Bob Dylan - The Real... (2012)

Deze verzamelaar is er al een tijdje en op een onbewaakt moment toch maar gekocht (en toegevoegd, met dank aan titan! ) Budget-uitgave met een verrassend goede tracklist. Voor minder dan 7 eurootjes neem je bij een landelijke keten dit boxje mee uit het rek naast de zeemlappen, wasknijpers en strijkbouten.

De volle score, want ik kan geen enkel bezwaar opnoemen tegen deze verzameling wereldnummers (oké, Silvio is misschien wat minder) en dat nog wel in de best mogelijke remaster-kwaliteit. Zo had ik een paar platen in stoffige en vergeelde conditie waarvan de beste nummers nu weer fris klinken.

De komende dagen/weken wil ik nummer voor nummer doornemen en mijn bevindingen melden.
Er zitten een paar buitenbeentjes bij die je op reguliere albums niet zult aantreffen. Die haal ik dan even naar voren.

3 CD's: jaren '60, jaren '70 en jaren '80. En daar stopt het. Want de nieuwe Dylan lijkt voor de samensteller van deze set nog niet te bestaan.

Nu alvast 2 nummers van zijn debuutalbum uit 1962. Bescheiden start van een folkzangertje. Onbetekenend nog. Maar hij begint goed: Talkin' New York. Hij zingt hier:
"Man there said, “Come back some other day; You sound like a hillbilly; We want folk singers here”
Dat knoopte de jonge Dylan in zijn oren. Zijn voorbeeld: Woody Guthrie: Song to Woody.
Nu stond hij in een rijke folktraditie, maar ruilde die een paar jaar later in voor het nieuwe geluid: de electrische sound!

Dankzij John Hammond van Columbia Records kon de nog onervaren Dylan verder. Hij begon pas echt op te vallen als 'protestzanger' met Blowin' In The Wind, een nummer dat we hier wijselijk niet aantreffen. Van het album Freewheelin' krijgen we direct het klapstuk geserveerd: A Hard Rain's a-Gonna Fall, één van Dylan's meest complexe nummers, met verwijzingen naar de Cuba-crisis van dat moment. Stellig ontkende Dylan echter dat het over fallout, nucleaire regen zou gaan.

Met The Times They Are A-Changing staat Dylan midden in de belangstelling als 'woordvoerder van een generatie' die op bijna profetische toon de omwenteling aankondigt. Al snel hierna zou Dylan genoeg krijgen van die rol en zich meer poëtisch gaan uiten.

With God On Our Side is een gevalletje van plagiaat. Het gaat hier om een bewerking van de folksong The Patriot Game van Dominic Behan. Dylan kwam ermee weg.

De meer beeldende, minder direct politieke tekst van Chimes Of Freedom laat zien dat Dylan groeit als tekstschrijver. Protest maakt plaats voor symboliek.

Op zoek naar zijn vriendin Suze Rotolo reisde Dylan door Europa en schreef Boots of Spanish Leather in Italië. Prachtige song.

Mr. Tambourine Man is, denk ik, het meest bekende Dylan-nummer. Maar dan vooral in de succesvolle uitvoering van The Byrds. Het zou vaker gebeuren dat andere artiesten Dylan's songs tot monsterhits transformeerden.

It's Alright Ma (I'm only bleeding), geschreven in de zomer van 1964, is een snoeiharde kritische beschrijving van de lelijke kant van Amerika: hypocriet, op macht en winst belust, cynisch. Dylan heeft er even geen antwoord op, zoals in de folktraditie wel gebruikelijk was. Geen visioen van een mooie toekomst met gelijke kansen voor iedereen. Het is diepzwart. En komt daardoor des te harder binnen. Eén van Dylan's sleutelsongs. We vinden het op het album Bringing It All Back Home (1965) waarop een andere wending zich aandient: De omslag naar een elektrisch versterkt bandgeluid.

