Kansas - Vinyl Confessions (1982)

A.D. is de christelijke band van Livgren. Heb ik wel eens wat van beluisterd, maar heeft me nooit zo aangesproken. Streets, met Steve Walsh op zang en Mike Slamer op gitaar, is wel de moeite waard. Met name hun tweede album Crimes in Mind is een bescheiden toppertje in het AOR-genre.

City boy is dan weer iets heel anders, vind ik. Ook een leuke band, maar een soort kruising tussen een AOR-band en 10cc-achtige weirdness. Wel de moeite waard overigens. Sowieso vrijwel alles waar Mike Slamer zich mee bemoeit, is van grote klasse. Check ook eens onbekende bandjes als Steelhouse Lane, Seventh Key en zijn eigen band Slamer. Gaan jullie leuk vinden, weet ik zeker (als je ze al niet kent... )

Kan van beide platen met John Elefante prima genieten, deze vind ik de sterkste daarvan en alles bijelkaar ook de sterkste van Kansas in de jaren 80. Vorig jaar vond ik Perfect Timing, van relirockers Sweet Comfort Band (1984), op lp, ook gemaakt met behulp van Elefante en behoorlijk geïnspireerd op Vinyl Confessions. Volgens Classic Rock AOR een klassieker in het straatje van Abominog (Uriah Heep), maar dat hoor ik er helemaal niet in.

Nee, die overeenkomst tussen die twee albums hoor ik ook niet of nauwelijks. In beide gevallen gaat het om bands die startten met andere uitgangspunten, maar rond deze tijd allebei naar een radiovriendelijk AOR-geluid toedreven, maar veel méér overeenkomsten hoor ik er ook niet in terug. Ik zou ze in elk geval ook niet naast elkaar geplaatst hebben.

Vroeger deed ik dit album af als een wat mindere Kansas-plaat, en dat blijft het natuurlijk in vergelijking met de eerste vijf. Toch is dit in zijn genre allerminst een slecht album. Hij is in mijn achting gestegen, met name door de bijdragen van de nieuwe zanger John Elefante. Zowel compositorisch als vocaal draagt hij een fors steentje bij aan het nieuwe Kansas-geluid. En je kunt dat blijven afzetten tegen het oudere werk, maar stel je voor dat dit de debuutplaat was van een heel nieuwe band, dan hadden AOR-liefhebbers hier toch anders tegenaan gekeken. Dan was het gewoon een zeer geslaagd album geweest.

Ik vind deze trouwens wel een pak beter dan de opvolger Drastic Measures. Die klonk te electronisch, te 'eighties' en steekt daardoor in mijn beleving bleekjes af tegen zelfs de twee voorgaande Kansas-albums. Wat niet wegneemt dat de nieuwe koers de band geen windeieren legde: Play the game tonight en Fight fire with fire werden in de VS relatief grote Kansas-hits. En ook de wat tamme ballad All I wanted, van de stevige rockplaat Power uit midden jaren tachtig haalde daar de top-20. Toen Kansas daarna weer de koers verlegde naar de symnfonische rock, bleven de hits uit, maar werden de albums geleidelijk weer sterker. Tja, soms is het het één of het ander...

Overigens is ook het recente solowerk van John Elefante een aanrader. Klinkt een beetje als Kansas-light, dus in de lijn van dit album. En met Mastedon (nee, niet Mastodon) levert hij dan weer wat steviger werk af.

Mastedon vind, denk ik, elke melodic hardrock liefhebber geweldig! Ken je ze niet dan rap opzoeken!

Nou, dat heb ik dus een klein jaartje geleden op jouw aanraden gedaan, zie onze berichten op de vorige pagina van dit album. Mastedon 3 kende ik toen al als een veredeld solo-album van John Elefante ( de CD is op twee verschillende manieren uitgegeven), maar hun eerste twee waren tot voor kort voor mij onbekend. Ik heb ze inmiddels, na beluistering op een streamingdienst, ook op fysieke geluidsdragers opgesnord, al was dat wel even zoeken naar een redelijke prijs. Maar inderdaad, een tikkeltje harder dan de gemiddelde Elefante-output, maar werkelijk uistekend songmateriaal. Wordt tijd dat ik bij de desbetreffende albums eens een recensie plaats en punten uitdeel.

Waarschijnlijk was Vinyl Confessions de tweede van Kansas die ik in zijn geheel hoorde, kort na zijn verschijnen in 1982. Leve de dorpsbieb! Even daarvoor had ik kennisgemaakt met hun grootste succes Point of Know Return, wat ik als liefhebber van rechttoe distortiongitaren aanvankelijk een hele kluif vond. Dan was de nieuwe Kansas makkelijker te behappen, al was het minder luid dan ik van Britse heavy metal en Amerikaanse hardrock kende.

