Refused - The Shape of Punk to Come (1998)

Annihilatie: een deeltje komt in contact met zijn anti-deeltje, en er blijft alleen pure energie over. Het meest efficiënte mechanisme om aan energie te komen in de natuur.

Hardcore punk is in se een vrij saai genre vind ik - hardheid, snelheid en agressiviteit zijn er belangrijker dan originaliteit of finesse, waardoor de muziek snel afvlakt en gebanaliseerd wordt. Gelukkig is wat Refused doet op dit album net alle regels doorbreken, buiten alle lijntjes van de hardcore punk kleuren, en eigenlijk het hele genre slopen om dan op de oude fundamenten een nieuw hardcore monument op te richten.
Op het eerste gehoor staat er nogal wat filler op The Shape of Punk to Come, maar het is niet toevallig dat het meest vernoemde nummer in de discussie (tot dusver) de "Refused Party Program Techno Re-mix" is. Je kan het zien als leuk vertier in afwachting van de volgende mep in je gezicht of als een ironische aanklacht van de commercialisering van het genre, punt is dat het de plaat iets extra geeft. Een beetje zoals het fysisch proces van de annihilatie, want fuck me als het resultaat niet een energetische, intense moordplaat is. De muziek ademt passie en emotie, gevoed door het spanningsveld tussen rauwe hardcore en de treiterende tussenstukjes.

De productie is voor zover ik weet (niet dat dat veel wil zeggen, maar toch) van het beste in het genre. De drums klinken prachtig (die snare drum!), de zang zit goed in de mix, maar de gitaar gaat soms wat uit de bocht bij de hardere stukken. Alleszins klinkt het een pak beter dan hun vorig album. Instrumentaal zijn ze er ook op vooruit gegaan. De drums van David Sandström zijn uitstekend. Hij heeft zijn stijl duidelijk geperfectioneerd op dit album. Zo zijn er de cymbaaltikjes die als een soort alarm de harde hoekige ritmes aankondigen, de razende snaredrum die de spanning tot het uiterste weet te drijven en de drumfills die even de adem lijken in te houden vooraleer er weer een stuiterende riff (Protest Song '68!) op je afgevuurd wordt. Het gitaarspel is merkbaar uitgediept, en beperkt zich niet langer tot pure hardcore, al gaat het er bij momenten nog altijd verschroeiend hard aan toe. Maar als er al gestruikeld wordt over iets in dit album, dan zal het wel de zang zijn. Dennis Lyxzén, met zijn gekruid Engels, is soms op het onaangename af, ruw schreeuwend om aandacht bij nummers als Liberation Frequency en het titelnummer. Daarnaast is zijn kalme zang van bedenkelijke kwaliteit. Alhoewel hij geweldige uithalen heeft, is hij dus wel de zwakke schakel van het album.

Het algemene geluid is ook uitgebreid, met zelfs viool op Tannhäuser / Derivè. Er zitten erg veel zulke geinige dingen verborgen op het album, van het uitzinnige publiek en de technostukjes op New Noise tot de presentator die The Deadly Rhythm aankondigt. En wat dan gezegd van het catchy Summerholidays vs. Punkroutine, waarin Refused laten horen dat ze totaal meesterschap bereikt hebben wat betreft hardcore. Ze slagen er ontzettend goed in om de dynamiek te bespelen en alzo golven van energie in de nummers te pompen. Een perfect voorbeeld hiervan is New Noise, het beste nummer op de plaat, dat een intro heeft die de luisteraar plagerig van het kastje naar de muur stuurt, om dan plots te ontploffen met de toepasselijkste openingstekst denkbaar. "Can I scream?" Van de stevige opener Worms of the Senses / Faculties of the Skull tot het epische Tannhäuser / Derivè is echt elk nummer raak. Helaas is de afsluiter, The Apollo Programma Was a Hoax, een stinkertje - rustig, ingetogen en simpelweg saai.

Het is natuurlijk ondankbaar om het over The Shape of Punk to Come te hebben (en Refused in het algemeen) zonder de politieke boodschap van de band te vermelden. Her en der worden de nummers aaneengepast met wat linkse propaganda, en het booklet (wat een lelijk artwork trouwens) is gevuld met een tekstje waar ik eigenlijk niets van begrijp. Niet mijn ding dus, maar het stoort niet, en is erg leuk om lustig mee te schreeuwen.

Alles bij elkaar een uitermate indrukwekkend album, hard maar gericht, strak maar toch speels. De titel - een speling op een album van Ornette Coleman - is helaas maar gedeeltelijk waarheid geworden. Misschien is The Shape of Punk to Come wel gewoon het eerste album van de nieuwste post-hardcore generatie geweest?

Refused - The Shape of Punk To Come

Ik heb deze plaat al heel wat zien voorbijkomen in verschillende topics en site's.
Toch kwam het er nooit van om hem te beluisteren. Gewoon al omdat ik schrik had van het genre Punk waarschijnlijk zou mij dat toch veel te hard zijn. Maar sinds een paar maanden begin ik me wat te verdiepen in de harde muziek: Punk, Screamo, Hard-Core,...
En het bevalt me goed, dus het werd ook wel eens tijd om deze eindelijk eens een kans te geven.

Gelukkig gaf ik het een kans, want dit is heerlijk!
Dit is toch ook geen pure Punk? Ik hoor hier duidelijk ook Metal.
Maar nu over de muziek zelf. Het is vooral een erg originele plaat, ze weten voldoende ademruimte te behouden dankzij originele samples en Techno stukjes.

Toch blijven alle songs in dezelfde sfeer en voelt The Shape of Punk To Come -leuke verwijzing trouwens naar Ornette Coleman- echt aan als een geheel.
De harde stukken, zijn echte headbangers, en de zachte stukken zijn leuk voor de afwisseling en de techno is ronduit fantastisch.

Het gitaarwerk is heerlijk, ook erg goed geproduceerd. Veel variatie, af en toe beukt het erg hard en soms snijdt het dan weer door merg en been.
De zanger doet het ook erg goed, hij weet gecontroleerde chaos te brengen.
De drummer en bassist zijn ook beiden erg goed. Wat me vooral opvalt is hoe realistisch de drums wel niet klinken en dat het basspel relatief goed te horen is voor een punkplaat.
Kortom zeer sterk plaatje, die een ruime 4* krijgt.