Black Sabbath - Forbidden (1995)

Forbidden maakt voor de verandering dan wel weer indruk, maar dan de verkeerde. Black Sabbath klinkt hier alsof het een identiteitscrisis beleeft. Het probeert doomy te zijn, maar tegelijkertijd ook weer modern en als kers op de taart mag Ice-T ook nog even opdraven. Ik heb verder geen idee wat de band hier bezielt. Dit klinkt toch wel erg ongeïnspireerd. Automatische piloot bijna. Hier en daar wat interessantere stukken, maar het grootste deel kabbelt voort. Ook dit album heeft daar weer erg onder te lijden. Je hoort gewoon dat Black Sabbath hier op sterven na dood is. Moegestreden. Niet voor niets dat het jaren zou duren voor de band weer iets uit zou brengen.



Tussenstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Paranoid
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Masters Of Reality
7. The Headless Cross
8. Black Sabbath
9. Dehumanizer
10. Vol. 4
11. Born Again
12. Tyr
13. Technical Ecstacy
14. Forbidden
15. Cross Purposes
16. The Eternal Idol
17. Never Say Die
18. Seventh Star

Dit is een bijzonder vreemd album. Laat ik allereerst maar gewoon wel meteen zeggen dat ik het Ice-T stukje (erg kort) best leuk vind in een verder erg vreemd nummer. Voor de rest hoor ik vooral een identiteitscrisis die af en toe best leuke stukjes oplevert. I Won't Cry For You vind ik een mooie ballad met weergaloze solo. Get A Grip heeft een beetje een Guns N' Roses-vibe. Guilty As Hell heeft tof drumwerk. Sick And Tired klinkt dan weer als een Toto-nummer van Mindfields (tof album, maar niet iets dat ik Black Sabbath wil horen doen), terwijl Can't Get Close Enough weer oersaai is. Rusty Angels is weer pure laat-jaren-80 kaas. De titeltrack is aardig en Kiss Of Death is dan eigenlijk het enige nummer waar ik de naam Black Sabbath aan zou verbinden. Toffe zang en opbouw, zwaar en dreigend... zo had het hele album moeten klinken.

Forbidden is vooral stuurloos. Slecht zou ik het niet noemen, daarvoor geniet ik toch nog wel genoeg van zang, solo's en hier wonderbaarlijk ook het drumwerk (hoera voor Cozy Powell). Maar verdorie, wat is het duidelijk dat de band het hier eigenlijk al had opgegeven.

Voorlopige tussenstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Dehumanizer
5. Master Of Reality
6. Sabbath Bloody Sabbath
7. Tyr
8. Headless Cross
9. Paranoid
10. Born Again
11. Technical Ecstacy
12. Cross Purposes
13. Forbidden
14. Vol 4
15. The Eternal Idol
16. Black Sabbath
17. Never Say Die
18. Seventh Star

Merci, ik zie nu dat er (New Remix) achter de titel staat .

Na alle berichten over (de nieuwe mix van) Forbidden in de versie van Anno Domini : 1989 - 1995 kan ik het kort houden over het nieuwe geluid: véél liever die dan de oude. Ik ben sowieso geen liefhebber van die opgeblazen jaren '90 mixen, standaard in dat decennium. Een trend die halverwege de jaren '80 inzette met veel galm in het geluid.
Tony Iommi was eveneens ontevreden. In zijn biografie Iron Man liet hij Tjerk Lammers optekenen: "The record company suggested we should use a more hip producer. (...) They said it would give us a bit more street cred (...) The production was dreadful." Voor meer gemopper hierover verwijs ik naar dit heerlijke boek!

Qua songmateriaal ben ik positiever dan menig andere fan. Het is qua riffs en solo's regelmatig genieten, ook al omdat Iommi net als op de voorganger af en toe terugkeert naar de jaren '70 of soms '80.
Zoals in Illusion of Power met z'n heerlijke doomriff, Iommi in geïnspireerde topvorm. Met Ice-T's korte, vervormde voice-over halverwege heb ik geen moeite. En al is Get a Grip niet heel spannend, de hoofdriff heeft aangenaam weg van Disturbing the Priest (op Born Again uit 1983) en de versnelling op twee derde van het nummer is effectief.
De geluidsmuur van Can't Get Close Enough klinkt in de huidige mix als die op Sabbaths Sabotage (1975) en bij de riff van Shaking off the Chains is het alsof die speciaal voor Ozzy Osbourne werd geschreven en niet voor diens opvolger Tony Martin.
Ook het toetsgeluid van Geoff Nicholls profiteert van Iommi's remix, getuige het intro van I Won't Cry for You. Met daarin een práchtige gitaarsolo; kip-pen-vel! Alsof ik terug ben bij Technical Ecstacy (1976).

