Paradise Lost - Shades of God (1992)

Ergens binnen de schaduwen van god bewoog Paradise Lost zich anno 1992 langzaam vanuit een diep drassig moeras wat dichter naar het licht. Althans zo lijkt het. Muzikaal is er op Shades Of God een verdere verschuiving naar een toegankelijker geluid te bespeuren. Een tendens die reeds ingezet was op Gothic.

Het eerste wat opvalt is de grote sprong voorwaarts op het gebied van de productie. Als stervelingen nog eens een dag mochten aanschouwen dat, ik noem maar wat, de drums weer zo op band gezet gingen worden, zal de schreeuw om dat tot in de eeuwigheid te gaan doen nog eens veel luider moeten worden. Wanneer heeft u voor het laatst ongetriggerde dubbele bass drums gehoord? Deze productieoogmerken zouden door iedereen omhelsd moeten worden.

De toon is nog altijd even duister. Daglicht wordt verscheurd door de wanhopig, treurig klinkende melodieën en de, iets verstaanbaar gemaaktere, oerkreten van Holmes. Wie mededogen voor al deze treurnis toont, begrijpt niet waar Paradise Lost voor staat. Hoe zeer de band ook haar koers omgooit, ik zal geen vergiffenis schenken als het melancholische karakter wordt losgelaten.

Paradise Lost biedt op hun derde langspeler nog meer afwisseling dan op de voorgaande albums. Dus wie een drassig, monotone doomplaat verwacht, komt bedrogen uit. Er zit ontzettend veel vaart in de plaat. Er zijn veel akoestische passages, tempowisselingen, prachtige, niet altijd even zuivere, leadpartijen. Deze elementen omvatten je hand en nemen je opnieuw mee doorheen een tranendal die zijn weerga niet kent.

Het trieste woord zoals verkondigd op Shades Of God is na een vijftigtal minuten vlees geworden en woont sinds het eerste luistermoment al bij mij en zal daar uiteindelijk ook nog zijn als ik sterf.

Qua produktie doet het album inmiddels wat blikkerig en kaal aan, maar de songs staan gelukkig nog steeds als een huis. Opener Mortals Watch The Day hakt er direct heerlijk deprimerend in en de band weet het hele album een fijn somber melancholisch sfeertje vast te houden. Andere hoogtepunten zijn Pity The Sadness en de afsluitende klassieker As I Die. De hierop volgende albums Icon en Draconian Times vind ik nog wat beter, maar dit maakte in 1992 toch wel behoorlijk indruk. En nu nog.

Ik lig op de bank, luister naar Shades Of God en besluit dat dit album klinkt als iets dat ik het beste in een volle Baroeg kan aanschouwen. Het is een muur van geluid, maar de details en structuren ontgaan me vaak. Ik loop wat heen en weer tussen de bar en het podium, worstel me door de mensen heen en gooi er nog wat gulden vocht in en concludeer dat ik het tof vind. Maar wat? Pity The Sadness is het eerste lied dat ik echt onthoud, maar daarvoor hoor ik veel gave riffs en solopassages en zelfs enkele melodieuze gitaarpartijen die de herrie onderbreken die ervoor zorgen dat ik het heel erg naar mijn zin heb.

Goed, Shades Of God is een overgangsalbum tussen de death/doom periode en de meer melodieuze doom periode. Het is nog steeds erg hard en ongestructureerd, maar voelt alsnog iets gepolijster aan. Iets, want de liederen zijn nog steeds ongemakkelijk in veel opzichten. En toch gaat het vanaf Pity The Sadness iets meer naar de herkenbare kant. Vooral The Word Made Flesh heeft een fantastische ontlading en 'de hit' As I Die is een gothic/doom pareltje eersteklas. Gothic had het net iets meer, ondanks het feit dat Shades Of God gewoon lekkerder loopt. Desalniettemin een fijne ervaring.

Voorlopige tussenstand:
1. Gothic
2. Shades Of God
3. Lost Paradise

Ik snap de aantrekkingskracht van de band inmiddels wel. Dit album heeft een dijk van een geluid. Het is zwaar, log, episch. De nadruk ligt alleen nog wel heel veel op de sfeer. Nick Holmes brult allerlei helse taferelen in je gezicht. Het is verstaanbaarder en daarmee in elk geval beter dan ooit. Verder blijven alle positieve dingen wel staan, maar ook de negatieve. ideeën hangen als los zand aan elkaar. Als je gewoon een tof geluid wilt horen, zit je bij Paradise lost verder prima. Bij mij knaagt het. Ik vind het wel een tof album, maar tegelijkertijd boeit het me niet zo.

Tussenstand
1. Shades Of God
2. Gothic
3. Lost Paradise