Joni Mitchell - The Hissing of Summer Lawns (1975)

Juni, en het hissen kan eindelijk weer beginnen. En Joni, ze grijpt meer aan dan voortuinen. Hoe het voelbare zwart zijn weg ploetert in het groen van het vlak voorstedelijke grijs.

In wezen wordt dit album net dat; haar gekende moderne suburban wereld die clasht met een ontdekking van traditie en verlangen naar authenticiteit. Die laatste aspecten vindt ze in de vele Afrikaanse elementen op The Hissing of Summer Lawns.

All that jazz, of course, maar ook losser: zo drijft westerse glorie en, vaker nog, verval weleens over sterk percussieve ritmes, of worden woorden op zulke voortvloeiende en melodieuze wijze uiteengezet dat het wel dieper geworteld moet zijn.

Ze doet het kinken alsof het niet anders zou kunnen klinken, maar kan er ook nadrukkelijk experimenteel mee aan de slag. De Burundi drums die ze in The Jungle Line terugkoppelt aan een moog en haar akoestische gitaar beschilderen haar plastische tekst met ongezien felle kleuren, krachtig kletterend.

En de song in song aanpak van Harry’s House - Centerpiece, waar de intermezzo als een flashback (of flash forward) het nummer op stelten zet. Harmonieus, maar op stelten gezet. Andere tijden, maar tijdloze melancholie.

Of de van een Arp-Farfisa -een wat?- een Arp-Farfisa bevrijde a capella afsluiter Shadows and Light, waar de effecten de tegenstrijd nog eens grondig bovenaards onderstrepen. Galmend intens. James Blake had zich uiteraard al geout als Joni-fan.

Haar geëxperimenteer werkt omdat de zin ervan duidelijk naar voor komt en ze er niet voor terugdeinst dan ook volledig voor een idee te gaan. Geen halfbakken probeersels, maar grijpende inzichten.

Tekstueel houdt ze deze gedachte vast. Er is niets dat niet kan; haar aanpak en schrijfstijl is indirect genoeg om geen blad voor de mond te moeten nemen en direct genoeg om alles aannemelijk te maken. De poëtische kant laat veel ruimte toe, terwijl enkele sterk beeldende zinnen meteen een klaar gevoel schetsen.

Haast een plaat met twee gezichten -van blindness en sight / van day en night / van wrong en right- die onder de hoede van Joni Mitchell in dezelfde richting kijken. The Hissing of Summer Lawns heeft vele kanten, maar vertelt één verhaal. Onderbreek het niet. Darn right.

Hoe treurig is het dat Joni's grootste krediet in Nederland bestaat uit een matige cover van haar toch al niet allerbeste nummer "Big Yellow taxi". In de top 2000 komen we haar verder nagenoeg niet tegen. Laatst nog in de documentaire "Legends of the canyon" toonden Graham Nash en David Crosby zich nog kleine jongentjes naast de grootsheid van vriendin en songschrijver Joni Mitchell. Die bewondering is niet gespeeld. In 1975 was men net bekomen van het meesterlijke 'Blue'; afwijkende gitaarstemmingen, wijdse pianoakkoorden, superieure teksten en voordrachtskunst. En dan dit meesterwerk! Aan haar toch al ruime geluids-schilder-palet werd nog een flinke portie Jazz en avant garde toegevoegd. Ik vind het ook prachtig hoe Joni zichzelf in haar teksten neerzet, als een aantrekkelijke vrouw met desondanks de nodige zelfspot, op zoek naar liefde en avontuur, ondertussen alles haarscherp registrerend terwijl haar identiteit altijd een beetje mysterieus blijft. Van zo'n vrouw/deze muziek kan ik nooit genoeg krijgen. Joni Mitchell heeft de popmuziek een nieuw gezicht gegeven en de standaard gezet.