De plaat begint met het ingetogen intro van Play the Game Tonight, dat echter spoedig robuust wordt. Hierna volgt soms hardrock (het zware intro van Fair Exchange bijvoorbeeld) en vaker adult oriented rock, zoals de opener deed. Dit met altijd pakkende melodieën en een enkele keer een spetterende gitaarsolo. Daarnaast was Chasing Shadows een mooie ballade met alweer een sterke melodie. Alle nummers nam ik op, behalve Diamonds and Pearls, dat te pop was met teveel blazers om mijn cassettebandje aan te verspillen.
Met een compliment voor de afbeelding op de binnenhoes die de buitencover nog eens verduidelijkte: qua teksten klonken bekentenissen als bij een politieverhoor in een film. Eigenlijk had dat de cover van het album moeten zijn, vond ik.
Op de achterzijde van de buitenhoes stond de babyface van nieuwe zanger John Elefante wat groentjes bij de snorren en baarden van de vier overigen, maar zijn kenmerkende stem met een eigen kleur, zonder rauw randje of vibrato, was best lekker; ook bij herhaaldelijk luisteren. De doorwrochte teksten gaan over de schijn van roem, de ijdelheid van bezit of het maken van de juiste keuzes op je levenspad, thema's die Livgren al sinds het debuut hadden beziggehouden en nu ook door Elefante worden beschreven.

Met het tekstvel viel meer op: voormalig zanger Steve Walsh werd bedankt “for the ten years”; drie nummers waren geschreven door Elefante met diens broer Dino en één door hoofdcomponist Kerry Livgren met Elefante, waarnaast de veteraan vijf nummers in zijn eentje neerpende.
Daarbij was frequent gebruik gemaakt van de diensten van meer niet-bandleden. Dit op diverse gebieden: meer externe liedschrijvers zag ik bij Play the Game Tonight, geschreven door de oudgedienden Livgren, Ehart en Williams met twee onbekende namen. Externe muzikanten klinken her en der met de blazers van de Heartattack Horns; ene Warren Ham (later bij post-Kansasband AD) speelde mondharmonica op Fair Exchange. Twee anderen deden achtergrondzang, waarbij David Pack die ik later op Livgrens soloplaat Seeds of Change (1980) als leadzanger zou tegenkomen.
De talrijke gastbijdragen waren ongebruikelijk voor Kansas, met al het talent in de groep dat normaliter alles zelf componeerde en inspeelde – al zou ik jaren later ontdekken dat er op Masque (1975) ook blazers hadden geklonken en dat er op het debuut zelfs een cover stond.

In de jaren '90 verdween mijn cassettedeck en zo ook deze muziek. Met de komst van internet volgde een herontdekking en inmiddels heb ik ‘m op cd en vinyl. De muziek bleek in mijn genen te zijn gekropen, tot en met details toe.
Sommige zaken blijken nog sterker te zijn dan ik toen vond: de composities, de melodieën en de beschouwende teksten, die soms verrassend actueel zijn zoals in Fair Exchange over de rol van computers en privacy. Diamonds and Pearls pakt me nu wel: een sterk poplied met in de piano- en en blazerspartijen invloeden van soul en jazz. Het had zomaar van Steely Dan kunnen zijn.
Toch blijft de B-kant mijn favoriete: Face It en nog meer de uptempo nummers Windows, Borderline, Play On en al helemaal Crossfire dansen op de grens van symfonische en hardrock. Ze bevatten diverse laagjes, waarbij het laatste lied het hoogtepunt van de plaat blijft.
Twee nadelen van dit vernieuwde Kansas zijn dat de rol van violist/zanger Robbie Steinhardt minder prominent is en dat de klankkleur van Elefante het contrast ontbeert met de stem van Steinhardt. Dat was met de heldere strot van Walsh anders.

Fans van het Kansas van de jaren ’70 mopperen hier graag en luid. Plaats het echter in de tijd: in vergelijking met wat genregenoten als Yes, Genesis en Jethro Tull deden, bleef Kansas een stevige band. Voeg daarbij composities en melodieën op hoog niveau, waarbij de eenvoudiger rock bedrieglijk goed de vele fraaie details verhult. Zoals de breaks die drummer Phil Ehart in Diamonds speelt en die je in de standaardpop/-rock niet hoort. Dan heb je me!
Het hoeft niet altijd progressief/episch te zijn met nummers van minimaal acht minuten. Eén van de beste aor-albums die ik ken.

In dit interview (te zien op YouTube bij het kanaal Rock History Music) vertelt gitarist Rich Williams over Kansas' contact met Queen, dat zeer vriendschappelijk was.
Jaren later was Queens Roger Taylor toevallig in de stad, toen de groep Play the Game Tonight opnam. Resultaat: de hoge stem in het koor van het refrein is die van hem. Leuk feitje.