Like a Rolling Stone levert voldoende stof voor een boek. Dat is er dan ook, geschreven door Greil Marcus. Ik heb het niet gelezen, maar dat ontslaat me niet van mijn plicht er hier iets over te schrijven.
Het is niet eenvoudig, zoals bij veel Dylan-teksten, te begrijpen over wie het hier gaat. Als we het nu eens eenvoudig zien als een lied over een meisje van goede huize dat aan lager wal raakt, dan is de tekst goed te volgen. Fel verwijt Dylan haar: wie denk je wel dat je bent, kijk nu eens wat er van je geworden is:
How does it feel?
How does it feel?
To be without a home
Like a complete unknown
Like a rolling stone

Ik denk aan soortgelijke liederen van Nederlandse bodem: Armand - Ben ik te min? of Boudewijn de Groot's Meisje van zestien. Dom meisje, nu lig je in de goot.
Maar ik denk toch dat ik met deze interpretatie geen recht doe aan Dylan's tekst. Had hij hier niet de hele mensheid op het oog? Dat kan heel goed. Behalve verwijt, proef ik er ook iets van bewondering in. Het onafhankelijke, een rollende steen te zijn, zonder bestemming, dat is toch ook ongebonden vrijheid, een motto:
To be on your own
With no direction home
Like a complete unknown
Like a rolling stone

No direction home ... Inderdaad, voor Dylan was er geen weg meer terug.

De samensteller van dit boxje springt met groot gemak door de albums heen en komt uit bij I Want You. Een single die nog net meegenomen werd op de albumrelease van Blonde On Blonde. De tekst die een reeks raadsels bevat smelt perfect samen met de melodie. Zo zelfs dat ze volgens Dylan niet te scheiden zijn. Hij zei erover: “I can hear the sound of what I want to say”. Zelf vind ik vooral de frasering erg goed. Dylan zet de woorden hier neer zoals alleen hij dat kan. Ondanks de ‘drunken politician, guilty undertaker, a lonesome organ grinder’ en andere vreemdelingen voor mij gewoon een goed liefdeslied.

Wie denkt klaar te zijn met Dylan door al zijn albums te kopen, komt bedrogen uit. Positively 4th Street kwam alleen op single uit en wel op 7 september 1965. Het was een restnummer uit de sessies voor Highway 61 Revisited en haalde het album dus niet.

Bijna achteloos gaan we hier voorbij aan al het moois van Blonde On Blonde en komen uit bij het relaxte country-bluesnummer Down Along The Cove van het in ’67 verschenen album John Wesley Harding. Een opmerkelijk keuze van de samensteller. Niet direct de blikvanger van het album.

Die samensteller heeft kennelijk wel wat met JWH want hier gaan we verder met All Along the Watchtower. Op één of andere manier grijpt het nummer me nog steeds aan. Graag hoor ik ook de slordige maar huiveringwekkende uitvoering van het nummer op Before The Flood, het beroemde live-album met The Band. Het nummer staat bol van de Bijbelse profetische verwijzingen. Een eindtijdlied. “The hour is getting late!”.

Tegenpool op het album is het zeer ontspannen en aardse I'll Be Your Baby Tonight. Hier wordt meer dan ooit uit het country-vaatje getapt. Steelgitaartje erbij. Geen probleem. “Bring that bottle over here ..”

Country werd het vooral ook op het met Johnny Cash volgespeelde album Nashville Skyline. Liefhebbers van Dylan hebben hier vaak uitgesproken en uiteenlopende meningen over. Feit is dat op één of andere manier Dylan’s stem hier anders klinkt; een stukje warmer, zonder scherpe randjes, zalvend zelfs. Alsof hij net een paar zanglessen achter de rug had. Het country-genre vraagt om clichés. En die vinden we dan ook genoeg in Tonight I'll Be Staying Here with You.

En daarmee sluiten we CD1 af.

Hoi Fedde jij hebt hier een eigen Dylan pagina
Ik heb dan tenminste nog een stem uigebracht

Dank je, ik kan hier lekker mijn gang gaan ja.

Dan gaan we nu verder met CD2. Zo hou ik de vaart erin om verderop wat breder te kunnen uitpakken.

Op New Morning uit 1970 treffen we If Not For You aan. Mooi liedje met weinig pretenties, zoals het hele album. Olivia Newton John had er in 1971 een flinke hit mee. Eerder nam Dylan het nummer al op met George Harrison. De opname hiervan, die technisch niet helemaal perfect is, maar inhoudelijk beter, vinden we op the Bootleg Series 1-3.