Met de langzame shuffle en de lange noten in de gitaarsolo's van Sick and Tired klinken warempel vleugjes blues zoals op Sabbaths eerste twee albums. In het uptempo Rusty Angels meer gerekte solonoten en een warm gitaargeluid in de refreinen.
In het titelnummer zingt Martin in het refrein in Osbourneaanse stijl mee met de riff en als na de warme tokkeldelen van (oorspronkelijk slotlied) Kiss of Death dreigende gitaarmuren volgen,, voel je dat het naar een climax toewerkt. Als Cozy Powells stokken en de soms dansende bas van Neil Murray versnellen, volgt die inderdaad. Daarbij mis ik echter een gitaarapotheose, al eindigt het nummer fraai ingetogen en effectieve geluiden van een klok.
Inmiddels is Loser Gets It All het slotlied geworden, maar met het tikkende slot van het vorige nummer had deze bonus beter daarvóór op het album gepast. Aardig, niet spetterend.

Deze versie van Sabbath strandt gedurende de navolgende Amerikaanse tournee. Powell heeft het niet meer naar zijn zin en verlaat op amicale wijze de groep, waarna Bobby Rondinelli terugkeert. Het carpaletunnelsyndroom noopt echter Iommi de tour af te breken om onder het mes te gaan. "When the tour stopped the band broke up and it would be many years before I'd see Tony Martin again," aldus Iommi in zijn bio. De volgende Black Sabbath zou veertien jaar op zich laten wachten en dat onder andere vlag.

Qua Forbidden heb ik een voorkeur voor de eerste helft; de nummers doen niet onder voor die van de vorige albums, waarbij Iommi altijd bij de productie was betrokken, in tegenstelling tot de Ernie C-mix van 1995. Het album wordt in de 2024-versie recht gedaan. En alhoewel Tony Martin nooit mijn favoriet zal worden, zingen kán hij, zo bewijst hij hier opnieuw.

Black Sabbath – Anno Domini 1989–1995

De box Anno Domini heb ik dit jaar natuurlijk binnen gedaan, met juist die vier Black Sabbath albums die ik nog niet op fysieke drager, in casu cd, had. Mijn geduld werd getest tot het uitkomen van deze prachtige box (en mijn duurste aankoop van 2024). Bedankt, Tony!

Ook ik ben rad van tong geweest over dit album, één bericht van toen zou ik nu niet meer zetten, maar goed, let bygones be bygones. Zondag namiddag is altijd mijn off the grid tijd, geen computer, geen rotphone, geen internet. Dan is het leestijd, eentje van de stapel tijdschriften (Bergen Magazine) of eentje van de stapel boeken. Nu was het tijd voor het begeleidend boekje bij deze box, met hopelijk de nodige info over deze Forbidden.

Voor velen onder ons is dit album niet volledig geslaagd, ook voor mij, maar waardoor? Een aantal berichten van een aantal collega's hier vertellen hierover het nodige, in dat boekje staat nog meer. Forbidden daterende uit 1995, platenmaatschappij die mekkert om een rauwer bij die tijden passender geluid, Ice-T die zijn maat Ernie C als producer introduceert, Tony Iommi die het voor één keer laat begaan, Tony Martin met een wil om zijn teksten en zanglijnen spontaner te zoeken. Ik denk er het mijne van.

En zeker van het volgende, de volgorde der tracks. Pas bij het vierde nummer zet ik mij recht en herken ik een logisch vervolg op de drie voorgaande albums in deze box (Headless Cross, Tyr en Cross Purposes). Over het geluid klaag ik nu zeker niet, ook door het boekje dat vermeldt dat onder andere hierbij het drumgeluid van Cozy Powell (RIP) een flinke opwaardering kreeg en andere zaken naar de achtergrond verdwenen (de toetsen van Geoff Nichols, ook al RIP). Beiden worden met het nodige respect behandeld in dat boekje.

Forbidden? In deze reeks van vier blijft het voor mij “the runt of the litter”, zoek de betekenis maar op, maar in de versie van de box Anno Domini lijkt het dit wel het album dat er het meest op vooruit ging. Een prestatie en geen prestatie tegelijkertijd toch. Het was een nogal prijzige aankoop maar ik heb er absoluut geen spijt van. Dit is een periode van Black Sabbath, nou ja, Tony Iommi, dat de nodige aandacht verdient.

Ik was al even benieuwd naar studio-album nummer achttien van deze heren. Zoals ik het lees is Forbidden blijkbaar aardig verguisd door de meeste fans en zelfs metal-Godfather Iommi zelf. Dat soort controverse wekt altijd mijn nieuwsgierigheid op: kan het zo slecht zijn als men erover schrijft?

Over de productie is al de nodige digitale inkt gevloeid, het meeste in de negatieve zin. Omdat ik toevallig net het geluk heb enkel de gloednieuwe remix van dit jaar te kennen, heb ik op dat vlak geen klachten: alles klinkt krachtig en mooi in balans. Ik heb wel één of twee nummers in de oorspronkelijke versies gehoord, dus ik snap waar die negativiteit vandaan kwam, maar in mijn beoordeling speelt dat verder geen rol.

