R.E.M. - Reckoning (1984)

Ben het met aERodynamIC eens, het is allemaal net wat minder op deze plaat. Opener Harborcoat doet dat nog niet vermoeden (wat een sterk nummer!), maar nummers als 7 Chinese Bros. of Letter Never Sent doen me niet zoveel, terwijl op Murmur elk nummer leek te kloppen.

Time After Time en Camera zijn dan wel weer hartverscheurend mooi, en Rockville blijft een favorietje van me. Dat nummer zou zomaar in mijn REM top 10 terecht kunnen komen.

3 sterren.

Ik vind Reckoning dan juist wel weer een van de betere R.E.M.-platen. Hij doet net iets onder voor Murmur, maar met name de eerste vier nummers en Rockville mogen gerust door het spreekwoordelijke ringetje worden gehaald. Uit de jaren '80 vind ik alleen het debuut en Document duidelijk beter. So. Central Rain haalt bovendien momenteel mijn top 10 R.E.M. nummers wel denk ik (al blijft de concurrentie groot). 4* dus.

Voor mij ook een beetje het 'oja deze is er ook nog'-album van R.E.M. Ik heb de IRS-albums van R.E.M. vrij snel na elkaar gekocht in mijn middelbare schooltijd, maar altijd de voorkeur gegeven aan de twee albums die hierna kwamen. Dit album heeft me nooit helemaal gegrepen en ik heb ook nooit het gevoel gehad dat ik hier helemaal de vinger op kon leggen. Probeer dan nu maar 's mijn licht erover te laten schijnen.

Het begint sterk met het tegendraads klinkende Harborcoat, maar het vervolg is matig. Het luchtige 7 Chinese Brothers is typisch een 'ene oor in, andere oor uit' geval. Het daaropvolgende So. Central Rain is wel erg goed. Het is geschreven naar aanleiding van een optreden dat R.E.M. destijds deed in het voorprogramma van the Human League. Door slecht weer konden Stipe cs. niet naar huis bellen, aangezien de telefoonlijnen eruit lagen. Al met al misschien wel het beste nummer van dit album. Alleen al de tekst "These rivers of suggestion are driving me away" is prachtig, om nog maar niet te spreken van het prachtige outro met die heerlijk dreinende piano. Het volgende hoogtepunt is Time after Time (after time after time after etc.). Typisch zo'n vroege R.E.M.-klassieker. Ik geef sowieso meer om hun wat meeslependere nummers.

De nummers voor en na Time after Time (Pretty Persuasion en Second Guessing) zijn meer rechttoe rechtaan rocknummers en hoeven wat mij betreft niet te worden bijgeschreven in het R.E.M. canon. Leuk om te horen wel, maar niet heel bijzonder verder. Letter Never Sent heeft dat ook wel een beetje, maar door zijn vrolijke 'hoempahoempa'-ritme doet het toch een stuk aangenamer aan. Camera is niet verkeerd, maar doet me niet zoveel verder. Wat dat malle coda aan het eind van het nummer doet is me altijd een beetje een raadsel geweest. Dat soort studiograpjes zijn meestal maar leuk voor een paar luisterbeurten. Beter is Don't Go Back to Rockville, echt een heerlijke popsong en het tweede echte hoogtepunt op deze plaat wat mij betreft. De afsluiter Little America is voor mij ook een vlees noch vis nummer. Het luistert leuk weg, maar het doet me echt helemaal niets. Een teleurstellende afsluiter van een wisselvallig album.

Binnenkort maar 's Fables of the Reconstruction onder de loep nemen, in mijn ogen de eerste echt goede R.E.M.-plaat. Hier blijft het toch bij een behoorlijk sterke a-kant en een matige b-kant.

Het meeste wat ik te zeggen heb over de oude R.E.M. staat al in mijn recensie voor Murmur, en bovendien is Reckoning als geheel de meest gezichtsloze plaat van de band. Erg veel valt er niet over te vertellen.

Murmur wist met zijn gruizige productie, verlegen liedjes en vreemde geluidjes een consistente sfeer op te roepen, een plaat als één lange, moerasachtige droom in de schemering. Nu is R.E.M. een band die altijd ongeveer hetzelfde doet, maar binnen dat beperkte universum wel steeds zo hard mogelijk probeert te rebelleren tegen wat ze de vorige keer hebben gedaan. De identiteit van de band is daarom letterlijk het vermogen om steeds opnieuw dezelfde drie liedjes te herschrijven, en tegelijkertijd volkomen fobisch te zijn voor wat tegenwoordig een ‘comfort zone’ wordt genoemd.

