Samson & Gert - Samson (1991)

Onvervalst jeugdsentiment, dit album! Ik kan alle liedjes nog moeiteloos meezingen, en wat nog straffer is, de liedjes blijven na al die jaren nog overeind ook. We kunnen hier dus onmogelijk spreken over een jeugdzonde in de trant van ''wat vreselijk, dat ik hier nog naar heb kunnen luisteren''. Met andere woorden: ik heb altijd al een goede smaak gehad, ook toen al

De jaren '90 waren toch wel de hoogtijdagen van dit olijke duo. Nadien ging voornamelijk Gert steeds meer voor het grote geld. Terwijl Samson meer geïnteresseerd was in het experiment en het overschrijden van muzikale grenzen. Dit leidde zoals gekend tot een breuk in 2005, waarop Gert verderging met een nieuwe Samson. De magie van vroeger is echter geheel weg. Samson’s solocarrière krijgt jammer genoeg ook niet de aandacht die het verdient. Zijn wat serieuzere folkplaten en ook zijn hiphopexperiment zijn jammerlijk geflopt, ook al behoren ze tot zijn beste werk sinds begin jaren ’90.

Een track-per-track recensie is wel op zijn plaats hier, vind ik:

Er Zit Meer In Een Liedje: één van hun bekendste, en wat mij betreft ook beste nummers. Deze zet meteen de toon op een geweldige manier, en introduceert en passant alle stijlkenmerken die we op dit album vaak zullen terugvinden: Gert die de solo aankondigt, een snuifje humor (‘de pianist zit geloof ik nog op het toilet’) en de voelbare chemie tussen Samson en Gert. Mooi onderwerp ook, over de muziek zelf. Héél origineel!

Dit nummer was één van de eerste Samson & Gert-nummers. Al in de zomer van 1988 begon Gert aan de tekst, maar hij kreeg het stuk niet af en het nummer raakte in de vergetelheid. Tijdens de opnamesessies voor deze cd werd de tekst door Samson teruggevonden in een notitieboekje dat Gert bijhad. Samen maakten ze het nummer af. De gitaarsolo werd bedacht door producer Johan Vanden Eede, nadat Gert op het idee kwam de solo aan te kondigen.

Ik Wil Niet In Bad: een voorbeeld van hoe avontuurlijk en gewaagd de muziek van dit duo in hun beginperiode was. Samson en Gert experimenteren in dit nummer met een soort reagge-arangement, maar drukken er toch hun eigen stempel op. Dit nummer introduceert spoken word, wat een belangrijk aspect wordt van vele Samson & Gert-nummers. Ook wordt Samson’s vriendinnetje Bobientje voor het eerst genoemd. Zij zou altijd Samson’s muze blijven. Nog een woordje over de tekst. Die lijkt op het eerste gehoor behoorlijk banaal, maar bestaat uit enkele slimme dubbele bodems. Zinnen als ‘wanneer ik lig te slapen dan pakt Gertje me soms vast’ doen vermoeden dat het hier gaat om iets duisterder dan niet in bad willen.

Dit nummer werd volledig door Samson geschreven, ook het reagge-arangement is van Samson’s hand. Maar door een afspraak omtrent copyright staat ook Gert vermeld als co-auteur.

Slaapliedje: Samson & Gert op hun duisterst: ‘de nacht is koud en donker, en duurt ook veel te lang’. Op een prachtige manier wordt hier de eenzaamheid van een desolate, koude nacht beschreven. Kippenvel! Ook dit nummer werd bijna volledig door Samson geschreven. Alleen de pianosolo werd door Gert bedacht. Hij improviseerde terwijl de bandrecorders rolden. Wil ik maar zeggen wat voor ondergewaardeerd muzikant Gert eigenlijk is!

Vissen: na de voorgaande twee nummers keren we terug naar het vrolijke sfeertje van de opener. De melodie is zomers en extreem feelgood, en in de tekst is weer plaats voor een beetje humor. Toch is heeft dit nummer ook iets maatschappijkritisch. De boodschap is duidelijk: mensen, stop met het vervuilen van s’lands water!

De tekst van dit nummer werd geschreven door de bekende zanger Johan Verminnen. Johan zat tijdens de opnames van ‘Samson & Gert 1’ in de aangrenzende studio aan zijn eigen plaat te werken. Hij raakte bevriend met het duo en Gert vroeg hem de tekst te schrijven bij het nummer dat later ‘Vissen’ zou worden. Als wederdienst speelde Gert piano op een aantal nummers van Johan’s album ‘Zeven Levens’.

Samsonrock: misschien wel dé klassieker van het duo. Hun eigen Subterranean Homesick Blues. Het werd de eerste hit en betekende hun doorbraak in Vlaanderen. Geniaal in al zijn eenvoud.