You Ain't Goin' Nowhere werd geschreven en in de beroemde kelder opgenomen in 1967. Het nummer zwierf albumloos rond tot het, opnieuw opgenomen, een plek vond op Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II uit november 1971.

Met The Band nam Dylan Forever Young op, een nummer dat we vinden op Planet Waves uit 1974. Niet echt een zwaargewicht, dit nummer. Vreemd genoeg staat het op heel wat verzamelaars.

Nog een buitenbeentje is de single Watching the River Flow. Een bluesrocker, geproduceerd door Leon Russell. Als albumtrack voor het eerst verschenen op Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II.

Knockin' on Heaven’s Door is afkomstig van de film Pat Garett & Billy the Kid waarin Dylan de weinig briljante rol speelt van Alias. Eindeloos gecovered nummer en misschien daardoor wel één van Dylans bekendste werkjes. Misschien ook wel vanwege de eenvoud: slechts vier akkoordjes: G, D, Am7 en C.

Ik lees het graag!

On a Night Like This. Wat leuk dat dit nummer er op staat! Dit was een singletje van Planet Waves en ik kocht het in 1974 bij V&D in Leiden van mijn zakgeld. Met de versleten saffiernaald helemaal kapot gedraaid. Hier klinkt het nummer weer prima. Leuk hoekig nummer.The Band is goed op dreef. B-kant van de single was You Angel You. Kijk, dat staat er dan weer niet op. Je kunt niet alles hebben.

The Mighty Quinn (The Eskimo) is hier een chronologisch buitenbeentje. Dit hier is de originele opname met The Band uit 1967. Klinkt wat rommelig, maar heeft wel wat. Een kinderliedje, zou Dylan later zeggen. Een stukje Basement Tape dus. Het nummer kwam in de live-versie van The Isle Of Wight-concert op Self Portrait (1970) terecht maar werd door samensteller Robbie Robertson kennelijk niet belangrijk genoeg gevonden om mee te nemen op de uitgave van The Basement Tapes van 1975. Binnenkort dan weer op Volume 11 van de Bootleg Series.

Veel bekender dan deze uitvoering is die van Manfred Mann uit '68. De groep scoorde er een dikke hit mee: The Mighty Quinn

Forever Young, is zoooooooooooo mooi.

Fijn Rudi, dat is ook zo. Maar er zijn betere.

Dan nu verder met de lijst. Het gaat nu op en neer door de jaren '70.
1979. Ineens is Dylan hier bekeerd. En wel tot de evangelikale versie van het christelijk geloof. Vaak wordt het zo voorgesteld dat hij nu ging geloven, drie reliplaten maakte en daarna niet meer. Dat klopt maar zeer gedeeltelijk. Dylan was van gelovig Joodse huize en kende zijn Bijbel heel redelijk. Dat zien we o.a. op een album als John Wesley Harding, het gebed Father Of Night op New Morning, maar zeker ook op latere albums uit de jaren '80, waaronder Oh Mercy.

Precious Angel is zeker het beste nummer van Slow Train Coming ('79), wat verder een wisselvallige plaat is. Een nummer met een modieus reggae-ritme en Mark Knopfler op gitaar. Knopfler werd gevraagd door Dylan mee te spelen op zijn nieuwe album waarop hij stomverbaasd gereageerd zou hebben: 'Al die nummers gaan over God!' Het bleek toch geen bezwaar voor Knopfler, evenals Dylan van Joodse afkomst, hieraan zijn bijdrage te leveren, zoals hij later ook op Infidels zou doen.
Slow Train Coming veroorzaakte een schok. Dylan had ineens geen vrienden meer in het rockwereldje. Hij stond aan de andere kant. Vanuit dit isolement raakte hij genoodzaakt zijn hele oude repertoire aan de kant te zetten.

Tangled Up in Blue is uit '75 van het veelgeprezen album Blood On The Tracks. Ga me maar eens vertellen waar het precies over gaat. Dat valt niet mee. Beroemd zijn de door elkaar lopende perspectieven in tijd en ruimte in deze song. Dylan was er zelf erg content mee en zei erover:
"What's different about it is that there's a code in the lyrics, and there's also no sense of time. There's no respect for it. You've got yesterday, today and tomorrow all in the same room, and there's very little you can't imagine not happening" Zoiets ja, en dat gevangen in prachtig blauw, begrijp je?