En aldus moest Reckoning anders worden dan Murmur: weg met dat gelaagde en dromerige! De band was van plan gewoon tien nummers bij elkaar op een stuk vinyl te smijten, nonchalant als een punkband. Alleen met grote moeite kon producer Mitch Easter de band bewegen de liedjes iets meer in te kleuren. Als album heeft Reckoning desondanks nog steeds niet veel te bieden, de kwaliteit van deze plaat moet gezocht worden in de individuele nummers.

De beste liedjes zijn toch wel de momenten waarop de dromerige Beatles-melodieën van Michael Stipe en Mike Mills liggen in een badje van jengelende gitaren en een gedreven ritmesectie: ‘Harborcoat’, ‘So. Central Rain’, ‘Pretty Persuasion’. Gelaagde liedjes, die ook goed hadden gepast op Murmur. De punkerige momenten, ‘Second Guessing’, en in mindere mate ‘Little America’, weten de aandacht niet echt te grijpen, en datzelfde geldt voor de tragere ‘Camera’ en ‘Seven Chinese Bros’. Mooie liedjes op zich, maar ze blijven een beetje steken in hun eigen apathie, alsof er valium in plaats van elektriciteit door de studiokabels stroomde.

Een paar dingen behoren absoluut tot het beste in de R.E.M.-catalogus. Maar wie bijvoorbeeld Time After Time en So. Central Rain geweldig vindt, kan ook gaan luisteren naar de bonus track van de cd-versie van Document genaamd Time After Time, etc., waar beide nummers in verwerkt zijn, naar mijn mening op een mooiere manier dan op deze plaat. Dat maakt de drempel om deze weer eens te draaien nog hoger, natuurlijk. Het is het lot van de vrij goede platen in de briljante oeuvres, neem ik aan.

Hoe graag ik ook wil: heel bijzonder is deze plaat niet en daarmee een tegenvaller ten opzichte van de heerlijke debuutplaat. Camera is de absolute hoogvlieger die zo op Murmur mee had gekund. Verder wordt het nergens slecht maar ook - behoudens dus Camera - nergens echt bijzonder. Terugkijkend is dit - samen met het al iets betere Fables of the Reconstruction - een tussendoortje richting het geweldige Lifes Rich Pageant. De belofte die in Murmur zat hebben ze uiteindelijk gelukkig ruimschoots ingelost .

Iets minder dan het debuut, de stijl is vergelijkbaar, maar alles ligt meer aan de oppervlakte. De productie is punchier: drum echoën meer, gitaren rock meer, Stipe articuleert meer.

Neemt niet weg dat R.E.M. hier ondanks het inleveren van mystiek hier lekker doordendert. 7 Chinese Brothers, Time After Time (Ann Elise), Letter Never Sent en Harborcoat zijn allemaal nummers die ik allemaal hoog heb zitten.

Dit was de eerste plaat die ik van R.E.M. leerde kennen. Een vriend was getipt over twee platen van jonge onbekende gitaarbands, "en ik heb ze allebei maar snel gekocht, want met zulke obscure bandjes zijn die platen binnenkort misschien wel helemaal niet meer verkrijgbaar." Goed gezien, want van dat andere groepje is sindsdien al evenmin meer iets vernomen. (Hatful of hollow heette die andere plaat.)
        R.E.M. was toen nog zó onbekend (althans in de muzikale kringen waarin ik toen verkeerde) dat ik in het begin zelfs dacht dat ze een beetje in de ska-hoek zaten vanwege die "tegendraadse" gitaarakkoorden van Peter Buck na elke zangregel in het openingsnummer. Maar al vanaf het tweede nummer was het duidelijk dat deze band in een heel ander hokje thuishoorde, en vanaf het derde dat ze eigenlijk in geen ènkel hokje konden (en kunnen) worden geplaatst. Mijn hoge waardering ligt dan ook niet (of hopelijk niet alleen) aan het feit dat de eerste kennismaking vaak een speciaal plekje in het muzikale hart houdt, maar ook aan de hele uitstraling van de plaat: iets rustiger dan het debuut, iets opener, iets beter geproduceerd, iets meer ademend zonder dat daarmee het mysterie en de magie worden verbroken. Drie instant-klassiekers waartussen het moeilijk kiezen is (ik mag slechts twee nummers aanvinken), één minder nummer (het zichzelf enigszins ademloos voorbij hollende Pretty persuasion, maar ook dát is niet eens slècht te noemen), en zes nummers die verder moeiteloos duidelijk maken dat deze band zonder problemen de horde van de "sophomore effort" heeft genomen. (Dat lukte dat andere bandje trouwens ook redelijk.)