Dit was het laatste nummer dat werd opgenomen voor het debuutalbum, toen bleek dat het album te kort was en nog één nummer mistte. Samson trok zich even terug in de opnamestudio, en hij componeerde het nummer in een half uurtje. De muziek werd geïnspireerd door Elvis Presley, Samson’s grootste voorbeeld. De tekst ontstond in de stream of consciousness-traditie van schrijver Jack Kerouac. Dat juist dit niemendalletje uitgroeide tot dé klassieker van het duo heeft Samson altijd dwars gezeten. Hij vond dit nummer niet representatief voor hun overige werk, en hekelde de simpelheid en slechte tekst. Hij wilde het nummer eigenlijk niet live spelen, maar bezweek uiteindelijk onder de druk van Gert, hun management en ook het publiek.

Niet Ver Weg: de derde single van dit album, na Samsonrock en Er Zit Meer In Een Liedje. Dit nummer werd geschreven door Gert en Stef Bos, de ontdekker van het duo, als lofzang aan het Vlaamse land en dan vooral aan de kust. Ze vonden hun inspiratie in Jacques Brel’s ‘Mijn Vlakke Land’. Het gerucht gaat dat dit nummer eigenlijk druggebruik als onderwerp heeft. Een zin als ‘want als je maar in wonderen gelooft, dan kun je heel ver reizen in je eigen hoofd’ kan je inderdaad dubbel interpreteren, maar Gert heeft altijd beweerd dat in dit nummer geen dubbele bodems zitten.

Feest Vandaag: een sterk aangepaste versie van het nummer dat ook op de eerste demo van het duo te vinden was. Dit is één van de weinige S&G-nummers die ze helemaal samen schreven. Producer Johan Vanden Eede kreeg eveneens een songwritercredit door zijn gitaarsolo in dit nummer. Duidelijk de zwakke schakel op deze plaat. In tegenstelling tot de rest blijft het niet hangen.

Ik Ben De Sigaar: Op elk S&G-album staat ook een onvervalst onzinnummer. Dat is op dit debuut niet Samsonrock, maar dit liedje. Gastzanger Alberto Vermichelli, Gert en Samson bezingen elk in een couplet een gebeurtenis waarin ze uiteindelijk op uiterst pijnlijke wijze de sigaar zijn. De drie schreven ook samen de tekst en Samson arrangeerde zelf de lome orkestmuziek. Samson en Alberto gaven later toe dat dit nummer werd opgenomen terwijl de hele crew onder invloed van marihuana was. Gert ontkent dit verhaal nog steeds.

De Wijde Wereld: De best bewaarde parel in het oeuvre van Samson & Gert, en het nummer dat door de synths het meeste eighties aanvoelt. De opnames van dit album (van elk S&G eigenlijk) werden getekend door vele ruzies en meningsverschillen tussen Samson en Gert. Tijdens de opnames van dit nummer, bedoeld als anti-oorlogs-kerstlied, liepen de gemoederen zo hoog op dat het duo korte tijd voor haar toekomt moest vrezen. Ontdekker Stef Bos herschreef de song, dat nu ook als thema de moeilijke werkrelatie tussen Samson en Gert had, en hoe het duo ondanks alles toch goed bij elkaar past. De verzoeningspoging werkte en het duo bleef nog 14 jaar samen muziek maken.

Verliefd Zijn: de vierde en laatste single van het album. Ondanks het onschuldige thema, was dit nummer de reden van veel geruzie tussen Samson en Gert. Samson schreef het nummer als een eerbetoon aan John Cale en LaMonte Young, maar Gert vond deze dronecompositie niet passen op het album en herwerkte het nummer naar de versie die we nu allemaal zo goed kennen. Samson was woedend, maar kon uiteindelijk overhaalt worden door zijn (dan nog niet ex-)vriendin Bobientje, die ‘Verliefd Zijn’ het mooiste nummer op het album vond. Live droeg Samson dit nummer altijd op aan haar in een korte speech. Toch vind ik dit samen met ‘Feest Vandaag’ het zwakste nummer op de plaat.

Neefje Kwik: De grootste tranentrekker van het album. ‘Neefje Kwik’ is het hartverscheurende verhaal over het door zijn baasje achtergelaten neefje van Samson die het in de bossen moet zien te redden. Het nummer werd alleen door Samson geschreven en is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Fifi, een hondje die Samson gekend had op de middelbare hondenschool, die een gelijkaardige situatie had meegemaakt, en later stierf aan de gevolgen van dit avontuur. Één van de beste nummers op dit album.

Samsonlied: Mooie liedjes duren niet lang, ook dit album niet (net geen 40 minuten). ‘Samson en Gert 1’ had van mij best nog langer mogen duren. De vele uitstekende bootlegs uit deze periode wijzen erop dat dit makkelijk een dubbelalbum had kunnen worden. Maar de platenmaatschappij vond het een te groot risico om van debuterende artiesten al meteen een dubbelalbum uit te brengen, dus bleef veel materiaal op de plank liggen. De afsluiter van dit meesterwerk is ‘Samsonlied’, dat speciaal voor het duo geschreven werd door Bart Peeters, die het vooral heel goed kon vinden met Samson, als de tune van hun tv-serie. Dit is het enige nummer op het album waarbij noch Gert noch Samson aan heeft meegeschreven.