Met de gospel Gotta Serve Somebody weet Dylan zelfs een Grammy Award te scoren voor de beste mannelijke zangprestatie in 1979. Bijzonder. Maar het moet gezegd dat Dylan, nu hij geen drank en sigaretten meer aanraakte, inderdaad beter ging zingen. Het nummer kon verder op weinig bijval rekenen. John Lennon schreef in reactie zijn parodie 'Serve Yourself'. Dylan had het moeilijk met die kritiek. Het zorgde voor verwijdering. Op Tempest (2012) is hij zover dat hij Lennon rehabiliteert in Roll On John.
Kern van het lied is dat iedereen een keuze moet maken, voor of tegen de Heer:
"You’re gonna have to serve somebody
Well, it may be the devil or it may be the Lord
But you’re gonna have to serve somebody"

Dylan stelde het graag radicaal en duidelijk. Je bent voor of tegen God. Er is geen tussenweg. Dat compromisloze heeft de man zijn hele leven en werk wel getypeerd, denk ik. Het is tegelijk ook een protest tegen de kerk die wel graag in twee werelden leeft en daardoor corrupt is. Duidelijk is de verwijzing naar Lucas 16 vers 13 in de Bijbel waar Jezus na het vertellen van een gelijkenis zegt:
"Geen knecht kan twee heren dienen: of hij heeft een hekel aan de een en is op de ander zeer gesteld, of hij draagt die eerste op handen en minacht de tweede. Je kunt niet God én het geld dienen."

Ja die Lennon tekst is een srevige reply to.
Dylan heeft ook lang voor die "gospel"albums vaak verwijzingen of rechtstreekse stukken uit de Bijbel gebruikt.
In 2000 komt hij met het liedje Things have changed, en wat zeker daar aanders is komt terug in de tekstregel: If the bible is right, the world will explode.
Het kan natuurlijk dichterlijke vrijheid zijn maar een "als" hoorde einde jaren '70 niet bij de combinatie Bijbelteksten.

Zeker waar, tegenover de Bijbel is Dylan een stuk vrijer komen te staan. Was hij in 1979 nog een fundamentalist, die je om de oren sloeg met Gods Woord, zo is hij in de loop der jaren dichterlijker over die zaken gaan denken. Maar ongelovig, dat ook niet. Lees de teksten op Tempest maar eens na.

Ik beweer zeker niet dat Dylan van zijn geloof is gevallen (ik zou niet durven), enkel dat hij blijkbaar minder strikt is.
Ik vond Dylan trouwens geen fundamentalist, meer iemand die iets wilde delen.
De bezoekers van zijn optredens in die jaren wisten wat ze konden verwachten.

Vertel dat maar aan de bezoekers van zijn optredens in het Warfield Theatre in 1979.
Dylan speelde daar 14 concerten met enkel en alleen maar religieuze nummers.
De fans zullen heus wel wat religieus materiaal hebben verwacht, maar dit toch niet.
In 1980 deed hij dit alles nog eens dunnetjes over.

Stalin raar, dat kwam toch vaker voor inc. bid sessies.
In Oor (nl) werd daar uitgebreid over bericht.
Overigens zat Dylan toen in zijn "religieuze" periode en was dat recent materiaal.
Het ruikt een beetje naar toen hij van de houten gitaar overstapte op de electrische gitaar (boehoeh).
Fans die hun held niet volgen

One More Cup of Coffee is een intiem liefdeslied, duidelijk beïnvloed door Dylan's bezoek aan een pelgrimsoord in Frankrijk waar Roma-zigeuners bijeenkomen ter verering van hun heilige Sint Sarah. Hierin ligt een link met de naam Sara, Dylan's ex waarvan hij net gescheiden was. Dylan had veel belangstelling voor de Roma -cultuur en heeft zich op de hoesfoto van Desire ook als een soort zigeuner uitgedost. Dat altijd rondtrekken en opgejaagd worden, dat zit diep bij Dylan. Ook hier geldt: No direction home' als levensmotto. 'Like a rolling stone.'
Emmylou Harris zingt hier gelijkwaardig met Dylan in duet.