R.E.M. - Reckoning (1984)

Snel na het uitbrengen en touren van Murmur besloot de band alweer een nieuw album op te nemen. Ze schreven veel nieuw materiaal, zoveel zelfs dat Peter Buck een dubbelalbum wilde opnemen, de overige bandleden dachten daar anders over. Ze namen 22 songs op tijdens een sessie met Elliot Mazer, producer oa bekend van Neil Young. Korte tijd werd ook overwogen om hem te kiezen voor de opname van het album, maar het werd dus weer het vertrouwde duo Easter/Dixon. Vooral Dixon wilde het album doen klinken alsof ze het live speelden en ik moet zeggen dat ik het er wel aan af hoor, heel anders dan Murmur. Binnen 2-3 weken was het album opgenomen. De band en producers werden wel door I.R.S. en hun main chief flink onder druk gezet om het album commerciëler te maken, maar de band gaf daar, wijs genoeg, geen gehoor aan. De grootste uitdaging tijdens de opnames van Reckoning was om bruikbare vocals van Michael te krijgen, die was namelijk gesloopt door het vele touren in 1983. En ik moet zeggen dat ik dat id aan het album kan horen, maar ik vind dat op zich geen probleem verder. Ik wist eerst ook niet beter en vind het ook wel een beetje de charme van het album. Reckoning, bij uitstek het fave album heb ik al op veel plekken gelezen van de die hard oldschool R.E.M. fans, de fans die afhaakten bij Green. Dat laatste feit heb ik zelf nooit echt begrepen eigenlijk
Het album start met een typische opener, hoe anders ook Harborcoat is een pareltje, vooral het open en weidse refrein is zalig, maar ook de tussenstukken hebben een fijne ska-achtige vibe. 7 Chinese Bros. vind ik eigenlijk op gelijke hoogte staan als de opener. Ook weer een open sfeer en optimistische sound en een evenzo heerlijk refrein als Harborcoat, nog glinsterender ms wel. So. Central Rain, het prijsnummer van het album en hier past de zogenaamde 'vermoeide' zang van Michael perfect in de flow van de song. Ook weer een dikke fave van Thom Yorke Een prachtige en ontwapenende track met een heerlijk ritme. Pretty Persuasion was een oude track die ze al speelden op hun Murmur tour en eigenlijk niet nog wilden opnemen, de producers vonden echter anders. En maar goed ook, wat een fijne vaart zit erin, vooral in het refrein en ook weer hier zo'n heerlijk optimistische sound. Time After Time is het eerste rustmomentje op het album. Voor mij heeft dit totaal een Patti Smith/VU vibe. Een hypnotiserende song wel, mooi die gitaren over elkaar heen. Second Guessing is een aardig rechttoe rechtaan rocksong waar natuurlijk niks mis mee is en waar de band ook wel een beetje patent op heeft. Beetje dezelfde snelheid als een Pretty Persuasion. Fijne track, maar niet een van mijn faves. Letter Never Sent is een fijne staccato song bij tijd en wijle. Het is op songs als deze duidelijk te horen dat Peter Buck's gitaarsound minder jangly is dan op Murmur. Met Camera zijn we aanbeland bij het 2e rustpunt op het album, zeker wel een van mijn faves. Zeg maar de Perfect Circle van Reckoning, wel nog wat dieper en treuriger. De sound doet me af en toe aan Suede denken, heerlijk! En dan volgt met (Don't Go Back to) Rockville wat mij betreft de laatste song van het album, die feel heeft het echt. De 2e single van het album na So. Central Rain. Er is een heerlijke en goede countryband aan R.E.M. verloren gegaan. Een klassieker wel wat mij betreft en ook wel zo'n song waarbij het hele publiek meezingt, lijkt me
Maar dan volgt er met Little America dus nog een track. De snelste song van het album in feite, dus going out with a bang, ach waarom niet. Nu ik er zo over nadenk is het gewoon de versnelde versie van 7 Chinese Bros., zo verkeerd dus nog niet
En waar plaats ik deze tot nu toe in hun discografie. Chronic Town heeft natuurlijk het nadeel een EP te zijn. Murmur heeft duidelijk mijn voorkeur, daar vind ik het songmateriaal over het algemeen nog net wat beter en dat album geeft me ook gewoon meer plezier. Maar ook dit is weer gewoon een fijn en (erg) goed album van ze. Ik zet 'm op gelijke hoogte met Chronic Town.

4,25 *

1. Murmur
2. Reckoning
3. Chronic Town