Conclusie: een onvervalst meesterwerk en een mijlpaal in het genre. Zelfs na al dat opgroeien dat ik al achter de rug heb, blijf ik dit een geweldig album vinden. En dat meen ik echt, vandaar ook het hoge cijfer.

Deze recensie is misschien net iets te lang, maar ja, waar het hart van vol is…

S&G nummers zijn voor een jong publiek, maar ze zijn veel meer dan kinderliedjes. Zeker in de beginjaren waren ze muzikaal zeer goed onderlegt en gingen ze over het leven, met vaak verborgen opvoedende boodschappen. het gaat van feesten tot verdrietig zijn, van verliefd zijn tot vergevingsgezind zijn, en van vriendschap tot leren gelukkig zijn met wat je hebt. Ik kan niet anders dan dit 5* geven. Voor een doorsnee Nederlander is dit waarschijnlijk onbegrijpelijk maar voor een jonge vlaming als mezelf is dit cultureel erfgoed om trots op te zijn.

Dit is van toepassing op de eerste vijf S&G albums, maar ik zet het hier omdat het debuut nog steeds mijn favoriet is.

Dit album had ik vroeger op cassette. Maar van die cassette en onze cassetterecorder is al lang geen spoor meer, dus had ik dit album misschien al wel meer dan 20 jaar niet gehoord. Gelukkig is er Spotify, waardoor ik dit album de laatste tijd toch weer een aantal keer heb kunnen beluisteren. Met plezier! Ik zal dan maar ineens eens een recensie schrijven. Want recensies schrijven, dat is nu toevallig een van mijn specialiteiten!

Het album begint met twee ijzersterke songs. Er Zit Meer in een Liedje is een geweldig nummer met onder meer leuke trompetten. Maar eigenlijk is gewoon alles leuk aan dit lied. Een sterke compositie die blijft hangen en kinderen tot het besef brengt dat er meer in muziek zit dan ze denken. Ik Wil Niet Bad is een heerlijk en vlot nummer over een proces dat niet zo vlot loopt, namelijk het wassen van Samson.

Slaapliedje is een heel geruststellend en vreedzaam liedje. Dat kon Samson wel gebruiken na de stress van het in bad gaan. Na een nacht vol zoete dromen is Samson goed uitgerust om stevig van zich te laten horen. In het aanvankelijk nog luchtige Vissen beseft de heel ondeugende maar lieve hond niet meteen wat er aan de hand is, maar op het einde horen we een bijzonder geëngageerde Samson. Als een echte milieuactivist gaat hij tekeer tegen mensen die het water vervuilen en neemt hij het op voor de vissen die erin zwemmen. En dat doet hij niet uit eigenbelang, want dat Samson zelf niet snel in het water zal springen leerden we bij track 2.

Samsonrock is een echte klassieker. Kort maar krachtig! Een song waar jong en oud op uit de bol kan gaan. Alleen de domme katten delen niet in de pret en ook Alberto lijkt even gedist te worden door Samson: “mwoah dat is heel lelijk zo gulzig zijn.”

In de fijne meezinger Niet Ver Weg promoten Samson & Gert vakantie in eigen land. De song was dan ook een heuse kaakslag voor de luchtvaartsector. Het kan haast geen toeval zijn dat de Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena enkele jaren later failliet ging.

Feest Vandaag is uiteraard een grote favoriet van Alberto. Er is nog voldoende limonade en chocolade, dat was later wel eens anders. Heel leuk liedje over heel leuke dingen. Na het feest komen ook de momenten dat het tegenzit in het leven aan bod in Ik Ben de Sigaar: een gezellig hoempapa-met-de-fanfare-nummer, of zoiets. Leuk om Alberto eens te horen! Het is wel Gert die voor het hoogtepunt zorgt met de zin: "Nu had ik eens een rendez-vous, we gingen naar een barbecue." Een Engels op een Frans woord rijmen in een Nederlandstalige tekst, doe het hem maar eens na!

Aan het einde van het album krijgen we met De Wijde Wereld en Neefje Kwik nog erg serieuze nummers te horen. In die eerste relativeren Samson & Gert kleine ergernissen die ze bij elkaar hebben, wanneer ze erbij stilstaan dat in de wereld nog wel ergere dingen gebeuren, zoals oorlog. Neefje Kwik gaat dan weer over een hond die achtergelaten werd in het bos en ziek werd. Scherpe kritiek op baasjes die hun huisdieren graag hebben als ze klein en schattig zijn, maar weinig liefde meer tonen als de dieren hen te veel tot last zijn.

Aan liefde dan weer geen gebrek in Verliefd Zijn. In dat nummer horen we wat Bobientje en Marlèneke bij Samson & Gert teweegbrengen. Het Samsonlied mag de cd afsluiten, net zoals het vroeger de afleveringen mocht afsluiten als ik het mij goed herinner. En daarmee komt ook een einde aan deze recensie. Woef!