De line-up van Tyr mocht hier opnieuw aanrukken; dat betekent ten eerste Neil Murray terug op de viersnaar, die zich weer prima vlijt in zijn rol als ritmische ruggengraat en ondersteuning voor Iommi. Cozy Powell zit opnieuw achter de trommels waar hij thuishoort en drukt geregeld zijn stempel met creatieve fills en stevig dubbel baswerk.

Illusion of Power bijt de spits prima af met die typische slepende, omineuze melodieën en gruizige riffs die we van Iommi gewoon zijn. Opvallende dictie van Martin op de strofes, maar het went na een paar keer luisteren, evenals de korte gesproken passage door Ice-T, die niet misstaat in het geheel. Het ontbreekt wel aan een hoogtepunt in de vorm van een gitaarsolo. Get a Grip lijkt qua riffwerk duidelijk geïnspireerd door Zero the Hero (van Born Again). De korte solo halverwege en de versnelling in de laatste minuut zijn de momenten die het meest opvallen.

Can’t Get Close Enough begint met wat saai gitaarwerk en zeurderige zang in de strofes, maar de hoofdriff die ingezet wordt na tachtig seconden is vintage Sabbath. Had zo op Sabotage kunnen staan. Het enige jammere is dat het nummer instrumentaal verder niet veel te bieden heeft. De gitaarfills en -solo zijn dan nog het snuifje peper dat voorkomt dat het nummer flets wordt. Shaking Off the Chains heeft mij vanaf het begin wél kunnen bekoren. Hier gooit de creepy openingsriff me terug naar de eerste twee albums, met Martin die zoals Ozzy zijn zanglijn volledig afstemt op de gitaar. Waar ik helemaal los ga, is bij die snelle riff: wat een beest, zeker wanneer Powell dan nog eens het tempo verdubbelt op de drums!

I Won’t Cry for You toont dat Forbidden eigenlijk een mengelmoes is van de verschillende tijdperken en stijlen van de groep. Deze past in het rijtje ‘power ballads’ die vooral sinds midden de jaren ’80 opduiken op Sabbath-platen, zoals bijv. Dying for Love op de voorganger. Dit zijn gewoonlijk niet mijn favoriete songs en ook hier is dat niet het geval, met Martin die bij momenten weer zijn innerlijke Coverdale kanaliseert, al maakt een geladen solo van Iommi zoals we er hier weer een kleintje krijgen gauw veel goed. Guilty as Hell trapt met een vette hoofdriff de deur in en is verder best prettig om naar te luisteren, maar maakt niet helemaal de belofte van de eerste seconden waar.

Sick and Tired is met afstand het meest puur bluesy nummer van het album, en ook de plek waar Iommi het meest de ruimte krijgt om als solist los te gaan (zoals bijv. Heart Like a Wheel op Seventh Star), ruimte die hij gretig benut vooral in de tweede helft en waar ik van geniet met volle teugen. Rusty Angels heb ik niet zo veel over te melden: een aardig, maar eerder onopmerkelijk nummer.

Het titelnummer is een vinnige knaller, met vooral die riff na het refrein (en de oerkreet van Martin) die hard binnenkomen. Het is echter Kiss of Death dat zich mag kronen tot mijn favoriet van het album. Prachtig samenspel tussen akoestische gitaar, bas en de stem van Martin contrasteert met het hardere riffwerk waar het mee wordt afgewisseld, vooral vanaf minuut vier wanneer het echt ontbrandt. Alleen: daar had écht een scheurende solo moeten staan na het laatste refrein, wat een zonde! In plaats daarvan maken we de cirkel rond met de mooie coda, maar toch blijf ik een beetje op mijn honger zitten.

Nu ik Forbidden een tiental luisterbeurten gegeven heb en de tijd om te bezinken, moet ik besluiten: het valt met de songkwaliteit best wel mee. Meer nog, Cross Purposes ontloopt Forbidden eigenlijk niet enorm (dat zegt voldoende over hoe dicht albums 11 t.e.m. 17 in onderstaande rangschikking voor mijn gevoel bij elkaar zitten). Beide albums hebben eigenlijk geen echt slechte songs; het voornaamste euvel is dat het zelden veel meer wordt dan gewoon prima, zeker bij Forbidden. Daarom blijft het ook niet echt hangen, noch nodigt het uit om terug te komen voor de zoveelste luisterervaring.

Jammer dat Tony Martin niet nog één hoogvlieger als laatste wapenfeit op zijn naam mocht zetten, maar tegelijkertijd vind ik ook niet dat dit album het verdient om als zwart schaap uit het Sabbath-oeuvre bestempeld te worden, toch niet in de remix-versie van dit jaar. Voor mij blijft die titel gereserveerd voor Born Again – ten minste tot ook dat album een facelift krijgt, wie weet?

1. Heaven and Hell
2. Black Sabbath
3. Paranoid
4. Mob Rules
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Master of Reality
7. Headless Cross
8. Tyr
9. Vol. 4
10. Seventh Star
11. Cross Purposes
12. Dehumanizer
13. Technical Ecstasy
14. The Eternal Idol
15. Never Say Die!
16. Sabotage
17. Forbidden
18. Born Again