Changing of the Guards. Prachtig ondoorgrondelijk nummer. Nog steeds is dit een song die me emotioneert. Er gebeurt hier van alles. Het hele wereldtoneel, hemel en aarde wordt opgevoerd om het gevoel van Grote Verandering te beschrijven. Niet te volgen, maar prachtig, prachtig! Kort hierna zou Dylan zich bekeren. Hij voelde dat zijn leven een climax ging bereiken. Eerste regel die we hem horen zingen is "Sixteen years". Zo lang was hij bezig vanaf 1962. Dylan was moe maar gaf alles wat hij te geven had. Dat hoor ik er ook in. Het black gospel dameskoor herhaalt de regels als mantra's. Alsof ieder woord hier van het grootste gewicht is.
Vreemde opname eigenlijk. Je valt er ineens binnen door de fade-in, alsof het geen begin en einde kent. Tegen het einde hoor je de band vertragen alsof het slot wordt ingezet, maar het koor weet van geen ophouden en zingt nog een rondje verder.

Ik zeg het nogmaals: prachtig, prachtig, prachtig !

"Peace will come
With tranquility and splendor on the wheels of fire
But will bring us no reward when her false idols fall
And cruel death surrenders with its pale ghost retreating
Between the King and the Queen of Swords."

-----Mierenneuker-alert-----
De scheiding van Bob en Sara was in juni 1977, ruim na de opnames van One More Cup of Coffee.

ja hoor, jij je zin. Maar ze waren al niet meer samen, laten we het zo zeggen.

Hurricane. Dat is dan weer een nummer dat ik iets te vaak gehoord heb. Het kwam uit in november 1975, nog voor de release van het album Desire, Dylan's best verkochte elpee, als ik het goed heb.
Onrecht, discriminatie, daar krijg je Dylan wel voor uit de stoel. Hij moest het hier allemaal even goed zeggen. Door zijn emotie gaf hij de feiten niet helemaal goed weer, weten we nu. Sommigen zeggen: zijn laatste protestsong. Dat is zeker niet waar. Dan moet je Infidels nog eens draaien.

Buckets of Rain is een prachtige akoestische song van Blood On The Tracks uit 1975. Mooi klein liedje. Goed dat de compiler van deze set oog had voor de schoonheid van dit lied. Wordt niet gerekend tot de meest bekende op verzamelaars.

En daarmee steek ik CD2 terug in het opvouwbare hoesje en ga over naar nummer 3 voor de jaren '80 die zowel rampzalig als opvallend aardig verliepen voor onze zanger.

Sara is anders wel meegegaan tijdens de Rolling Thunder Revue en is ook te zien in de film Renaldo and Clara.

-----Mierenneuker-alert uit-----

Je scoort alweer Stalin ! Maar dan zal ik je nog iets vertellen: ze drinken tot op de dag van vandaag nog wel eens een kopje koffie samen. Friends, not lovers.

Ik ken de geruchten.
Als er iemand ooit een boek zou moeten schrijven over Dylan, dan is het Sara wel.
Maar die is na de scheiding ''afgekocht'' en dus zullen we dat boek denk ik nooit aanschouwen.

In het fraai boekwerk bij The bootleg series Live 1975 wordt dat bezoek van Sara ook beschreven.
Maar op Blood on the tracks staan liedjes als If You See Her, Say Hello (And to think of how she left that night, it still brings me a chill) en You're a Big Girl Now en die gaan toch over een misschien nog niet gerechtelijk uitgesproken scheiding, maar....

Jij bent wel direct na Sara kandidaat nummero 2

Valt wel wat mee hoor...
De informatie die ik over Dylan post is voor ieder toegankelijk op het internet en geschreven in boeken.
Als je maar weet waar je zoeken moet.

Ja, zo komt een historicus / onderzoeker tegenwoordig ook vaak aan zijn gegevens, het was nu ook weer niet zo heel serieus dat jij biograaf van Zimmerman moet worden.

Ja dit is een prachtig liedje, mooiste liedje van Street - Legal.
Patti Smith doet 'm ook heel mooi op Twelve hoor.