; hij legt zijn hart erin, zonder enige reserve.

De plaat op aanraden van teus weer eens uit de kast getrokken. Ja, van het begin tot het einde is dit genieten. Net als vroeger huiver ik een beetje als het echt 100% country wordt, maar dan hoor ik de samenzang, het vernuft en de liefde voor de muziek en wint het nummer het makkelijk van mijn lichte weerzin. De band overtuigt op alle fronten, in alle stijlen en de plaat als geheel. Ik sluit de volle mep dan ook niet uit, maar wil nog een paar luisterbeurten daarvoor doen om echt mijn besluit te nemen.

Dan te bedenken dat Al Perkins circa 35 jaar later een optreden gaf in een cd-uitleen aan het Levendaal in Leiden. Waarschijnlijk voor een maaltijd, gratis overnachting en een paar tientjes. Natuurlijk, hij speelt hier verdienstelijk mee en is niet verantwoordelijk voor de compositie. Het geeft wel aan hoe vergankelijk roem is voor hen in de marge van de popmuziek. Voor eeuwig roem bij kenners staat er tegenover, want dit is niet de minste plaat om op te staan. Wat Manassas aantoont, is dat Stills zonder Crosby en Nash (en Young) misschien wel tot meer in staat was en de kwaliteit samenzang is ook hier om de vingers bij af te likken.

Ik durf dit wel op te schrijven. Manassas is de sublimatie van de West Coast ontwikkelingen in pop en rock en het voorbeeld voor al dat er achteraan komt. Hierna kon alles.